سرویس تئاتر هنرآنلاین // اجرای نمایش "شطرنج با ماشین قیامت" کاری از کمپانی وانلایت تیاتر (Onelight Theatre) از کشور کانادا با نویسندگی و کارگردانی شاهین صیادی، هنرمند ایرانی مقیم تورنتو در بخشهای مسابقه بینالملل و تئاتر ملل سیودومین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، فارغ از آنکه اقتباسی از رمان ارزشمند و قابل توجهی به همین نام نوشته حبیب احمدزاده با رویکرد دفاع مقدس بود، از جهات بسیاری توانست نظر مخاطبان جشنواره تئاتر فجر را به خود جلب کند.
مگی استوارت، کارگردان و مدیر کمپانی "وانلایت تیاتر"، همسر شاهین صیادی، نویسنده و کارگردان ایرانی مقیم کانادا در گفتوگو با هنرآنلاین درباره روند اجرای این نمایش و انتخاب این رمان برای اجرا، گفت: این داستان نیز یکی از رمانهای بسیار خوبی است که درباره آبادان در زمان جنگ نوشته شده و همانطور که میدانید به انگلیسی نیز ترجمه و در دانشگاههای آمریکا هم تدریس میشود به همین خاطر شاهین خیلی به آن احساس نزدیکی میکرد و کاملا برایش قابل لمس بود که این اتفاقات چگونه رخ داده و درک خوبی از آن داشت.
استوارت ادامه داد: حدود سه سال پیش بود که تصمیم گرفتیم این پروژه نمایشی را کار کنیم و شاهین بعنوان نمایشنامهنویس و کارگردان چندین بار به طور مرتب به آبادان سفر کرد و تمام آنچه را که میدید به گروه انتقال داد.
این کارگردان کانادایی با تاکید بر اینکه؛ این نمایش درباره جنگ نیست بلکه نمایشی هست درباره مردم، افزود: این نمایش داستان متفاوتی است از انسانهایی که دور هم جمع میشوند و میخواهند با صلح با هم زندگی کنند. در واقع این اثر، آدمهایی را نشان میدهد که دچار بدفهمی از فرهنگ یکدیگر هستند و در تجربه جدیدی که برایشان اتفاق میافتد متوجه واقعیت میشوند و سعی میکنند با هم از نظر فرهنگی ارتباط برقرار کنند.
همسر شاهین صیادی با بیان اینکه؛ این نمایش در مورد تاثیر جنگ بر روی تمدنها است، خاطر نشان کرد: "شطرنج با ماشین" قیامت تجربه زندگی در آبادان در زمان جنگ است و نشان میدهد که یک تمدن اصیل چگونه با جنگ مورد تعرض قرار گرفته و خراب شده است.
استوارت درباره روند آمادهسازی بازیگران کانادایی نیز با اشاره به اینکه این بازیگران حدود دو ماه به صورت ایستاده با هم تمرین کردند، گفت: ما وقتی وارد شیراز شدیم از آنجا مستقیما به آبادان رفتیم و همه چیز را از نزدیک دیدیم تا بفهمیم که آبادان یعنی چه. در واقع ما خیلی با بازیگران تمرین کردیم تا آنها به درک دقیقی از داستان و اتفاقهای آن برسند.
او با اشاره به اینکه بازیگران کانادایی این گروه برای نخستین بار است که به ایران آمدند، سفر گروه به آبادان و اجرای نمایش در آنجا را مثبت ارزیابی کرده و گفت: این سفر به گروه کمک کرد که به درک بهتری از آبادان برسند و بعد برای اجرای به تهران آمدیم. ضمن اینکه پیش از این بازیگران ما علاوه بر اینکه اصل کتاب را خواندند، فیلمهای زیادی درباره آبادان دیدند و تحقیقات زیادی برای این کار انجام دادند تا بتوانند به درک دقیقی از شهر آبادان و آنچه در داستان اتفاق افتاده برسند.
مدیر کمپانی "وانلایت تیاتر در ادامه اضافه کرد: ما وقتی تصمیم گرفتیم که این رمان را به نمایش تبدیل کنیم به این نتیجه رسیدیم که باید کار را طوری اجرا کنیم که هم برای مخاطب ایرانی و هم برای مخاطب کانادایی قابل فهم و درک باشد. ضمن اینکه استفاده حداقلی از دیالوگ کمک بیشتری به مخاطبان کانادایی میکرد تا بتوانند موضوعی را که در نمایش اتفاق میافتد را درک کنند.
او درباره امکان اجرای عمومی این نمایش بعد از جشنواره در ایران نیز، گفت: در حال حاضر بخاطر مسافت طولانی بین ایران و کانادا و سخت بودن سفر هیچ برنامهای برای اجرای این کار در ایران بعد از جشنواره نداریم اما از روز 6 تا 14 ماه فوریه 2014 (17 تا 25 بهمن ماه جاری) به مدت یک هفته در کانادا اجرا میشود.
مگی استوارت در پاسخ به این سئوال که چه نظری درباره تفاوت حرفهای رسانههای غربی علیه ایران با واقعیت موجود ایران دارد، اظهار داشت: گروه ما با ورود به ایران متوجه شدند که اینجا با آنچه که در رسانهها درباره ایران گفته میشود بسیار متفاوت است و برعکس تمام گفتههایی که علیه ایرانیها در رسانهها میگویند، مردم ایران بسیار مهربان هستند، اینجا سطح بالایی از نظر امنیت وجود دارد و از فعالیتهای هنرمندان در رشتههای مختلف هنری هم حمایت میشود و آنها میتوانند کار خودشان را بکنند.
در پاسخ به این پرسش که آیا از اجرای نمایش "شطرنج با ماشین قیامت" در تهران رضایت دارید، گفت: در کانادا اگر کسی سالن را ترک میکند به معنی این است که از نمایش راضی نبوده و ضمن اینکه وقتی سالن را ترک میکند شرایط طوری است که در روند اجرای نمایش خللی وارد نمیشود. اما در ایران متاسفانه بخاطر اینکه سالن خیلی کوچک بود تعدادی از تماشاگران سالن را ترک کردند و این مسئله باعث شد که کمی تمرکز بازیگران و ارتباطشان با تماشاگر بهم بخورد. ضمن اینکه این مسئله در تمرکز بقیه تماشاگران هم که در سالن بودند تاثیر منفی میگذارد.
این هنرمند کانادایی در پایان با بیان اینکه؛ نسبت به تغییراتی که در ایران به وجود آمده نگاه خیلی روشنی دارد و آینده روشنی را تصور میکند، اضافه کرد: متاسفانه خیلی از کاناداییها بعد از تعطیلی سفارت کانادا در تهران درباره این موضوع آگاهی لازم را ندارند و در این باره تحقیق نکردند که واقعیت چه بوده و به دنبال حقیقت ماجرا نرفتند. من حتما بعد از برگشتن به کانادا در مورد این مسئله سعی میکنم تا جائی که امکان دارم برای کاناداییها توضیح بدهم. البته امیدوارم که مسئولان کانادایی هم دست از لجاجت خود بردارند.
لازم به یادآوری است که مگی استوارت که علاوه بر مدیریت کمپانی کانادایی "وانلایت تیاتر"، مدیریت فستیوال پریسمتیک (Prismatic) را نیز برعهده دارد و امسال با شرکت در چهارمین بازار تئاتر ایران با گروههای حاضر برای شرکت در این فستیوال به بحث و گفتوگو نشست.
گفتنی است، جف شواگر، بازیگر کانادایی نقش پرویز در نمایش "شطرنج با ماشین قیامت" نیز که هنگام این گفتوگو در کنار ما حضور داشت، با بیان اینکه تاکنون 4 نمایش را در جشنواره تئاتر فجرتماشا کرده، نمایش "ننه دلاور" با کارگردانی زهرا صبری را اثری شگفتانگیز توصیف کرد و گفت: با اینکه من متوجه دیالوگها نشدم اما معنا، مفهوم و هدف این نمایش را درک کردم و این نمایش سطح بالایی داشت.
انتهای پیام/32/