سرویس سینمایی هنرآنلاین : علیرضا رضاداد دبیر جشنواره فیلم فجر و مشاور رئیس سازمان سینمایی در نخستین جلسه ستاد برگزاری سی و دومین جشنواره فیلم فجر تغییرات پیش بینی شده در این رویداد بزرگ سینمایی را تشریح کرد و افزود: همزمانی آغاز این تغییرات را با ایامی که به نام سینما نامگذاری شده به فال نیک میگیریم و امید داریم این جشنواره و تغییراتی که با آن روبرو هستیم به اعتلای سینمای ایران کمک کند. دبیر جشنواره گفت: به تعبیر دیگر میتوانیم بگوئیم زنگ اجرای تغییرات اساسی در جشنواره فیلم فجر نواخته شده و نتایج بررسیها و جلسات مشورتی به زودی در مقررات جشنواره که اعلام میشود منعکس خواهد شد.
ضرورت بازبینی جشنواره فجر دبیر جشنواره فیلم فجر تاکید کرد: همان طوری که رئیس سازمان سینمایی پیشتر اعلام کرد جشنواره فیلم فجر به عنوان مهمترین و اثرگذارترین رویداد سینمایی کشور نیاز به تغییراتی داشت و با توجه به اینکه بیش از ۱۰ سال از آخرین تغییرات فجر گذشته٬ ضرورت این مهم احساس میشد که یکبار دیگر مقررات فجر بازخوانی و بازنگری شود و رویکردها و اقتضائات جدید مورد نیاز سینمای ایران در جشنواره بازتاب پیدا کند. که این لازمه هر فعالیت پویایی است.
رضاداد تصریح کرد: مدیریت جدید سینمایی در این دوره پیش روبا تحلیلی که از توانمندی و ظرفیت سینمای ایران دارد به دنبال این است که راهکارهایی را اتخاذ کند تا سینمای ایران با توجه به ظرفیتهایی که بدست آورده با مخاطبین جهانی ارتباط عمیقتر و وسیع تری پیدا کند.
نگاه و زبان متفاوت سینمای ایران مشاور رییس سازمان سینمایی با بیان اینکه حضور فراوان سینمای ایران در جشنوارهها ی جهانی حکایت از این دارد که این سینما دارای ظرفیت زیادی برای برقراری ارتباط هست توضیح داد: سینمای ایران امروز در جهان حرف متفاوت و نگاه ویژه و پیشنهاد قابل ارائهای به جهان دارد. وی ادامه داد: اکثر آثار سینمای ایران دیدگاه و نگرشی را دردرون و پس زمینه خود معرفی میکند که برخاسته از آرمانهای انقلاب اسلامی است و برای مخاطب جهانی خود حرفی مورد نیاز و بدیع و جدید است و به همین جهت هم از آن استقبال میشود و این مهم عامل تفاوت سینمای ایران با نمونههای غیر ایرانی سینمایی است. رضاداد ادامه داد: گرچه در برخی موضوعات و گونهها این تفاوتها بیشتر است اما حتی در آثار اجتماعی سینمای ایران که قاعدتاً باید با آثار مشابه غیر ایرانی شباهتهای زیادی داشته باشد این تفاوت مشاهده میشود و به همین جهت هم مورد استقبال قرار میگیرند. به گفته وی٬ جنبههای معرفتشناسانه سینمای ایران ریشه در فرهنگ و اعتقادات ما دارد اما ما برای این ظرفیت و توانایی سینمای ایران٬ نظامهای پشتیبانی مناسبی ایجاد نکردهایم.
برگزاری مجزای بخش بین الملل رضاداد به تغییرات جشنواره فیلم فجر اشاره کرد و گفت: یکی از اصلیترین جمع بندیهای ما در این بررسی این بود که برگزاری بخش بین الملل به صورت یک جشنواره مستقل و در زمانی متفاوت میتواند به این ظرفیت سازی کمک کند. وی اظهار امیدواری کرد که به زودی مقررات این جشنواره مستقل و سازمان اجرایی آن مشخص و اعلام بشود و این آغاز مسیری جدید برای رشد سینمای ایران باشد. دبیر جشنواره فجر ادامه داد: البته برای این جشنواره در حال آماده کردن یک پیوست مستقل هم هستیم که میتواند از انحراف جشنواره و تبدیل آن به جشنوارهای مشابه سایر جشنوارهها از نظر کارکرد و تاثیر و یا جشنوارهای بیخاصیت و یا جشنوارهای بیریشه و غیرمرتبط با بنیادهای اصلی سینمای ایران جلوگیری کند. رضاداد تصریح کرد: این پیوست دارای سه محور است که در جمع بندی مباحث سال گذشته به آنها رسیدیم و اعلام هم کردیم. که همسویی- هم جواری و هم سطحی اصلیترین مولفههای آن است.
دو بخش رقابتی برای بخش بین الملل جشنواره فجر
وی در ادامه درباره جزییات بخش بین الملل تاکید کرد: جشنواره بین المللی دارای دو بخش رقابتی خواهد بود و وجه مشترک آثار منتخب یکی از این بخشها همسویی و توجه به نیازهای امروز بشر و جهان امروز است که ما در حوزه فرهنگ و هنر میتوانیم از آنها صیانت کنیم؛ همچنانکه هر جشنوارهای دارای بنیان فکری و نظری است و از یک گرایشی در سینمای جهان چه گرایش روشنفکری و یا گرایش سیاسی صیانت میکند پیوست جشنواره فجر در این بخش رقابتی این انتظار را ایجاد میکند که فجر به این سمت و سو حرکت کند و تفاوتهای خودش را درصیانت و ایجاد جریان فرهنگی - هنری با اولویتهای اختصاصی و بهره گیری از ریشههای اصیل سینمای ایران به نمایش بگذارد و قطعاً جشنواره بین المللی فجر با توجه به نیازهای امروز سینمای جهان میتواند جشنوارهای منحصر به فرد باشد و متقاضیان و مخاطبین مهم و زیادی داشته باشد که البته شرط موفقیتش بالا بردن استانداردهای برگزاری آن است. رضاداد با بیان اینکه رویکرد بخش دیگررقابتی همجواری با کشورهای آسیایی ومنطقه شرق فرهنگی و قاره کهن است اظهار کرد: در این بخشها دارای ویژگیهای مشترک دینی، فرهنگی، اقلیمی و زبانی هستیم که از این وجوه مشترک بهره برداری نمیکنیم و هدف این بخش تقویت این مشترکات است. بخش بین الملل جشنواره زیر سایه سینمای ایران رضاداد ادامه داد: بخش بینالملل به رغم همه زحماتی که برای آن کشیده میشده همیشه در فجر تحتالشعاع بخش سینمای ایران قرار داشته و نقاط قوت آن دیده نمیشده که بتواند تقویت بشود و نقاط ضعف آن برجسته نمیشده که برطرف بشود. به گفته وی٬ استقلال این جشنواره در زمان و حتی مکانی متفاوت با سینمای ایران میتواند ما را امیدوار کند که یک تیم کارآمد از فعالان بینالملل سینمای ایران حتماً میتوانند به طراحی و اجرای یک جشنواره هدفمند کمک کنند و مسیر جدید را پیش بگیرند و این قدم از برنامههای جدی نگاه جدید درتغییرگرایش بین المللی سینمای ایران برداشته شود. مشاور رئیس سازمان سینمایی گفت: جمع بندی شورای مشورتی برای این جشنواره اردیبهشت ماه و قبل از برگزاری نمایشگاه کتاب است که مشکل تداخل و نزدیکی فجر با برخی رویدادهای مشابه هم برطرف میشود. رضاداد با بیان اینکه از همین نام فجر هم برای بخش بین الملل استفاده میشود، ادامه داد: این عنوان دارای معنی اصیل و ریشه داری است که دیگر فقط معرف یک زمان بخصوص نیست بلکه یک مفهوم و سابقه را با خودش به همراه دارد و جشنواره ما را در دنیا با این نام و سابقه سی و دو ساله به خوبی میشناسند و به جا میآورند.
رشد اقتصادی فیلمهای منتخب جشنواره به گفته مشاور رئیس سازمان سینمایی٬ باید فروش حقوق فیلمهای منتخب جشنواره فجردر جهان افزایش پیدا کند واین باید شاخصه موفقیت ما در معرفی و برجسته سازی فیلمها باشد و بازار در چنین صورتی معنا پیدا میکند و حضور میهمان دراین صورت وجهی دیگر دارد وبه معرفی این فیلمها به جهان کمک میکند. رضاداد همچنین اظهار کرد: در این سالها از ظرفیتهای بخش بینالملل جشنواره برای تبادل نظر ورسیدن به تولید مشترک استفاده نکردهایم و اگر کردهایم کم بوده است. در حالیکه اینیکی از مسایل مهم سینمای امروز جهان است. وی ادامه داد: لوکوموتیو برگزاری جشنواره مستقل بینالمللی فجر ساختار اجرایی سینما را منطقا در این بخش به سمت تقویت و حمایت از تولیدکنندگان و پخشکنندگان مستقل بین المللی سینمای ایران میبرد وخیلی از موانع دیگر را میتواند شناسایی و برطرف کند و با استقلال این جشنواره هم مسایل و موانع بخش بین الملل شناختهتر میشود و هم بخش سینمای ایران میتواند به اهداف و استانداردهای خودش بیشتر نزدیک بشود.
ماهیت بخش تجلی اراده ملی دبیر جشنواره فیلم فجر با بیان اینکه پرسشهای اساسی ما در بخش سینمای ایران ضرورت یا عدم ضرورت بخشهای انضمامی و ارزیابی عملکرد این بخشها بود اظهار کرد: به عنوان نمونه٬ در دوره ایی غیر از جوایز اصلی٬ جوایز جنبیای هم برای تقدیر از توجه سینمای ایران به برخی موضوعات توسط نهادهای متولی آن موضوعات به فیلمهایی اهدا میشد. رضاداد گفت: افزایش این جوایز منجر شد آئین دیگری به نام جوایز جنبی به وجود آید و در ادامه به منظور جلب توجه سازمانها و نهادهای اجرایی کشور به ظرفیتهای سینما و ایجاد ارتباط میان جامعه سینمایی کشور با نهادهای علاقمند نام این مراسم به آئین تجلی اراده ملی تغییر کرد. وی تصریح کرد: اکنون این آیین و تعداد زیاد سازمانها مانع از تحقق هدف اصلی این بخش یعنی ارتباط بین جامعه سینمایی کشور و اولویتهای کشور شده است. دبیر جشنواره فیلم فجر درباره تغییرات این بخش یادآور شد: امسال در یکی دو مورد تجربه کردیم که برگزاری این آئین بصورت مستقل توسط خود نهادها و سازمانهای مرتبط راه بهتری برای انعکاس و انتقال اولویتهای کشور به جامعه مخاطب یعنی هنرمندان سینمای کشور است.
به گفته رضاداد٬ در سالهای اخیر حتی این انتظار ناخودآگاه ایجاد شده بود که تجلی اراده ملی یک جوری جبران کننده بخشها و فیلمهای دیده نشده جوایز فجر باشدکه با هدف اصلیاش فاصله داشت. وی همچنین گفت: مراسم بخش تجلی اراده ملی در سالهای اخیر آنقدر فشرده شده بود که حتی سازمانها فرصت قرائت بیانیه خودشان را هم نداشتند و بسیاری از جایزهگیرندگان نمیدانستند چرا این جایزه را گرفتند. دبیر جشنواره فیلم فجر تاکید کرد: ما مجبور بودیم بیانیهها را چاپ کنیم که معلوم هم نبود خوانده میشود یا نه و حتی انعکاس رسانهای کافی هم نداشت و این یعنی جشنواره از هدفش در این بخش فاصله گرفته است. رضاداد با اشاره به دیگر مشکلات بخش تجلی اراده ملی توضیح داد: بعضی از سازمانها که فیلمهای حاضر در جشنواره فیلم فجر را داوری میکردند، در طول سال هیچ نسبتی با سینما برقرار نمیکردند و این هم نقض غرض بود. وی اظهار کرد: هدف ما پیوند میان سازمانها و سینما است و سازمانهایی که در طول سال نسبتی نداشته باشند انتظاری را هم نمیتوانند به سینماگر منتقل کنند. مشاور رئیس سازمان سینمایی یادآور شد: این اشکالها باید برطرف شود تا جشنوارهای هدفمند داشته باشیم و لازمه تحقق آن هم منطقی و سبکتر شدن جشنواره فیلم فجر است. رضاداد ادامه داد: به هرحال از دوره سی و سوم جشنواره فیلم فجر٬ ما سازمانها و نهادها را تشویق به مشارکت در طول سال در تولیدات سینمایی میکنیم و از آنها خواهیم خواست که مراسم مجزایی بگیرند تا حداقل هر سازمان و نهادی درباره بخشی از اولویتها و اهدافش با سینماگران گفتوگو کنند.
جوایز جشنواره فجر وی با اشاره به بررسی جوایز جشنواره فیلم فجر نیز اظهار کرد: دراینباره دو موضوع ذهنها را به خود مشغول کرده بود. نخست بحث جوایز و تعداد آنها بود و اینکه جوایز فنی- هنری در سایر جشنوارهها نیست و اصولاً در ارزشگذاریهای هنری به بخشهای فیلم، کارگردانی، فیلمنامه، بازیگری و حداکثر دستاوردهای فنی- هنری توجه میشود و این تعداد جوایز فنی - هنری هم مسئولیتهای فجر را اضافه میکند و هم تعداد زیاد جوایز ارزش جوایز را کم میکند. مشاور رئیس سازمان سینمایی ادامه داد: موضوع دوم هم نحوه داوری این جوایز بود و اینکه آیا یک گروه داوری میتواند آن دقت نظر لازم و کافی را داشته باشد که این همه مؤلفه را در طول این مدت محدود که یک فیلم را بیشتر از یک بار نمیشود دید با یک دید جامع و کامل تشخیص بدهد و داوری و قضاوت کند که خطاهای فاحش هم رخ ندهد و لااقل درباره نامزدها بتوانیم با اطمینان خاطر بگوییم حق مطلب ادا شده است.
رضاداد تاکید کرد: در این مدت بررسی کردیم و دیدیم که نتایج داوریهای این بخش فجر به گونهای نبوده که بتوانیم به حذف این جوایز به دلیل ناتوانی در داوری فکر کنیم، خصوصاً که داوران اکثر دورهها برآیند خود جامعه سینمایی بودند. وی افزود: از سوی دیگر اهمیت وجه صنعتی و فنی- هنری سینمای ایران و داشتن نشانهها و اشارههایی مبنی بر اهمیت دادن مدیریت سینما به این بخش از سینما این ارزش را دارد که این بخش از جوایز حذف نشود. دبیر جشنواره فیلم فجر تاکید کرد: حتی به تغییر شیوه داوری و ایجاد یک داوری مستقل برای جوایز فنی- هنری هم فکر کردیم تا این بخش از سینما همچنان مورد توجه مدیریت سینمایی کشور که برگزارکننده جشنواره است باشد. رضاداد درباره اقدامات انجام شده در این بخش توضیح داد: با دستاندرکاران اصلی این مشاغل در صنوف هم که صحبت کردیم نظر غالب آنها هم همین بود که تأثیر مثبت این جوایز با توجه به اینکه فیلمها در فجر دیده میشوند و وجوه گوناگون فنی-هنریشان مورد توجه مخاطبین و منتقدین قرار میگیرند خیلی زیاد است زیرا درداوریهای مشابه نظیر جشن خانه سینما نمایش عمومی وجود ندارد و از مخاطبین بازخورد نداریم، و جوایز فجر منجر به توجه ویژه به بخش صنعتی و فنی- هنری سینما میشود. وی اظهار کرد: به هرحال ما با این جمعبندی صنوف که هنوز نتوانستهایم جایگزینی مناسبتتر از فجر برای توجه به این بخش پیدا کنیم همچنان این جوایز را در مقررات خود نگه میداریم و فکر میکنیم که تأثیرات مثبت آن بسیار بیشتر از نقاط ضعف احتمالی آنهاست که برای هر داوریای قابل تصوراست و برای رفع آنها هم باید تلاش کنیم. دبیر جشنواره فیلم فجر تاکید کرد: البته این مباحث چند نکته مهم را به ما دوباره یادآوری میکند که حتماً در مقررات امسال و سالهای بعد باید لحاظ بشود.
۲۲ فیلم در بخش مسابقه رضاداد در ادامه درباره تعداد آثار حاضر در جشنواره فیلم فجر نیز یادآور شد: تعداد فیلمها باید متناسب با امکان و زمان داوری باشد و اینکه داوران ۲۰ فیلم یا ۳۰ فیلم را در مدت زمان مشخصی مورد ارزیابی قرار دهند خیلی متفاوت است. وی افزود: باید تلاش کنیم هیئتهای انتخاب تحت فشار انتخاب بیش از ۲۲ فیلم قرار نگیرند و این نکته مهمی است که امسال مقید هستیم در مقررات قید کنیم تا خودمان را محدود کنیم.
مشاور رئیس سازمان سینمایی با اشاره به حساسیت انتخابهای هیئتهای انتخاب و داوری جشنواره فیلم فجر یادآور شد: متأسفانه برای انتخابها و داوریها نه پیوستهای فرهنگی- هنری داریم و نه آییننامههای اجرایی. رضاداد اظهار امیدواری کرد که این دو نقیصه در این دوره و دورههای بعد برطرف بشود. وی ادامه داد: نداشتن این آییننامهها مقدار زیادی به انتخابها و داوریها لطمه زده است.
حذف سلیقهها از داوری دبیر جشنواره فیلم فجر در ادامه تاکید کرد: میدانم حذف سلیقهها از داوری در هرجا و هر مرحله کار سختی است اما ما باید تلاش کنیم این کار سخت را انجام بدهیم. فاصله بین داوریهای گوناگون با سلایق و تشخیصهای متفاوت نباید زیاد باشد و اگر ما آن پیوستها و آییننامهها را تهیه کنیم تا حدودی میتوانیم نسبت خودمان را با آثار و متقاضیان بهتر برقرار کنیم. رضاداد گفت: در برخی دورهها دیدهایم که هیئتهای انتخاب بیشتر به سمت فیلمهای پر مخاطب گرایش پیدا کردهاند و این را بیشتر نیاز سینمای ایران میدانستند. در دورههایی دیگر مؤلفههای هنری یا تناسب آنها با مخاطبین جشنوارهای به عنوان مخاطبین خاص انتخاب غالب یا دلپذیر هیئت انتخاب بوده و یک دورههایی گرایش به سوی نامها و شهرت فیلمسازان بوده است. وی ادامه داد: در دورهای نیز سایه استقبال مخاطبان بر انتخاب آثار سینمایی قرار گرفته و آثاری بدون ظرفیت بالای هنری جزو انتخابها قرار گرفته است که در هیچ رشتهای هم نامزد نشده ولی به بالا بردن ظرفیت مخاطب جشنواره کمک کرده است. مشاور رئیس سازمان سینمایی تاکید کرد: در دورههایی مضمون و محتوا٬ سایر مؤلفههای یک فیلم را تحتالشعاع قرار داده و جشنواره به یک جشنواره مضمونی و حتی موضوعی نزدیک شده و به عنوان نمونه گرایش سینمای سیاسی و یا سینمای اجتماعی در برخی دورهها برجستهتر بوده است. رضاداد گفت: اینها همه نکات مهم قابل توجهی است که به نظر من بخشی از آنها را با تدوین آییننامه ایی برای انتخاب و حتی داوری و داشتن پیوستهای لازم به منظور تشریح مقررات و رویکردهای جشنواره برای هیئتهای انتخاب و داوری میتوان جبران کرد و برخی ضعفها را از این طریق برطرف کرد که جشنواره جامعیت خودش را از دست ندهد و این رویداد واقعاً آینه آثار برتر یکسال تولیدات سینمای ایران باشد.
وی توضیح داد: نکته مهم دیگر مسائل برگزاری جشنواره فجر بود و باید امیدوار باشیم که نسبت این بخشهای غیرمرتبط با جشنواره تنظیم میشود.
دبیر جشنواره فیلم فجر توضیح داد: برگزاری مستقل فجر در بخش بینالملل به همه ما کمک کند که مؤلفههای اجرایی جشنواره به وضعیت استانداردی نزدیک بشود.
رضاداد ادامه داد: ما در کشور کاملاً قابلیت و توانایی برگزاری یک جشنواره منظم، استاندارد و پرشور را داریم به شرطی که سازمان اجرایی ما منظم و دقیق عمل کند و بخشی از ملاحظاتی را که همیشه درگیر آن هستیمرا کنار بگذاریم. وی گفت: اگر برنامه ریزی ما در بازبینیهای هیات انتخاب درست باشد و یک زمانی واقعاً بازبینیها تمام بشود و جمع بندی کنیم حقوق مخاطبان را هم بیشتر رعایت میکنیم و انتظارمان هم از صاحبان آثار این است که پای بند باشند تا علاقمندان هم با شناخت کافی تری انتخاب کنند.
مشاور رئیس سازمان سینمایی ادامه داد: حتی میتوانیم بر اساس انتخاب مخاطب سانسهای نمایش را بیشتر از یک حداقلی شناور کنیم. اینها همه کارهایی است که میشود کرد به شرط اینکه هم متقاضیان و هم تیمهای اجرایی استانداردها را رعایت کنند. انتهای پیام/