سرویس سینمایی هنرآنلاین: مدت‌هاست که حضور فیلمسازان جدید در سینما چه در جشنواره فیلم فجر و چه در اکران فیلم‌ها روی پرده سینما، بیشتر به چشم می‌خورد. اکثر منتقدان از ورود نسل تازه‌ای در سینما سخن می‌گویند و آینده سینما را با موضوعات خاص و متفاوت روشن می‌بینند، اما وضع فیلمسازان قدیمی سینما چطور است؟ اگرچه در سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر چند فیلمساز قدیمی حضور داشتند - که البته در بخش خارج از مسابقه شرکت کرده بودند - با این حال تعداد نام فیلمسازان جوان به قدری زیاد شده که کمتر نامی از فیلمسازان پیشکسوتی چون بهرام بیضایی، ناصر تقوایی، پرویز کیمیاوی و... می‌بینیم.

در این گزارش به بخشی از فعالیت فیلمسازان پیشکسوت سینما اشاره می‌کنیم که در این روزهای پایان سال، مشغول چه کاری هستند. قابل ذکر است که بعضی از این فیلمسازان که به خارج از کشور هم کوچ کرده‌اند، همچنان انگیزه فیلمسازی دارند و باید منتظر ماند تا نام این فیلمسازان پیشکسوت دوباره در سینما دیده شود.

تقوایی بعد از ۱۳ سال چه می‌کند؟

این روز‌ها چهره ناصر تقوای را بیشتر از اینکه در عرصه فیلمسازی ببینیم، در محافلی شاهد هستیم که برای بزرگداشت و یا تقدیر از این کارگردان سینما دعوت می‌شود.

تقوایی مدتی است که جزو کارگردان‌های غایب سینماست. همه دوستداران او در انتظار هستند تا خبر فعالیت دوباره این کارگردان را برای ساخت فیلم تازه‌ای بشنوند. در صحبت‌های متعددی از حجت‌الله ایوبی رئیس سازمان سینمایی بار‌ها شنیده‌ایم که عنوان شده، هر موقع فیلمسازان پیشکسوت بخواهند دوباره فیلمی بسازند، سازمان سینمایی از آن‌ها حمایت خواهد کرد، اما این سکوت تقوایی بعد از ۱۳ سال و بعد از ساخت فیلم "کاغذ بی‌خط" را نمی‌توان با هیچ معیاری سنجید. همین چند ماه پیش بود که خبرهایی درباره تخریب لوکیشن‌های پروژه نافرجام "چای تلخ" در جنوب کشور شنیدیم. تقوایی در این سال‌ها سکوت کرد و بیشتر زمان خود را اختصاص به تدریس در کارگاه‌های مبانی سینما و فیلمنامه نویسی داد، اما اینکه در چه دوره‌ای و چه زمانی می‌خواهد دوباره فعالیت‌اش را آغاز کند، همچنان نامعلوم است. در حالی که وضعیت ساخت فیلم در این دورره از ورود مدیران سینمایی خیلی هم سخت به نظر نمی‌رسد.

بهرام بیضایی و وضعیت نامعلوم "مقصد"

بهرام بیضایی آخرین بار فیلم "وقتی همه خوابیم" را در سال ۱۳۸۷ ساخت؛ فیلمی که با نقدهای مختلفی از سوی دوستداران این کارگردان سینما روبرو شد و بعد از آن هم دیگر در میان اهالی سینما، چهره این کارگردان را ندیدیم. تا اینکه خبر رسید این کارگردان برای ادامه فعالیت‌های هنری خود به کشور آمریکا سفر کرده است. بیضایی در مصاحبه‌های مختلف از آن سوی مرز‌ها گفته بود، "ترجیح می‌دهم کار تدریس را ادامه دهم". اما در کنار تدریس، نمایش "گزارشِ ارداویراف" را با گروهی از هنرمندان ایرانی در فستیوال هنری دانشگاه استنفورد آمریکا به روی صحنه برد.

متن این نمایش توسط خود بیضایی با نگاهی به "اردوایراف‌نامه" که یکی از متون باستانی پارسی است، به نگارش درآمده اما با روایت خاص که اتفاقا مورد توجه و استقبال هنرجویان در امریکا هم قرار گرفت. در اوایل فصل بهار سال ۱۳۹۳ خبرهایی مبنی بر بازگشت بیضایی برای ساخت فیلم "مقصد" شنیده می‌شد، اما این اتفاق هنوز نیفتاده است.

" تنفس" کیمیایی به زودی آغاز می‌شود

اگر چه مسعود کیمیایی دراین سال‌ها از فضای فیلمسازی دور نبوده است و سال گذشته فیلم "متروپل" را در جشنواره فیلم فجر به نمایش گذاشت، اما در این چندماه اخیر به دلیل بیماری‌ چند بار راهی بیمارستان شد. کیمیایی با ناخوش احوالی در بعضی از جشن‌ها و گردهمایی‌های سینمایی حاضر می‌شد، اما خبری از ساخت فیلم تازه‌اش نمی‌داد تا اینکه چند ماه پیش دیدار مسعود کیمیایی و ناصر ملک‌مطیعی تبدیل به اتفاقی خوشایند برای این دو هنرمند قدیمی سینما شد. این دیدار علاوه بر مرور خاطرات چند اتفاق دیگر را هم به همراه داشت که پیشنهاد کیمیایی به ملک‌مطیعی برای بازی در فیلم جدیدش بود. در خبر‌ها آمده است که فیلم "تنفس" به کارگردانی کیمیایی به زودی برای مراحل پیش تولید اعلام آمادگی می‌کند و طبق گمانه‌زنی‌ها فریماه فرجامی در این فیلم بازی خواهد کرد.

پرویز کیمیاوی و درج خاطرات زندگی‌اش

پرویز کیمیاوی دیگر کارگردان پیشکسوت سینماست که فیلم "مغول‌ها" در تاریخ سینما از این کارگردان باقی مانده است. کیمیاوی که کارگردان مستندهای خوش ساختی در ایران است، سال‌ها پیش هم فیلم "ایران سرای من است" را کارگردانی کرد که این فیلم هرگز اکران عمومی نشد.

کیمیاوی هم مثل بعضی از دیگر کارگردان‌های سینما به خارج از کشور کوچ کرد و بیشتر وقت خود را مشغول نوشتن کتابی از خاطرات زندگی‌اش است. این کارگردان سینما هم در مصاحبه‌های مختلف بیان کرده که اگر شرایط فیلمسازی برای‌اش مساعد شود، قطعا حرفه فیلمسازی را ادامه خواهد داد.

مهرجویی و "سنتوری ۲"

داریوش مهرجویی که در سال‌های اخیر از فیلمسازان حاضر در جشنوارهٔ فجر بوده است و سال گذشته نیز فیلم "اشباح" او به نمایش درآمد، در این دوره فیلمی را آماده نداشت و تنها در ایام جشنواره خبر انتشار سه‌گانه‌ای از این کارگردان با عنوان "به خاطر یک رسید لعنتی" منتشر شد.

به تازگی هم کتابی با عنوان احتمالی "خاطرات مهاجرت به پاریس" از نوشته‌های مهرجویی در مجموعه "داستان جهان و جهان داستان" ویرایش شده که به خاطرات مهاجرت این کارگردان به فرانسه می‌پردازد و مهرجویی در آن بخشی از مشکلات کار حرفه‌ای خود را نوشته است.

اما مهرجویی اخیرا از پیگیری‌اش برای پروانه ساخت فیلم "سنتوری" ۲ خبر داده است، فیلمی که قرار است در ادامه ماجرای فیلم سنتوری، روایتی باشد از علی سنتوری پس از ترک اعتیاد که نقش آن را هم بهرام رادان بازی می‌کند. چندی پیش هم خبری مبنی بر همکاری عزت الله انتظامی و مهرجویی شنیده شد که این خبر هنوز قطعی نشده است.

انتهای پیام/ صبا شادور