سرویس سینمایی هنرآنلاین: پزشک در سینمای ایران همواره حضوری پررنگ داشته است و در خیلی از فیلمهای سینمایی به وضوح میتوان این نقش کلیدی را دید. در سالهای پس از انقلاب اسامی، پزشکان سینمای ایران بیشتر در جنگ دیده میشدند، اما پس از آن رفتهرفته این نقش به شهرها آمد و بعدتر فیلمهای بسیاری با حضور پزشکان ساخته شد.
دوشنبه اول شهریور مصادف است با سالروز تولد ابن سینا حکیم ایرانی که این روز را روز پزشک نامیدند. این روز را میتوان یک روز جهانی نامید، چرا که ابن سینا آوازهای جهانی دارد و در سراسر دنیا این حکیم ایرانی را به خوبی میشناسند. هرچند سینمای ایران خیلی به این حکیم ایرانی نپرداخته است و تنها سهم آن از تمام این سالها سریال "ابن سینا" بوده که در دهه 60 تولید شده است. پس از آن هرگز به این اندیشمند و پزشک حاذق ایرانی نگاهی نشده است.
پزشک در سینمای ایران به عنوان یک کاراکتر مهم همواره تعریف و جایگاهی مهم در روند پیشبرد قصهها داشته است. سینمای ایران بسیار به فداکاریهای جامعه پزشکی پرداخته است و همواره تصویر مثبتی از پزشک در اذهان باقی مانده است.
شاید اولین فیلمی که حضور مثبت پزشکان در هشت سال دفاع مقدس را مورد توجه قرار داد "نجاتیافتگان" ساخته مرحوم رسول ملاقلیپور بود. "شیدا" به کارگردانی کمال تبریزی با بازی لیلا حاتمی در نقش پرستاری که درزمان جنگ به رزمندگان کمک میکند، دیگر فیلم مطرح با این موضوع است. "روزهای زندگی" ساخته پرویز شیخطادی هم داستان زن و شوهر پزشکی را روایت میکند که در یک بیمارستان صحرایی در جنوب کشور مشغول کمک و امدادرسانی هستند.
فیلم سینمایی "بودن یا نبودن" ساخته کیانوش عیاری از بعدی دیگر به موضوع پزشک میپردازد، موضوع اهدای عضو یکی دیگر از فیلمهایی است که به اهمیت اهدای عضو و تلاش جامعه پزشکی در این زمینه میپردازد. "مرد بارانی" ساخته ابوالحسن داودی نیز حول زندگی یک پزشک ایرانی میگذرد.
علاوه بر این فیلم "خانهای روی آب" ساخته بهمن فرمان آرا با حضور رضا کیانیان که در نقش پزشک ظاهر شده است یا "کیمیا" که بیتا فرهی در آن نقش پزشکی را ایفا کرده است که کودکی را از مرگ نجات میدهد، از دیگر فیلمهایی هستند که در حوزه پزشکی تولید شدهاند. در کنار اینها فیلم "خیلی دور خیلی نزدیک" رضا میرکریمی هم هست. فیلم درباره پزشکی است که به شدت درگیر زندگی روزمره کاری شده و از فرزندش غافل مانده است. میرکریمی در "خیلی دور خیلی نزدیک" تلاش میکند به زندگی پزشکان از بعدی دیگر بپردازد.
فیلم "روزهای زندگی" از معدود آثاری است که محوریتش را بر اساس پزشکان گذاشته است. حمید فرخنژاد و هنگامه قاضیانی ایفاگر نقش یک زوج پزشک هستند که با حضور در بیمارستان صحرایی تا آخرین لحظه به مداوای مجروحان میپردازند. همچنین در "سرزمین خورشید" خسرو شکیبایی نقش پزشکی را بازی میکند که بیمارستانش در خرمشهر در محاصره دشمن قرار گرفته و با ماشینی به اتفاق چند مجروح از آنجا میگریزد که در طول فیلم شاهد مشکلات او برای نجات جان این مجروحان هستیم.
"آسمان محبوب" به کارگردانی داریوش مهرجویی کاراکتر اصلی و نقش اولش را در قالب یک پزشک به تصویر کشیده است. علی مصفا در این فیلم نقش پزشک جوانی به نام شایان را ایفاء میکند که دچار بیماری لاعلاجی شده و به دنبال راه معالجه خود است.
در بین بازیگران، حامد بهداد با ایفای نقش در سه فیلم "فرزند چهارم"، "چه خوبه که برگشتی"، " زندگی جای دیگری است" به نوعی رکورددار بازی در نقش پزشک است. ضمن اینکه این بازیگر در فیلم" بیتابی بیتا" نیز نقش دستیار پزشک را بازی کرده است.
در تمام این سالها فیلمهای بسیاری در حوزه پزشکی ساخته شدهاند که همواره نشان از پیوند جامعه هنری با پزشکان داشته و گاهی نیز این میان دلخوریهای از سوی پزشکان پیش آمده است، اما نباید این نکته را فراموش کرد که سینما همه واقعیت نیست و قرار هم نیست تماماً همراه با واقعیت باشد. گاهی سینما نیازمند تخیل و رؤیاست که شاید این تخیل به مذاق بسیاری از فعالان این عرصه خوش نیاید، اما گاهی همین تخیل میتواند زهر تلخ واقعیت را گرفته و در جهت اطلاعرسانی و آگاهی به مخاطب استفاده کرد.
از امروز همزمان با روز پزشک، جشنواره سلامت آغاز به کار میکند. هرچند به گفته محمدهادی ایازی، معاون اجتماعی وزارت بهداشت و رئیس جشنواره فیلم سلامت، در سه دهه اخیر حدود 300 اثر در حوزه سلامت تولید شده، با این حال هنوز آمار تولید در این عرصه مهم و حیاتی جامعه بسیار پایین است و این در حالی است که سینما میتواند با نشان دادن برخی از موضوعات در راستای اطلاعرسانی و آگاهی مردم جامعه گام بردارد. چنین جشنوارههایی همواره محملی برای ارتباط میان فیلمسازان با سایر عرصههای مختلف بوده است و امید میرود جشنواره سلامت نیز بتواند در اولین قدم خود گام محکمی در حوزه سلامت جامعه بردارد.
سمیرا افتخاری