به گزارش هنرآنلاین به نقل از ستاد خبری سی‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، در این نشست‌ها 8 فیلم از بخش‌های مختلف جشنواره مورد بحث و بررسی قرار گرفتند.در این نشست‌ها حامد سلیمان‌زاده؛ مجری و کارشناس و امین عظیمی؛ منتقد به همراه کارگردانان این آثار حضور داشتند.

پیش از آغاز پرسش و پاسخ‌ها از سوی حاضران در سالن، امین عظیمی ضمن ابراز خوشحالی از فرصت پیش روی در جشنواره برای تماشای حجمی از فیلم‌های کوتاه از گونه‌های مختلف بیان کرد: با توجه به تعداد فیلم‌هایی که تا به امروز در جشنواره امسال دیده‌ام، معتقدم در مستندها، تجربیات و اتفاقات بهتری در حال شکل‌گیری است. سینمای ما در سال‌های اخیر از لحاظ تکنیکی رشد قابل ملاحظه‌ای داشته اما بهره‌گیری از جنبه‌های خلاقانه‌ی این ابزار چشم‌گیر نبوده است.

وی ادامه داد: در مستندها شاهد ایده‌های جذابی هستیم اما متاسفانه فیلم‌‍ساز نمی‌تواند موقعیت یا فرد را به وضعیت دراماتیک برساند. حتی گاهی دیده می‌شود ایده‌های برخی از مستندها، متعلق به سینمای بلند است.

این منتقد با تاکید بر لزوم توجه فیلمسازان کوتاه بر قالب‌های جدید و به روز نمایش گفت: مشکل همیشگی فیلم‌های کوتاه این بوده که جایگاه ثابتی برای نمایش نداشته‌اند. اگر فیلمسازان امروزی به رسانه‌های جدید نظیر اینترنت و تلفن‌همراه برای نمایش آثارشان توجه کنند و کارهایشان را در آن قالب‌ها تولید کنند، شاهد توسعه بهتر این سبک از فیلم‌سازی خواهیم بود.

ادامه این نشست با دعوت مجری از فیلمسازانی که فیلم‌هایشان در روز سوم جشنواره به نمایش درآمده بود، دنبال شد.

"فردا صبح"؛ هوشمندی در درام و روایت

اولین نشست پرسش و پاسخ شب سوم به فیلم داستانی "فردا صبح" اختصاص داشت که بدون هیچ پرسشی از محمد نجاریان داریان کارگردان این اثر و با صحبت‌های عظیمی آغاز شد. وی گفت: معتقدم این فیلم جز آثاری است که تلاش می‌کند از روایت داستانی استفاده خلاقانه کند. فیلمساز موقعیت‌ها و شخصیت‌ها را گونه‌ای ترسیم کرده که ما را به خطا بیاندازد. وی از بازیگران پرتجربه تئاتر استفاده کرده و همین به کارگردان کمک کرده تا به سوی هدفش حرکت کند.

این منتقد افزود: آنچه باید از تصاویر دریافت کنیم در قالب شبه خطا به مخاطب القا پیدا کند و این سبب می‌شود تا بافت مورد نظر نویسنده به هم بریزد.

سلیمان‌زاده نیز درباره "فردا صبح" اظهار کرد: فیلم با تری‌شات شروع و با جداسازی از وحدت اول به کثرت تبدیل می‌شود. اندازه موازی بودن داستان‌ها درباره هریک از این سه شخصیت کاملا رعایت شده و معتقدم هوشمندی فیلم از درام و روایت آغاز می‌شود و به عناصر اجرایی تسری پیدا می‌کند، یعنی از عناصر سطحی به عناصر اجرایی می‌رسد.

تشکر از تماشاگرانی که "فردا صبح" را دیده‌اند، تنها جمله‌ای بود که نجاریان داریان کارگردان این فیلم کوتاه داستانی در نشست فیلمش بیان کرد.

"عکس"؛ کنایه‌ای به شکل زندگی امروز ما

ماشاالله محمدی کارگردان پویانمایی "عکس" این فیلم را ششمین انیمیشن خود معرفی کرد و ضمن ابراز علاقه برای ساخت آثار پویانمایی، در پاسخ به یکی از حاضران که شعار "فرزند بیشتر؛ زندگی بهتر" را منسوب به این فیلم کرد، گفت: چنین هدفی نداشته‌ا‌‌م و این پیام در فیلم من دیده نمی‌شود.

منتقد نشست‌های شب سوم نیز در واکنش به این صحبت، ارائه تصویری شاعرانه در این انیمیشن را برداشت خود دانست و اضافه کرد: این فیلم از تنهایی انسانی صحبت می‌کند که با عکس گرفتن و پردازش و چاپ آن، سعی دارد دنیای مطلوب و تصاویر آرمانی را به دست خود بسازد اما این اتفاق در دنیای مجازی رخ می‌دهد. کاری که همه ما امروز انجام می‌دهیم تا نیاز درونی برای شکل دادن به روابط واقعی را برطرف کنیم.

عظیمی گفت: معتقدم "عکس" کنایه‌ای به شکل زندگی امروز ماست. فیلمی که می‌تواند در ارتباط برقرار کردن با هر مخاطبی موفق باشد.

محمدی نیز در ادامه موافقت خود را با استنباط این منتقد اعلام کرد و افزود: معتقدم انسان امروز دو دنیا دارد؛ یکی دنیای درونی‌اش و دیگری ویترینی که از خود نمایش می‌دهد.

"کودکان ابری"؛ بازی خارق‌العاده نابازیگران

نشست پرسش و پاسخ فیلم کوتاه داستانی "کودکان ابری" ساخته رضا فهیمی که به تازگی از جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان پروانه زرین بهترین کارگردانی فیلم کوتاه و نیمه‌بلند ویدئویی را دریافت کرد، با انتقاد یکی از حاضران مبنی بر اینکه "بهتر بود بازیگر دوم‌تان را هم به وسواس همان بازیگر نقش اول انتخاب می‌کردید"، آغازشد. امین عظیمی در پاسخ به او، با تاکید بر بازی‌های روان نابازیگران این فیلم، "کودکان ابری" را برشی از زندگی دانست و گفت: کارگردان "کودکان ابری" به‌خوبی در کنار جزئیات فیلم به فضای تاثیرگذاری رسیده و در انتخاب و هدایت بازیگران بسیار هوشمندانه عمل کرده درحالی که مشخص است که بازی گرفتن از نابازیگر، آن هم نابازیگر کودک، تا چه حد کار سختی است.

این منتقد ادامه داد: در تیتراژ پایانی متوجه شدم کارگردان فیلم تجربه آکادمیک دارد، پس توانسته به استوری‌برد به خوبی توجه کند و همچنین از بازیگردان استفاده کرده است. این فیلم بدون داشتن ادعای عجیب و غریب، می‌تواند برشی از زندگی ما باشد و فیلمساز قصد دارد ما را میزبان تجربه خود کند. این در حالی‌ست که متاسفانه فیلمسازان کوتاه دیگر بیشتر به اموری می‌پردازند که اصلا مربوط به جهان خودشان نیست.

مجری و کارشناس نشست‌ها نیز "کودکان ابری" را یکی از بهترین فیلم‌های کوتاه معرفی کرد که طی سال‌های اخیر دیده است. حامد سلیمان‌زاده با اشاره به دکوپاژ هوشمندانه، میزانسن خوب، پرداخت مناسب و بازی خارق‌العاده، رو به فهیمی کرد و پرسید: چطور این نابازیگران به این جنس از بازی راحت در مقابل لنز دوربین شما رسیدند؟ در حالی که ما این اتفاق را تنها در آثار فیلمسازان برجسته‌ای چون کیارستمی می‌بینیم.

این کارگردان جوان در پاسخ گفت: طی ساخت این فیلم به نتیجه رسیدم که هرکاری نیازمند تخصص است، پس تصمیم گرفتم برای اولین بار از بازیگردان استفاده کنم و او در این امر کمک زیادی به من کرد. البته انتخاب این کودکان نیز کار سختی بود زیرا از بین 80 تا 100 نفر تست گرفتیم و در آخر آنها را انتخاب کردیم. پس از تمرین، بازیگردان دیالوگ‌ها را به آنها می‌گفت و از آنجا که بسیار با استعداد بودند، نقش‌شان را به بهترین نحو اجرا کردند.

فهیمی در ادامه درباره اقتباس این اثر از کتاب "باغ اناری" نوشته محمد شریفی نعمت‌آباد گفت: آقای شریفی شوهرخاله بنده است و من از بچگی کتاب‌ ایشان را می‌خواندم تا اینکه کارگردان شدم و تصمیم گرفتم از این کتاب فیلمی بسازم.

گفتنی است در پایان این نشست، حاضران و به ویژه مجری و کارشناس برنامه فهمیمی را برای ساخت "کودکان ابری" تشویق کردند.

"ساعت 12 برای مردن دیر است"؛ نزدیک به استانداردهای سینمای کوتاه

نشست فیلم کوتاه داستانی "ساعت 12 برای مردن دیر است" با مطرح کردن نکته‌ای از سوی حاضران در جمع شروع شد و رودابه ایزدی کارگردان این اثر در پاسخ به ابهام ایجاد شده برای این مخاطب، درباره روایت خطی فیلمش گفت: حضور اتفاقی و ساده یک کودک، سرنوشت آدمی را که به آخر خط رسیده، تغییر و او را از ناامیدی نجات می‌دهد. اما به طورکلی "ساعت 12 برای مردن دیر است" فیلمی غیرخطی است و از نقطه‌ای شروع می‌شود و جلو می‌رود تا اینکه شکست زمانی در فیلم به وجود می‌آید.

وی ادامه داد: به علت مشغول بودن بازیگر اصلی بر سر پروژه‌ای دیگر، موفق نشدیم دو سکانس را که در فیلمنامه اولیه وجود داشت، بگیریم. فکر می‌کنم به همین دیل این فیلم تا حدی برایتان مبهم بود و به شما حق می‌دهم.

ایزدی در پاسخ به انتقاد یکی دیگر از حاضران مبنی بر اینکه "فیلم شما ضربه آخر را از دیالوگ می‌خورد و اگر این دیالوگ حذف می‌شد، بهتر بود." بیان کرد: خودم فیلمنامه‌نویس اثر هستم و قصد نداشتم هوش مخاطب را دست کم بگیرم. احساس می‌کنم این فیلم بیشترین لطمه را از فیلمنامه خورد تا اجرا.

در همین راستا عظیمی با پیشنهاد بهره‌گیری از بازخوردهای مخاطبان برای تغییر در نسخه نهایی فیلم به این کارگردان جوان گفت: در این فیلم گویی نویسنده اثر بیشتر نگران مفهومی است که در ذهن خود دارد و می‌خواهد به مخاطب برساند. فیلمسازان کوتاه باید ریسک بیشتری در ساخت فیلم‌هایشان به خرج دهند.

سلیمان‌زاده نیز در پایان این نشست با اشاره به ویژگی‌های سینمای کوتاه بیان کرد: به دلیل ماهیت فیلم‌های کوتاه است که ژان فرانسوا لیوتار نام "ناسینما" را بر آن می‌گذارد. فیلم کوتاه این هویت را دارد که به جریانی آلترناتیو و جایگزین تبدیل شود و گاهی قدرتمندتر از اصل عمل کند.

این کارشناس افزود: نسل جدید به دنبال جایگزینی است. سینمای کوتاه این خاصیت را دارد که هرزمان سینمای بلند در هر کشوری متوقف یا دچار مشکل شد، جایگزین آن شود. معتقدم این فیلم به استانداردهای سینمای کوتاه نزدیک بود.

"من تهرانی بودم"؛ ویژگی‌هایی که نمی‌توان از کنارشان گذشت

نشست فیلم مستند "من تهرانی بودم" ساخته سجاد ایمانی که در بخش مستند سی و یکمین جشنواره فیلم کوتاه تهران شرکت کرده است، در ابتدا با سوال و نظرات حاضران در جمع شروع شد. یکی از حاضران در نشست این چنین آغاز کرد: طبق نظریه گدار بهترین فیلم مستند فیلمی است که داستانی باشد و فیلم داستانی خوب است که مستند باشد، زاویه نگاه شما هم این موضوع را صحت گذاشته بود. پس از نظر فیلمساز جوان حاضر در جمع، امین عظیمی منتقد این نشست گفت: این فیلم یکی از کارهایی بود که در ایده و انتخاب سوژه دقت شده بود و موضوع جذابیت کافی را داشت اما می‌توانست با تمرکز بیشتر بر اتفاقات و جزئیات اثرگذارتر باشد. در برخی از قسمت‌های فیلم روند به شکلی بود که انگار اطلاعات از قبل داده شده بوده و ما بعد از آن را می‌بینیم و این کمی برای فیلم نقطه آسیب محسوب می‌شد.

پس از پایان صحبت‌های منتقد نشست، ایمانی گفت: در ابتدا برای ساخت فیلم داستان دیگری را در ذهن داشتم که چیزی حدود 20 درصد آن فیلمبرداری شده بود و قرار به روایت این شخصیت قبل و بعد از انقلاب بود که بنا به روندی که در تولید بوجود آمد، ناگزیر به تغییر شدیم و نکته‌ای که درباره وقوع برخی اتفاقات قبل از مرگ شخصیت داستان مطرح شد، درست است. امین عظیمی در ادامه موارد مورد بحث درباره فیلم "من تهرانی بودم" اضافه کرد: ساختار فیلم اینطور به مخاطب القا می‌کند که بیشتر از آنکه کارگردان پیش برنده داستان باشد، این داستان است که کارگردان را پیش می‌برد. اگر پرداخت به خانواده مقتول بیشتر بود و در پایان این اجازه داده می‌شد که قضاوت شخصی کارگردان کمتر در نتیجه‌گیری دخیل باشد، شاید فیلم منسجم‌تر و قابل قبول‌تر بود. البته این نکته را هم فراموش نمی‌کنم که لحظه‌های جذاب فیلم هم خوب بود؛ مثلا لحظه گم شدن دندان مصنوعی و بازی که از بازیگر گرفته شده بود، در نوع خود قابل تقدیر است.

در پایان این نشست حامد سلیمان‌زاده مجری کارشناس نشست گفت: بعضی از کاراکترها منشوری هستند و از هر طرف که به آنها نگاه کنیم بازتاب نوری را خواهیم دید و از این لحاظ، انتخاب کاراکتر در مستند بسیار مهم است که در این فیلم به این موضوع توجه شده بود، گرچه به لحاظ تکنیکی فیلم ضعف‌هایی را هم داشت اما در نهایت باید به خاطر محاسن فیلم از سازنده‌اش تشکر کرد.

"هرگز چهره کسی را فراموش نمی‌کنم"؛ استفاده موفق از راوی اول شخص

با حضور کارگردان فیلم، پویا امین‌پوری و نظرخواهی از مخاطبان حاضر در نشست، جلسه پرسش و پاسخ فیلم کوتاه داستانی "هرگز چهره کسی را فراموش نمی‌کنم" با این سوال آغاز شد؛ "ایده خوب فیلم یکی از محاسن آن بود اما در پایان شاید اگر زودتر کات داده می‌شد، بهتر بود. آیا برای این پایان‌بندی تعمدی داشتید؟" کارگردان این فیلم در پاسخ گفت: در نسخه اصلی فیلم پایان در همان قسمتی است که می‌گویید، اما در اینجا ملاحظاتی بود که ترجیح بر این شد که در بخشی که دیده شد، فیلم به پایان برسد.

در ادامه یکی دیگر از حاضران راجع به دیده شدن دزد در فیلم ایرادی را مطرح کرد مبنی براینکه اگر دزد دیده نمی‌شد بهتر بود. در پاسخ به این نظر، امینی اشاره به علاقه شخصی خود در این روایت داشت و بی‌تجربگی در بازی گرفتن از بازیگر را دلیلی دانست بر جذاب نشدن حضور دزد در فیلم.

بعد از اظهار نظر و گپ و گفت میان حاضران و کارگردان، امین عظیمی منتقد نشست یکی از نکات برجسته این فیلم را استفاده از راوی اول شخص دانست و گفت: در نثرهای ادبی این شیوه مرسوم است اما در سینما استفاده از اول شخص نوع روایت متداول و مرسومی نیست. در این فیلم کارگردان برای اینکه مخاطب بتواند سریع‌تر با موضوع و کاراکتر آشنا شود و به نقطه اوج نزدیک شود، از این شیوه استفاده کرده است. وی در ادامه به اضافه بودن برخی از قسمت‌های فیلم اشاره کرد و گفت: اگر پرداخت به شغل کاراکتر اصلی کم‌تر بود، هم روند کار مناسب می‌شد و هم این قضیه کشش در داستان را بیشتر می‌کرد، به این دلیل که بودن آن توضیحات هیچ بار دراماتیکی نداشت.

عظیمی در پایان صحبت‌هایش اضافه کرد: اگر سریع‌تر شاهد صحنه مرگ شخصیت اصلی داستان بودیم، تاثیر بیشتری داشت و ضربه نهایی فیلم غیرمنتظره‌تر و اثرگذارتر می‌بود.

پویا امین‌پوری در توضیح نکات مطرح شده از سوی منتقد نشست، گفت: همه زندگی مرد قصه در شرکت خلاصه می‌شود و اگر آنها نشان داده نمی‌شد به نظرم سوالات زیادی می‌توانست برای مخاطب بوجود آید و باید این نکته را هم یاد آوری کنم که این فیلم تنها یک طرح بود نه یک داستان و سعی ما بیشتر بر این بود که بتوانیم مخاطب را در لحظه آخر برای پیدا کردن قاتل دچار تردید کنیم که فکر می‌کنم تا حدی موفق بودیم. عظیمی در جواب این توضیح از سوی کارگردان گفت: اگر در فیلم دیده می‌شد که زندگی مرد داستان وابستگی زیادی به کار در شرکت بیمه دارد، این توضیحات قابل قبول بود اما زمانی که این نیاز دیده نمی‌شود، پس حذف آن اشکالی در فیلم به‌وجود نمی‌آورد. در پایان سلیمان‌زاده از موسیقی کار و تناسب آن با موضوع سخن گفت.

«یازده»؛ ایده‌ای که ناصر تقوایی آن را تأیید کرد

نشست فیلم کوتاه داستانی "یازده" ساخته مسعود حاتمی با نظرات مجری کارشناس نشست شروع شد. حامد سلیمان‌زاده درباره فیلم "یازده" گفت: خط روایی و کلاسیک فیلم قدرت خوبی را به فیلم داده و شیوه نریشن‌خوانی در فیلم، شخصیت خاصی به فیلم داده است و از این لحاظ قابل تقدیر است. وی پس از اعلام نظر از کارگردان فیلم پرسید: ایده اولیه فیلم از کجا شکل گرفت؟ مسعود حاتمی در پاسخ به این سوال گفت: کسانی که در هنر مشغول فعالیت هستند ریتم زندگی آنها منظم و یکنواخت نیست و شامل درگیری‌ها و کشمکش‌هایی هستند که این وجه مشترک بین همه هنرمندان است.

او گفت: در یکی از روزهایی که ساعت شش صبح باید سر کار می‌رفتم، در مسیر یک لحظه به این فکر کردم که دو روز است از همسرم بی‌خبر هستم و لحظه‌های بازگشت به منزل و رفتن از منزل، او خواب است و همدیگر را نمی‌بینم و تنها در طول روز تلفنی با هم در ارتباط هستیم. همانجا با خودم درباره این که اگر حالش خوب نباشد؟! اگر حرفی داشته باشد؟! و اگرهای بسیار دیگر اندیشیدم. این که او چگونه با من حرف می‌زند و حرف‌هایش را مطرح می‌کند و... همانجا فیلمی با این موضوع به ذهنم آمد و ایده آن را با ناصر تقوایی مطرح کردم. او هم استقبال کرد و بعد از مدتی شروع به تولید آن کردم.

یکی از حاضران در جمع معتقد بود فیلم "یازده" از میان کارهایی که در این روز دیده، بهتر بوده و به خوبی توانسته مبحث طلاق عاطفی را مطرح کند و در ادامه سوالی درباره چند روز ماندن جنازه‌ در فیلم داشت. حاتمی کارگردان فیلم "یازده" با اشاره به تحقیقاتی که در این زمینه داشته گفت: برای این موضوع یک روال مشخص و ثابتی وجود ندارد و گذشت زمان از مرگ زن تنها از صبح تا شب یک روز اتفاق می‌افتد.

"شکار"؛ فیلمی که در هفت ساعت تولید شد!

در نشست فیلم کوتاه داستانی "شکار" توضیحاتی از سوی کارگردان مطرح شد و نشست بدون اظهارنظر از سوی منتقد، مجری کارشناس و حاضران در نشست، پایان گرفت. میثم مولایی کارگردان فیلم "شکار" درباره فیلم خود اینگونه توضیح داد: هر ساله در شمال فرانسه کارگاه فیلمسازی کوتاه با حضور 40 فیلمساز فرانسوی و 10 فیلمساز از کشورهای دیگر برگزار می‌شود. در دومین دوره از حضورم در این کارگاه با هماهنگی با یک فیلمنامه‌نویس خارجی و مکاتبه از طریق ایمیل توانستیم به فیلمنامه "شکار" برسیم. وی درباره روند تولید کار گفت: فیلمنامه در سه روز نوشته شد، در هفت ساعت تولید شد و از زمان مونتاژ تا بر روی پرده رفتن 12 ساعت زمان برد.

وی در پایان صحبت‌هایش اضافه کرد: تلاش بر این داشتم که بتوانم در اولین تجربه فیلم کوتاه داستانی، به سبک کلاسیک، کاری قابل ارزش‌گذاری داشته باشم.

انتهای پیام/