سرویس تئاتر هنرآنلاین // شاید بعد از اتمام سی‌ودومین جشنواه بین‌المللی تئاتر فجر که به تازگی با برگزاری مراسم اختتامیه‌اش به کار خود پایان داد، انتخاب و معرفی دبیر جشنواره دوره سی‌وسوم یکی از مهم‌ترین خبرهایی است که اهالی تئاتر منتظر شنیدن نام او هستند. مسئله‌ای که حسین طاهری، رئیس مرکز هنرهای نمایشی آن را یکی از اولویت‌های کاری‌اش در این روزها عنوان کرده است.

در همین راستا به سراغ حسین پارسایی، رئیس پیشین مرکز هنرهای نمایشی و دبیر بیست‌وهشتمین دوره جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر رفتیم و نظر او را درباره ویژگی‌ها و چگونگی انتخاب دبیر جشنواره تئاتر فجر جویا شدیم.

پارسایی با بیان اینکه؛ برگزاری جشنواره تئاتر فجر در وهله اول بیش از هر چیز و پیش از هر چیزی نیازمند به یک بازنگری مجدد در ساختار، اصول و قوانین اجرایی است، گفت: به نظر می‌رسد که هر چند یک سال یکبار می‌بایست شیوه برگزاری جشنواره متناسب با نیازهای جامعه تئاتری ما و متناسب با تحولات اجتماعی دچار تحولاتی بشود. البته این بدان معنا نیست که ارکان تغییری کنند اما جشنواره تئاتر فجر هم متناسب با همین ظرفیت‌ها شکل می‌گیرد، یعنی همه توشه و توان تئاتر کشور در یک سال گذشته گسیل می‌شوند در رویدادی که قرار است در آن هم با یکدیگر رقابت کنند و هم با تئاترهای دیگر کشورها مقایسه بشوند.

او با اشاره به بازنگری در روند برگزاری جشنواره تئاتر فجر در سال 86 ، ادامه داد: با اضافه شدن بخش‌های جدید و متنوع و همچنین کاسته شدن بعضی بخش‌ها در آن سال جشنواره برای خود یک افق و چشم‌انداز ویژه پیدا کرد، اما پس از آن و تا امروز دیگر هیچ بازنگری در روند کلی برگزاری جشنواره صورت نگرفته است. بنابراین به نظر من پیش از آنکه فردی را به عنوان دبیر جشنواره انتخاب کنیم می‌بایست متناسب با اهداف عالی تئاتر کشور، سیاست‌ها و مبانی فرهنگی که برای چهار سال آینده مسئولین امر در معاونت امور هنری و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با شعار تدبیر و امید در نظر گرفتند روشن شود. زیرا تا ما ندانیم که با چه افقی می‌خواهیم حرکت کنیم و چه تدبیر و چشم‌اندازی برای اهداف عالی خودمان در حوزه تئاتر داریم، قاعدتا نمی‌توانیم دبیر متناسبی انتخاب بکنیم.

دبیر بیست‌وهشتمین جشنواره تئاتر فجر افزود: تا امروز هم این دبیران جشنواره بودند که به نوعی در ادامه مسیر تا طول برگزاری جشنواره دست به سیاست‌گذاری می‌زدند و بعضا تغییراتی به وجود می‌آوردند، در حالی که نباید اینگونه باشد چرا که دبیر یعنی کسی که موظف است مجری مصوبات حوزه تئاتر با چشم‌انداز عالی هنرهای نمایشی باشد و آنها را دنبال بکند. به همین خاطر اولین توصیه من این است که مسئولین امر سیاست‌ها و اهداف خودشان را شفاف و روشن اعلام کنند بعد از آن ببینند چه کسی توانایی برگزاری چنین رویدادی را دارد. ضمن اینکه فکر می‌کنم حداقل باید یک بازه زمانی 3 تا 5 ساله (که به نظر 3 سال معقول‌تر به نظر می‌رسد) را برای دبیر جدید قائل شد که او بتواند مبتنی بر خرد جمعی، اطاق‌های فکر و کارگروه‌های تخصصی خودش راهگشا باشد.

این کارگردان نمایش در ادامه و در پاسخ به این سوال که چرا تئاتر فجر با وجود فعالیت دبیرخانه دائمی هنوز نتوانسته درباره انتخاب یا جایگزینی دبیر جشنواره به یک روش استاندارد و مشخص برسد، اظهار داشت: مجریان امور و افرادی که در دبیرخانه به طور ثابت در این چند سال مشغول به کار هستند باید نقشه راه داشته باشند. ولی چون نقشه راهی وجود ندارد دوستان مشغول در دبیرخانه که امور اجرایی را برعهده دارند بر اساس تجربه‌ و سبقه کاری‌شان کار را دنبال می‌کنند و این به معنای بازنگری و تحول متناسب با نیازها نیست.

مدیر سابق مرکز هنرهای نمایشی با بیان اینکه؛ ساختار جشنواره تئاتر فجر باید به گونه‌ای طراحی و اجرا شود که پاسخگوی تمام تمایلات و مطالبات نمایشی در کشور باشد، افزود: ما هنوز خودمان را به یک استاندارد بین‌المللی برای برگزاری جشنواره نرساندیم و جشنواره تئاتر فجر بیشتر به یک جشن همگانی تبدیل شده که گویا باید همه در آن حضور داشته باشند و این نیازمند آسیب‌شناسی دارد. من شخصا فکر می‌کنم می‌بایست نخبگان، اهل تجربه و خرد ما برای برگزاری جشنواره‌های سال‌های آتی تئاتر فجر و سایر جشنواره‌ها با نگاهی تخصصی و پرهیز از موازی کاری و تعدد در برگزاری جشنواره‌ها، یک ساختار بین‌المللی که نمونه‌های آن در کشورهای دیگر دنیا تجربه شده را طراحی کنند. البته این تعامل و همفکری زمانی به معنای واقعی شدنی است که تمام تئاتری‌ها با هر نوع گرایش و نگاهی خودمان را نسبت به این جشنواره مسئول بدانیم.

کارگردان نمایش "سردار مهر و ماه" در ادامه با بیان اینکه؛ یک مدیر فرهنگی باید انسانی صبور، خلاق، اهل تدبیر، صاحب برنامه باشد، خاطر نشان کرد: زمانی می‌توان خلاقیت را در یک مدیر فرهنگی دید که پشتوانه طرح و برنامه‌هایش خرد جمعی وجود داشته باشد.

این کارگردان و نویسنده تئاتر همچنین با بیان اینکه؛ ریش سفید بودن افراد صرفا نمی‌تواند برای انتخاب دبیر جشنواره یک علت جامع باشد، اضافه کرد: خوشبختانه در جامعه ما افراد صاحبنظر، تئوریسین‌های موفق و هنرمندان خلاق بسیار وجود دارد، البته ممکن است که دیدگاه‌ها و سلایق این افراد با هم متفاوت باشد، اما به هر روی افرادی را داریم که با تئاتر دنیا در رفت و آمد هستند، صاحب کرسی‌های دانشگاهی‌اند و در بخش‌های اجرایی نیز توانایی‌ها و تجربیات بسیار خوبی دارند، ولی با این وجود من معتقدم که بیش از هر چیزی باید یک فرد با انگیزه و همسو با سیاست‌های فعلی مرکز هنرهای نمایشی و دارای طرح و برنامه، بر کرسی دبیری جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر بنشیند و مطمئنا چنین فردی با این ویژگی‌های حتما آن پختگی مد نظر را دارد.

پارسایی همچنین درباره اهمیت و نحو برگزاری بازار تئاتر در جشنواره تئاتر فجر هم که نخستین بار در بیست‌وهشتمین دوره جشنواره تئاتر فجر و زمانی که او دبیری جشنواره را برعهده داشت برگزار شد، با بیان اینکه شکل فعلی برگزاری بازار تئاتر که امسال و در دوره سی‌ودوم برگزار شد را مناسب احوالات تئاتر کشور نمی‌داند، گفت: پس از اتفاقات سیاسی سال 88 و در یک بازه زمانی دو سه ساله بنا به دلائل زیادی رونق بازارهای بین‌المللی نه در تئاتر بلکه در حوزه‌های دیگر هم نزول پیدا کرد، اما فارغ از این مسئله یکی از ویژگی‌ها و خواستگاه تئاتر فجر با عنوان بین‌المللی اینست که ما بتوانیم در عرصه تئاتر به مناسبت‌ جشن‌‌های پیروزی انقلاب با دیگر کشورها ارتباط برقرار کرده، به تعامل برسیم و تبادل تجربه کنیم و در کنار آن سطح توانمندی‌ها و قابلیت‌های تئاتر خودمان را به نمایش بگذاریم.

کارگردان نمایش "آب و آینه" جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر را یک مانور هنری بزرگ نامید و ادامه داد: من فکر می‌کنم که چنانچه توجه جدی به رویکرد بین‌المللی با سیاست‌های بلندمدت، (در شان فرهنگی و ایرانی ما) وجود داشته باشد و از نظر ساختار نمایشی نیز بتوانیم متناسب با ظرفیت‌های شناخته شده بین‌المللی حرکت کنیم، آن وقت جشنواره تئاتر فجر این فرصت را هم برای هنرمندان تئاتر خودمان و هم برای کمپانی‌های بین‌المللی بوجود می‌آورد تا نقطه عطف تئاتر ایران را در یک بازار ببینند.

پارسایی گفت: نخستین بازار تئاتر ایران در دوره بیست‌وهشتم، بخاطر مطالعه‌ای که من سال‌ها درباره بازار فستیوال کن داشتم به نوعی متاثر از آن بازار برگزار شد و ما را در نقطه‌ای قرار داد که بتوانیم نه صرفا برای جشنواره فجر بلکه نقطه آغازی برای ارتباطات بین‌المللی خودمان پیدا کنیم. در واقع نخستین بازار تئاتر فجر بهترین فرصت بود تا جوانان تئاتری و نخبگان ما بتوانند تولیدات خودشان را در عالی‌ترین سطح ممکن با موثرترین افراد در بازار جهانی در میان بگذارند.

این کارگردان و نویسنده تئاتر با بیان اینکه؛ بازار تئاتر را باید هم عرض و چه بسا جدی‌تر از جشنواره تئاتر فجر گرفت، تاکید کرد: سطح جشنواره زمانی بین‌المللی می‌شود که ما هم عرض نمایش‌های بین‌المللی حرکت بکنیم.

رئیس پیشین مرکز هنرهای نمایشی در پایان و در پاسخ به این سوال در صورت پیشنهاد دبیری سی‌وسومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر آیا این مسئولیت را قبول می‌کند یا نه؟، گفت: اگر چنین پیشنهادی بشود و شرایط هم مهیا باشد حتما روی آن فکر خواهم کرد.

انتهای پیام/32/