سرویس سینمایی هنرآنلاین ، خشایار الوند فضای موجود در مجموعههای تلویزیونی را نمادی از جامعه میداند. با او درباره سریالهای تلویزیونی طنز به صحبت پرداختهایم که در زیر میخوانیم. چرا از مجموعههای طنز ایرادهای عجیبی گرفته میشود و کیفیت یک مجموعه زیر سؤال میرود؟ متن حرف اصلی را چه در طنز و چه در کارهای جدی میزند. درواقع هر پروژهای که با خاطره خوبی در ذهن ما شکل گرفته، قطعاً فیلمنامه خوبی پشت آن بوده است، اما هیچوقت فیلمنامههایی که مینویسیم، خوانده نمیشود. فیلمنامه نوشته شده با آنچه روی پرده سینما و یا آنتن تلویزیون میرود، کاملاً متفاوت است. یعنی اتفاقات مختلفی سر یک فیلمنامه میآید تا به مرحله تولید میرسد. همین متنهای موجود هم خیلی وفادارانه ساخته نمیشود. بهتازگی هم میبینید که برای خنداندن مخاطب موقعیت کمدی وجود ندارد و بیشتر موقعیتهای کمدی با ادا و شکلک در مجموعههای تلویزیونی پیش میرود. این درست که نویسندههای خوب انگشتشمار هستند، اما آنها خلاق هم هستند. پس چرا متن خوب کمتر در مجموعههای تلویزیونی داریم؟ از گوشه و کنار میشنوم که فیلمنامهنویس خوب نداریم، اما نسبت فیلمنامهنویسان خوب به فیلمنامهنویسان فعال همانند کارگردانهای خوب و کارگردانهای فعال در سینما میماند. در این چند سال چند کارگردان خوب و یا بازیگر حرفهای داشتهایم؟ این طبیعی است که همه کارها درخشان نشود، اما از بعضی آدمها انتظار داریم یک کار خوب ارائه دهند. همه ما از پسند و سلیقه جامعه عقب افتادهایم. سرعت و پیشرفت تکنولوژی و سرعت دسترسی مردم به محصولات نمایشی آنقدر زیاد شده که نمونه سریالهای درخشان و خارجی را بهراحتی میتوان تهیه کرد، بدون هیچ سانسور و حد و مرزی که از آن سراغ داریم، از سیاست و قومیت گرفته تا لهجه و شوخیهای دیگر. البته بعضی موارد در فرهنگ ما نیست، اما وقتی صحبت از خنده و شوخی به میان میآید، بعضی مرزها ناخودآگاه برداشته میشود. واقعاً دست نویسندهها بسته است. تعریف کار طنز به مفهوم واقعیاش این است که یک نقد اجتماعی شیرین از وضعیت موجود در جامعه کند. یک موقعیت طنز، ناهنجاریها را ببیند و حالا با آن شوخی کند، اما وقتی با موانعی روبرو میشوید، شخصیتها را خنثی میگیرید. به همین دلیل موقعیت کمدی نمیتوانیم خلق کنیم. این اتفاق در مجموعه کار مهران مدیری هم رخ داد که یک سری شوخیها را نمیشود با مثلاً پزشکان انجام داد یا در مجموعه "شمعدانی" به کارگردانی سروش صحت که عدهای اعتراض کردهاند که چرا این خانواده آنقدر مشکل دارد. نویسندههای طنز بهسختی کار میکنند. به همین دلیل ما مجبور هستیم آدمهایی خلق کنیم که از واقعیت فاصله دارند. بههرحال وضعیت ترافیک ما در سطح شهر به این شکل است یا مردم اوضاع اقتصادی مناسبی ندارند. ما بر اساس مشکلات جامعه کار تولید میکنیم. یعنی سریالهای خارجی روی ذهنیت مردم تأثیر میگذارند؟ مجموعههای خارجی غیرقابلکنترل هستند. به همین دلیل سلیقه و سطح توقع مردم بالا میرود و حس میکنند آنچه تاکنون در رسانه ملی دیدهاند، سریال نبوده است. جذابیت سریالهای خارجی باعث شده است مردم آن نوع سریال را بپسندند. نسل جدید آنقدر به فضای مجازی دسترسی دارند که هنرمندان ما از سرعت پیشرفت جامعه عقب افتادهاند. سیاستمداران ما هم از هنرمندان در این زمینه عقب افتادهاند. ما مسائلی را به مردم نشان میدهیم که شاید مدتها پیش مردم آن مشکل و یا مسئله را در ذهن خود حل کرده باشند و دیگر برای آنها جذابیتی نداشته باشد. چرا فضای نامطلوب تلویزیون با برنامههای سطحی بیشتر به چشم میآید؟ بههرحال در این مدت مدیران تلویزیون جابهجا شدند و گروه جدید فعلاً با شرایط کنونی همخوانی ندارد. برنامههای نوروز که مصادف با دهه فاطمیه بود و نمیشد بیش از آن از تلویزیون توقع داشت، اما ماه مبارک رمضان اولین ویترین تلویزیون بعد از دوره جدید تغییر مدیریت است که تاکنون پخش مجموعه "پایتخت 4" قطعی شده است. باید فرصت داد ببینیم مدیریت جدید چه کاری میتواند برای ارتقاء سطح کیفی برنامههای تلویزیونی انجام دهند. اتفاق دیگری که در مجموعههای طنز رخ داد، بهنوعی فرهنگ بیان و احترام به بزرگترهاست که کمتر در مجموعههای تلویزیونی شاهد آن هستیم. این مسئله میتواند آسیبهای جدی برای نسل آینده در پیش داشته باشد؟ آیا آنچه ما بیرون از رسانه ملی در جامعه می بنیم، غیر از اتفاقاتی است که در سریالها و یا مجموعههای تلویزیونی شاهد آن هستیم؟ به نظر من تلویزیون آنقدر درگیر وظایف دیگری شده است که بحث فرهنگسازی و سرگرمسازی اولویتهای کمرنگ این رسانه ملی شده است. این رسانه بارها تحت تأثیر اتفاقات سیاسی جامعه قرار میگیرد یا بعضی مواقع هم آنقدر مستقیم و شعاری با مسئلهای در تلویزیون برخورد میکنیم که بیشتر مردم را دلزده میکند. تلویزیون باید آینه تمامنمای جامعه و مردم باشد و همه میدانیم وضعیت اجتماع نسبت به گذشته خیلی خرابتر شده است. مثلاً درمورد مجموعه "شمعدانی" میدانیم که یک پسربچه و خانواده رفتارهای اشتباهی دارند، اما سروش صحت کارگردان این مجموعه اینگونه فکر کرده که این وضعیت تربیت و فرهنگ مردم امروز ما است. باید فرصتی بدهیم تا وضعیت نابسامان اقتصادی و فرهنگی دوباره به حالت اولیه برگردد تا اعصاب و موقعیت روحی مردم بهتر شود و این دوران طی شود. بههرحال ما از سنت بهسوی مدرنیسم در حرکت هستیم و این تغییر رویه کمی سخت و با مشکلات همراه است. این روزها مشغول نوشتن "پایتخت 4" هستید. این مجموعه در حال حاضر در چه شرایطی به سر میبرد؟ اوضاع بد نیست، اما متأسفانه با کمبود وقت مواجه هستیم و طبق معمول باز هم کارها در دقیقه 90 پیش میرود. همیشه به این شکل بوده که مثلاً ماه اسفند بودهایم، سریال نوشتهام برای عید و یا الآن از عید به دنبال نوشتن "پایتخت 4" بودیم که به ماه مبارک رمضان برسانیم. بهنوعی همه فشار زمان را تحمل میکنیم. قطعاً فرصت بیشتر کیفیت یک پروژه را هم بالا میبرد. انتهای پیام/
کد خبر:
68043
همه ما از سلیقه جامعه عقب افتادهایم / خشایار الوند در گفتوگو با هنرآنلاین
خشایار الوند که این روزها مشغول نوشتن مجموعه ˝پایتخت 4˝ به کارگردانی سیروس مقدم است میگوید فیلمنامهها اصولاً وفادارانه ساخته نمیشوند و با تغییرات روی آنتن میروند.