در ابتدای نشست آسیب شناسی فیلم کوتاه در سینمای ایران، امیر شهاب رضویان در خصوص شکل گیری فیلمسازی کوتاه در سینمای ایران گفت: تا جایی که می دانم، ساخت فیلم کوتاه به صورت مستقل در اواسط دهه چهل شمسی در ایران شکل گرفت. پیش از آن ابراهیم گلستان با یک دوربین هشت میلیمتری نرمال تصاویری را با عنوان فیلم کوتاه ثبت کرده بوده و گویا بهرام بیضایی در سال 1341 تجربه‌ای تصویری در قالب فیلم کوتاه هشت میلیمتری داشته است، فیلم کوتاه زمانی در ایران پدید آمد که دوربین های هشت میلی متری وارد کشور شد، دوربینهایی که برای جشن تولد و مراسم عروسی استفاده می شد این بار برای ساخت فیلمهای خلاقانه خارج ازجریان روز سینمای ایران وجهان مورد استفاده جوانان قرار گرفت. تا آن زمان به شکل منسجم و منظم فیلم کوتاه نداشتیم، شکل گیری فیلم کوتاه در سینمای ایران محصول یک سری نیازها بود که وقتی تجهیزات آن فراهم شد جوانان آن زمان به سمت ساخت فیلم کوتاه سوق پیدا کردند. نسل متعلق به بعد از کودتای 28 مرداد، تحت تاثیر شرایط اجتماعی دهه چهل، گرایش هایی به سمت ساخت فیلم کوتاه پیدا می کنند. هنوز امکان آموزش گسترده فیلمسازی در کشور و جود ندارد و فیلمسازان به صورت تجربی در این حوزه به فعالیت می پردازند. پیش از آن مدرسه آرتیستی اوهانیان در دوران رضا شاه و تلاش هایی که مرحوم علی دریابیگی در زمینه آموزش تاتر و سینما داشته را شاهد هستیم و نقطه عطف آموزش سینما مربوط است به آمدن گروه دانشگاه سیراکیوزکه براساس کمکهای اقتصادی و فرهنگی اصل چهار ترومن به تعدادی از جوانان آن دوره را آموزش سینما می دهند، که بخشی از ایشان به صورت غیر مستقیم در پدید آمدن فیلم کوتاه در ایران موثر هستند. بعد از این جریان اتفاقی در زمینه آموزش نداریم تا تشکیل دانشکده هنرهای دراماتیک توسط دکتر مهدی فروغ در سال 43 یا 44. دکتر فروغ اهل سینما نبود و این مدرسه را بیشتر برای تئاتر ایجاد کرد. او تعدادی دانشجو را در این مرکز پرورش می دهد که تعدادی از این دانشجو‌ها ازجمله ابراهیم وحیدزاده و ابراهیم فروزش در شکل گیری سینمای آزاد ایران تاثیر می گذارند. ابراهیم وحید زاده، ابراهیم فروزش، بصیر نصیبی اولین جلسه نمایش فیلم سینمای آزاد را در مهرماه سال 1348تشکیل می دهند اولین تشکل جدی فیلم کوتاه ایران است. بعد از یکی دوسال فعالیت تلویزیون ملی ایران از سینمای آزاد حمایت می کند و بودجه و امکانات در اختیارشان قرار می دهد. افرادی که دراین جریان آموزش می بینند و تربیت می شوند، بعد از انقلاب می آیند و در سینمای حرفه ای فعالیت می کنند. افرادی همانند کیانوش عیاری، ابوالفضل جلیلی، مهدی صباغ زاده، عبدالله باکیده، ناصر غلامرضایی، شهریار پارسی پور، همایون پایور (فیلمبردار) بیژن امکانیان (بازیگر) زاون قوکاسیان (منقد و مدرس) در کنار سینمای آزاد ، سینمای جوان در سال 1353 زیر نظر وزارت فرهنگ و هنر شکل می گیرد و در همین سالها کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان هم در کابخانه های کانون به آموزش سینما و تولید فیلم کوتاه می پردازد.

رضویان ادامه داد: بعد از انقلاب تشکل سینمای آزاد تحت نظر صدا و سیما و با حمایت فخر الدین انوار فعالیت های خود را ادامه می دهد و از اواسط سال 1359 به مرکز اسلامی فیلمسازی آماتور تغییر نام می دهد و تا سال 62 فعالیت می کند و از سال 1359 انجمن سینمای جوان هم با نام کانون سینماگران آماتور تحت حمایت وزارت ارشاد به طور رسمی فعالیت های خود را آغاز می کند و بعد از آمدن فخرالدین انوار به معاونت سینمایی وزارت ارشاد، از سال 62 انجمن سینمای جوان و فیلم کوتاه متحول می شود و انجمن یکه تاز تولید فیلم کوتاه در سینما می شود. انوار معتقد بود هر چه قدر هزینه کنیم برای فیلم کوتاه، در آینده فیلمسازان قوی تری را تحویل جامعه هنری خواهیم داد. اگر امروز اصغر فرهادی و خیلی از فیلمسازهای دیگر را داریم، محصول برنامه ریزی های آن دوران هستند. سیاست های انجمن بر سه پایه استوار بود؛ آموزش ، تولید فیلم، برگزاری جشنواره. سیاست های انجمن تا سالها بر همان اصول سال 62 استوار بود اما هر مدیری که بعدها آمد این سیاست ها را تغییر داد. در حالی که شیوه ی کلی کار سینمای جوان کابردی و نتیجه بخش بود. 48 دفتر در سالهای اولیه فعالیت در شهرستانهای مختلف افتتاح شدند و یک حرکت بزرگ و تاثیر گذار در کشور انجام شد. در ادامه و در تکمیل حرفهای رضویان امیر لطفیان از مدیران انجمن سینمای جوان در گذشته گفت: دغدغه اصلی مدیران فرهنگی و سیاستگزاران در بخش سینمایی در گذشته این بود که به ارتقای سطح فرهنگی جامعه بپردازند. در آن زمان کسی به عکاسی توجه نمی کرد و آن ها می خواستند جامعه را با کارکردهای عکاسی آشنا کنند. عکاسی به جوانها کمک می کرد به جهانی بینی بیشتری دست پیدا کنند چون امکان فیلمسازی برای همه وجود نداشت. از سال 85 به بعد بخش عکس را حذف کردند ، من در زمان آقای جعفری جلوه پیشنهاد بازگشت بخش عکس را ارائه کردم که مورد اسقبال مدیران سینمایی وقت واقع نشد. عکس پایه سینما است و باید در جشنواره های مختلف حضور داشته باشد. لطفیان ادامه داد: تغییرهای مدیریتی در هر دوره به غیر از 15 سال اول شکل گیری سینمای کوتاه در ایران، لطمه های زیادی را به این سینما وارد کرده است. هر نگاه مدیریتی که مبنای آن سلیقه باشد می تواند لطمه های جبران ناپذیری وارد کند و نتیجه اش بی سرانجامی است. در ادامه مسعود امینی تیرانی از کارگردانان و فیلمبرداران فعال در حوزه فیلم کوتاه در تکمیل بحث گفت: سینمای کوتاه در 15 سال اول نتایج اش درخشان بود اما رفته رفته و با گذشت سال های زیاد به دلیل به روز نکردن ساختار سینمای کوتاه و وارد نشدن دیدگاه های جدید در این حوزه ،آسیب های جدی از درون به آن وارد شد. بحث بر سر یک شخص نیست، بحث بر سر دیدگاهی است که تغییر پیدا نکرده. در آن زمان توصیه انوار این بود که از نگاه جوانان استفاده شود. این دیدگاه با ذات سینمای کوتاه که معتقد است باید مخالف خوان وجود داشته باشد در تناقض است. در 15 سال اول این دیدگاه آن طور که باید و شاید خود را نشان نداد و بروز نمی کرد و نشان نمی داد که در کجاها این تضاد وجود دارد. سال ها گذشت و فیلمسازان متناسب با سوژه های روز به جلو رفتند و فیلم ساختند و رسید به زمان حاضر و امروز این تضاد بیشتر از گذشته خود را نمایان می کند. مسیری که فیلمسازان جوانان طی می کنند با ساختار سازمان عریض و طویل سینمای جوان همخوانی ندارد. از گذشته تا کنون بر سر عنوان این انجمن بحث بود که این جا سینمای جوان است یا جوانان، یعنی محدودیت سنی برای فیلمسازان ایجاد می کند یا نه. من معتقدم تا زمانی که این دیدگاه ها تغییر پیدا نکند، فیلمسازان جوان با این ساختار در تعارض قرار دارند. امروز شرایط 20 سال پیش نیست که بریم سراغ خانواده ای که نمی تواند نفت بخرد یا سوژه هایی از این قبیل، امروز مسائل و چالش ها عمیق تر است و با یک تلنگر می تواند در تعارض با حاکمیت قرار بگیرد. رضویان در پاسخ به اظهارات مسعود امینی تیرانی گفت: تضادها این گونه نیست، مدیران ما عقب تر از نسل جوان حرکت می کنند، شرایط به گونه ای شده است که سیاست گزار می خواهد نامه ای را به فیلمسازی ابلاغ کند، اما اورا پیدا نمی کند تا نامه را در اختیار او قرار دهد. شما نمی توانید برای فیلمساز جوان تعیین تکلیف کنید و به او بگویید در چهار چوب سیاست های ما فیلم بساز و یا نساز، او مسیر خود را ادامه می دهد. امینی تیرانی ادامه داد: دقیقا شرایط همین طور است، امروز اگر فیلمساز بخواهد فیلمی را مطابق با نظر و سلیقه خود بسازد، نیازی ندارد که از انجمن سینمای جوان تجهیزات بگیرد، ماشین خود را می فروشد و فیلمش را می سازد. رضویان یاد آور شد: جریانی حاکم شده که دیگر این مسائل و دستورالعمل ها برایشان ارزش ندارد و کار خود را می کنند، وقتی سیاستگزاریهای مدیران نتیجه نمی دهد، باید ساختار را تغییر داد و آن قوانین پوسیده و کهنه را کنار گذاشت. نظارت و سانسور باید از حوزه فیلم کوتاه برداشته شود تا فیلمساز با اطمینان خاطر بیشتری به سراغ سوژه های اجتماعی و روز بروند. برای من هفته ای ده تا بیست فیلم کوتاه می رسد که از خودم می پرسم که این دختر یا پسر کجا فیلمسازی یاد گرفته است؟ و چقدر خوب کارکرده است؟ این نسل به اینترنت دسترسی دارد، تسلط به زبان انگلیسی و دیگر امکانات آنها را در حوزه فیلم کوتاه قوی کرده است. این اتفاق مثبتی در این حوزه است. بدعتی که محمد آفریده بعد از سال 76 گذاشت باعث رشد و ارتقای این نسل شد. متاسفانه در هشت سال گذشته مدیران دنده عقب گرفتند و به دوران پیش از آفریده بازگشتند اگر اورا به عنوان مبدا در نظر بگیریم. از دل سینمای جوان در این سالها فیلمساز شاخصی بیرون نیامد. امروز که ایل بیگی آمده است باید بداند که نمی تواند با الگوهای پوسیده قدیمی انجمن را مدیریت کرد. ایل بیگی جزیی از مکتب فیلم کوتاه بوده است. باید بودجه در اختیار فیلمسازان کوتاه قرار داد تا آنها فیلم کوتاه کم خرج تولید کنند. به جای هزینه کردن برای تولید فیلم های فاخری که هیچ دردی دوا نمی کند، یک میلیون تومان در اختیار فیلمسازان جوان قرار دهید ببینید چه آثاری تولید می کنند.

در ادامه فرید فرخنده کیش معاون سابق پژوهش و آموزش انجمن سینمای جوان گفت: انجمن سینمای جوان در زمان مدیریت هاشم میرزاخانی کتابی را منتشر کرد که پر از غلط و حدف بخشی از تاریخ فیلمسازان کوتاه سینمای ایران بود. امروزه انجمن سینمای جوان با گذشته تفاوت های زیادی کرده است و باید به عنوان یک سازمان و نهاد فعال و پویا از آن یاد کرد. جایگاه انجمن طوری است که نمی توان آن را با الگوهای پوسیده و قدیمی مدیریت کرد. امروز چیزی با عنوان سرمایه و ابزار نمی تواند به جوانان کمک کند، باید روی نگاه و فرهنگ و دیدگاه او سرمایه گذاری کرد. نگاه آفریده به جوانان خاص بود و در زمان مدیریت او اعتماد سازی کامل به جوانان صورت گرفت . فیلم های شاخصی در حوزه فیلم کوتاه ساخته شد. چند روز پیش با دوستان در شورای پروانه ساخت بحث می کردم و به آنها می گفتم که شما بر اساس چه متر و معیاری به فیلمسازان اول می گویید که اگر ما تایید کنیم می توانید فیلم بسازید؟ همین اتفاق است که باعث می شود فیلمسازان جوان به سینمای زیرزمینی روی می آورند و در جشنواره های جهانی موفقیت هایی کسب می کنند. همین می شود که خوراک را برای آنها تامین می کنند و فیلمسازان را به سبک خود با کمترین هزینه تربیت می کنند. همان طور که جوانان و نخبگان ما به سمت کشورهای غربی کشیده می شوند. امروز باید ساختار انجمن سینمای جوان به طور کلی تغییر کند. سینمای کوتاه ما متولی ندارد و انجمن سینمای جوان متولی فیلم کوتاه نیست. امروز امکان ساخت فیلم برای همه میسر شده و همه می توانند فیلم بسازند. مسعود امینی گفت جوان ماشینش را می فروشد و فیلم می سازد و من اصافه می کنم که با تلفن همراهش فیلم می سازد. این نوع فیلم، مخاطب خاص هم دارد و از آن استقبال می شود. باید هدف گذاری های جدید صورت بگیرد و از بخشی از سلایقمان بگذریم و بگذاریم سینمای جوان فعال شود. فرخنده کیش ادامه داد: در بحث آموزش نقدهای جدی وارد است. ما کسی را نداریم که بتواند معلم خوبی باشد برای جوانانی که در شهرستان ها زندگی می کنند. این چیدمان امروز کار کردی ندارد. باید مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی صرفا در سینمای مستند کار کند و انجمن سینمای جوانان به تولید فیلم کوتاه بپردازد . این دو نهاد باید در مقابل هم باشند و با هم رقابت کنند. این دو نهاد نباید در پی هم باشند. در بحث آموزش باید سیستم استاد و شاگردی حاکم شود. در مدیریت گذشته، سیستم دانشگاهی حاکم شد و لطمه های زیادی به سیستم آموزشی وارد کرد. این سیستم آموزشی، خروجی های مناسبی نداشت.

این نشست ادامه دارد . . .