سرویس موسیقی هنرآنلاین: لیلا رمضان پیانیست مقیم سوئیس در دهمین جشنواره موسیقی جوان در بخش موسیقی کلاسیک برای اولین بار بهعنوان داور حضور داشت و این بهانهای برای یک گپ کوتاه شد.
برای نخستین بار عضوی از هیئتداوران جشنواره موسیقی جوان بودید، چه حس و حالی نسبت به این جشنواره دارید؟
خیلی خوشحالم که در داوری جشنواره موسیقی جوان شرکت کردم و اجرای هنرجویان عزیز را در بخش ساز پیانو از نزدیک دیدم. من در داوری مرحله ابتدایی جشنواره حضور نداشتم و خیلی دوست داشتم که اجراهای ارسالی جوانان را میدیدم، چون بدین شکل میتوانستم با دامنه بیشتری از نوازندگی هنرجویان جوان ایران آشنا شوم. من فقط در همین قسمت فینال عضو هیئتداوران بودم ولی به هر حال همین که در این قسمت هم حضور داشتم، بسیار برایم خوشایند بود.
نقاط قوت و نقاط ضعف شرکتکنندگان بخش پیانو در چه مواردی بود و به نظرتان برای رفع نواقص این جوانان، چه باید کرد؟
در گروه سنی الف هنرجویانی را مشاهده کردم که بسیار با استعداد بودند ولی نیاز مبرم وجود دارد که به آنها کمک شود. باید از این شرکتکنندگان حمایت کرد و تسهیلاتی برای آنها فراهم شود تا تشویق شده و بتوانند به طور حرفهای نوازندگی پیانو را ادامه بدهند. بین این شرکتکنندگان، پتانسیلهای بسیار خوبی وجود داشت و من از این لحاظ بسیار شگفتزده شدم. در گروه سنی ب و ج، توقع من مقداری بالاتر بود و سطح نوازندگی آنها در حدی که فکر میکردم، نبود. شاید یکی از علتهای ضعف در این مرحله از نوازندگی، کمبود استاد پیانو در ایران باشد. اگر امکان حضور اساتید خارجی در ایران فراهم گردد و یا هنرجویان ایرانی برای شرکت در مسترکلاسهای اساتید خارجی به خارج از کشور سفر کنند، به سطح نوازندگی جوانان در این گروههای سنی کمک قابلتوجهی خواهد شد. همچنین اگر برای این گروههای سنی به طور مرتب، کنسرتهایی برگزار شود، به تجربه نوازندگی جوانان در روی سن افزوده میشود، چون در این گروههای سنی خیلی لازم است که جوانان تجربه اجرای روی سن را داشته باشند.
به طور کلی نظرتان در مورد رپرتوار اجرائی بخش پیانو در دهمین دوره جشنواره موسیقی جوان چیست؟
آقای ترابی چندی پیش با من تماس گرفتند و از من خواستند که برای شورای انتخاب قطعات، آثاری را از آهنگسازان ایرانی پیشنهاد بدهم. خیلی از این اتفاق خوشحال شدم و از آن استقبال کردم. خیلی لازم است که نوازندگان جوانان ما، با قطعات آهنگسازان ایرانی آشنایی پیدا کنند. این رپرتوار سرمایه ملی کشور ماست و جشنواره موسیقی جوان هم یک جشنواره ملی است. شاید بد نباشد که برای هر گروه سنی، یک یا دو قطعه به عنوان قطعات انتخابی، پیشنهاد داده شود که شرکتکنندگان یکی از آنها را انتخاب کنند و بدین شکل، یک نوع ارتباط بین نوازنده و آهنگساز به وجود بیاید. این ارتباط خیلی مهم است و میتواند بسیار پرمحتوا باشد و همچنین میتواند هم به نوازنده از نظر اجرایی و هم به آهنگساز از لحاظ آهنگسازی کمک کند. من قطعاتی را از آهنگسازان ایرانی پیشنهاد کرده بودم که متأسفانه اعضای دیگر شورا با آن قطعات موافقت نکردند. امیدوارم برای سال آینده این شانس را داشته باشیم که از آهنگسازان عزیز کشورمان هم قطعهای در رپرتوار پیانیستهای جوان وجود داشته باشد.
آقای ترابی از من خواستند که رپرتوارهای سالهای گذشته را نگاه کرده و بر اساس آن، قطعاتی را پیشنهاد دهم. در نگاه به آن رپرتوارها، چیزی که مرا غمگین کرد، این بود که همان قطعات و رپرتوار 15 سال پیش که من ایران را ترک کردم، در سالهای مختلف جشنواره اجرا شده است. ساز پیانو خیلی رپرتوار وسیعی دارد و با گذر زمان، بیشتر و بیشتر هم میشود، بنابراین لازم است که رپرتوار پیانو در دورههای مختلف جشنواره موسیقی جوان، متفاوت و متنوع باشد. البته من قطعهای را از قرن بیستم پیشنهاد دادم که خیلی خوشحالم این قطعه در رپرتوار مرحله نهایی حضور داشت. اگر هر ساله از سبکهای مختلف، آهنگسازان متفاوتی پیشنهاد داده شود، به تنوع نوازندگی و شناخت موسیقیایی جوانان از سبکهای مختلف خیلی کمک خواهد شد.
بسیار خرسندم از این که قطعه اربسک (arabesque) از کلودیو دبوسی در این رپرتوار اجرا شد، چون خیلی لازم است که جوانان تمامی سبکهای پیانو را بشناسند. مثلاً در اجرای قطعه دبوسی توسط شرکتکنندگان، من واقعاً در نوازندگی آنها، موسیقی امپرسیونیسم دبوسی را نشنیدم و فکر میکنم که آنها باید بیشتر موسیقی قرن 20 را کار کنند. رپرتوار پیانو خیلی وسیع است و علاوه بر چرنی، میتوان اتودهای بسیار خوب از استرانسکی، دبوسی و فرانتس لیست را نواخت که متأسفانه این قطعات خیلی در ایران اجرا نمیشوند. خیلی خوب میشود اگر جوانان با این رپرتوارها هم آشنا شوند. من همچنین احساس کردم که نتها کمی در ایران قدیمی است و لزوم نو شدن و آمدن یک دید جدیدتر به شدت حس میشود.
دیدگاهتان نسبت به آینده جشنواره و صحبتهای پایانیتان را بفرمایید.
در پایان من از جناب آقای ترابی و دکتر اسعدی تشکر میکنم که لطف کردند و برای داوری این جشنواره از من دعوت به عمل آوردند. خیلی خوب است که یک دید جدیدی در داوری جشنواره به وجود آمده و با فیدبکهایی که از طریق این داوریها داده میشود، یک نوآوری هم برای دورههای بعدی به وجود میآید که جشنواره به روز مانده و مرتب ادامه پیدا کند. من خیلی خوشحال و مفتخرم که جشنوارهای با این سطح عالی در ایران اجرا میشود و امیدوارم این جشنواره پردوام بماند.
---------
دهمین جشنواره ملی موسیقی جوان از 7 تا 24 شهریورماه به دبیری هومان اسعدی و با حضور و همکاری استادان موسیقی کشور توسط انجمن موسیقی ایران، با همکاری دفتر موسیقی و بنیاد رودکی، در سه بخش موسیقی دستگاهی ایران، موسیقی کلاسیک و موسیقی نواحی ایران و در قالب سه گروه سنی الف (۱۵ تا ۱۸ سال)، ب (۱۹ تا ۲۳ سال) و ج (۲۴ تا ۲۹ سال) برگزار میشود.