سرویس سینما و تلویزیون هنرآنلاین// ماه مبارک رمضان از ویژگی خاصی برخوردار است. ماهی پر از نعمت و برکت و بخشایش و مهربانی است. این ماه بسیار عزیز و پر از زیبایی و نمایش جلوه‌های پاکی و مهربانی خداوند است. بنابراین در یک جامعه اسلامی همه افراد باید بخواهند و تلاش کنند تا این جشن، این مهمانی و این فراخوان بخشش با پرشورترین و بهترین لحظات زندگی افراد پر شود. نکته‌ای که در برخی از مجموعه‌های تلویزیونی ساخته شده برای ماه مبارک رمضان کاملا برعکس است!

مجموعه تلویزیونی "خداحافظ بچه" به کارگردانی منوچهر هادی که در قالب 26 قسمت 35 دقیقه‌ای تهیه و تولید شده و از ابتدای ماه مبارک رمضان پخش خود را از شبکه سه سیما آغاز کرده است، یکی از آثار مناسبتی تلویزیون محسوب می‌شود.

توجه شود که این سریال برای شبکه سه سیما تولید شده است. شبکه ای که از آن با عنوان شبکه ورزش و جوانان نام برده می شود و قرار است انعکاس دهنده بخشی از مسایل و مشکلات جوانان در کشور باشد. در این اثر تعدادی از بهترین و شناخته شده‌ترین بازیگران عرصه تلویزیون و سینما ایفای نقش می کنند که از آن جمله می توان از حضور آتیلا پسیانی، بهاره رهنما، شهرام حقیقت‌دوست و مهراوه شریفی‌نیا (در مهمترین نقش های اثر)، بهنوش بختیاری، مهدی صباحی و مائده طهماسبی یاد کرد. بازیگران که نام هر کدام از آنها می تواند برای یک سریال اعتبار بیاورد و سطح و کیفیت بازی آنها در حدی است که می تواند هر اثری را جذاب و قابل توجه کند. تا اینکه همه شرایط خوب به نظر می رسد. اما نکته مهم قصه سریال است؛ مرتضی و لیلا زوج جوانی هستند که سال های ابتدایی زندگی مشترک خود را می‌گذرانند. آنها با مشکل فوت فرزندشان مواجه می شوند. به همین خاطر برای بارداری دوباره زن تلاش می کنند، اما متوجه می شوند که زن نازا شده است. این موضوع باعث می شود که آنها برای اینکه دیگران موضوع از بین رفتن فرزندشان را متوجه نشوند، به خانه ای دیگر نقل مکان کنند و به دنبال راهی برای قبول حضانت یک کودک باشند.

ابتدا آنها به سراغ راه های قانونی می روند و سعی می کنند از طریق بهزستی و تماس با شیرخوارگاه آمنه، کودکی را به فرزندی بپذیرند، اما این موضوع به دلایل مختلف گره می خورد و آنها به این نتیجه می رسند که به صورت قانونی نمی توانند صاحب فرزند شوند. به همین خاطر این زوج تلاش می کنند از راه های دیگر از جمله خرید یک بچه مشکل خود را حل کنند. از آنجا که مرتضی پیش از این دزد بوده و پس از ازدواج توبه کرده است، به راحتی می تواند افرادی را پیدا کند که به او بچه بفروشند، اما این بار نیز مشکلات مالی و سپس حضور پلیس مانع از بچه دار شدن آنها می شود و ...

وقتی مخاطب به این سریال نگاه می کند، آنچه به جهت ذهنی نصیبش می شود، درد، سیاهی، مشکلات مالی، دربه دری، خرید و فروش نوزاد، مشکلات حل ناپذیر زوج ها برای قبول یک فرزند از محل های نگهداری کودکان و بسیاری از مسایلی است که روح و ذهن را به درد می‌آورد.

شاید اگر چنین سریالی در وقتی مناسب و غیر از ماه مبارک رمضان پخش می شد و حتی پیش از پخش سریال توضیحاتی درباره مضمون و اهداف پخش چنین اثری ارایه می‌شد تا بزرگترها در جریان مضمون آن قرار بگیرند و مسئولان راه چاره ای برای چنین مشکلاتی پیدا کنند، بسیار خوب و شایسته بود، اما در ماه مبارک رمضان که قرار است همواره از رحمت و بخشایش و مهربانی صحبت شود و مردم مسلمان با شور و انرژی و نشاط از لحظات این ماه بهره ببرند، پخش این سریال چه تاثیری می تواند بر روح و ذهن مخاطب داشته باشد؟!

این سریال خواسته یا ناخواسته شرایطی سیاه و آزار دهنده را تصویر می کند. زوجی مستاصل که برای بچه دار شدن به هر دری می زنند و هر روزنه ای که آنها جستجو می کنند یا به کل بسته است یا رو به سیاهی باز می شود. هیچ گریزگاه یا راه چاره ای برای این افراد وجود ندارد و آنها تنها و رها شده در پی آرزوی بچه دار شدن هستند. در شرایطی که چنین آرزویی برای آنها محال به نظر می رسد.

شاید وقتی نویسنده و کارگردان این سریال، این یادداشت را بخوانند در مقام دفاع از کار بربیایند که باید سریال را تا انتها دید و قصه را تا پایان دنبال کرد و آنجایی که همه گره ها باز می شود و این زوج به احتمال زیاد با خوشبختی مواجه خواهند شد و مشکلاشان به طریقی حل می‌شود، آن وقت سریال را به قضاوت نشست یا حتی ممکن است روی این مسئله تاکید داشته باشند که هر آنچه در قصه این اثر تلویزیونی مطرح می شود جنبه اخلاقی و آموزنده دارد و با روح ماه مبارک رمضان در ارتباط کامل و نزدیک است.

حتی اگر همه این پاسخ ها درست باشد، نکته اصلی و اساسی این است که نباید این همه درد و رنج و سیاهی به ذهن مخاطب منتقل کرد و بگذاریم پس از چند هفته یا حتی چند روز درگیری ذهنی برای مخاطب، گره ها آرام آرام باز شود و مخاطب نفس راحت بکشد. نام به وجود آوردن چنین شرایط سخت و سنگین و آزاردهنده ای را هم بگذاریم، مقتضیات درام یا گره افکنی و گره گشایی داستانی یا ایجاد جذابیت و ...

به طور کلی سیاه نمایی در قالب یک سریال یا هر عنوان دیگری که به آن بدهیم و باعث آزار مخاطب شویم حتی به این بهانه که مخاطب و مسئولان را با یک موضوع تلخ و فراگیر اجتماعی به صورتی دردآور و بی پرده رو به رو کنیم، نمی توان ذهن مخاطب را برای چند روز یا چند هفته آزرد. به خصوص که یادمان باشد در ساعات ابتدایی شب کودکان و نوجوانان خانواده ها بیدار هستند و چنین آثاری را حتی جسته و گریخته نگاه می کنند و ممکن است در آینده آنها برای تشکیل خانواده تاثیر بسیار بدی بگذارد.

بنابراین لازم است مدیران و طراحان سریال های تلویزیونی به این موضوع بسیار مهم توجه داشته باشند که باید از طریقی دیگر مخاطبان را متوجه مسایل و مشکلات جامعه کرد. آزردن ذهن راه حل خوبی برای آگاه سازی نیست. به خصوص که قرار است این آزار دادن چند هفته ای طول بکشد!

مازیار شیبانی‌فر