سرویس موسیقی هنرآنلاین: "گذر اردیبهشت" اولین آلبوم رسمی گروه موسیقی دال، حاصل سه سال تلاش و زحمت شبانه‌روزی تک‌تک اعضای گروه است. این آلبوم که فضایی تلفیقی دارد، با پشتوانه چند سال دوستی، در کنار یکدیگر ساز زدن، موسیقی گوش دادن و همفکری‌ اعضای دال تولید شده است.

امین هدایتی به عنوان خواننده، شایان شکرآبی پیانیست، آهنگساز و همخوان، غزل مهدوی شاعر و ترانه‌سرا، میلاد سعدی و یزدان بهمنی نوازنده سازهای کوبه‌ای و سالار غفار بجویی، داریوش آذر، مهدی کلانتری، آرش کامور، مهرداد عالمی و آرین کشیشی به عنوان نوازنده در آلبوم "گذر اردیبهشت" همکاری کرده‌اند که جمعه 25 تیرماه در شهر کتاب فرشته رونمایی شد. به همین بهانه با سازندگان آلبوم "گذر اردیبهشت" گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

"گذر اردیبهشت" به عنوان اولین آلبوم رسمی گروه دال با استقبال ویژه‌ای روبه‌رو شد، تا چه اندازه انتظار چنین استقبالی را داشتید؟

شایان شکرابی پیانیست، آهنگساز و همخوان: آلبوم "گذر اردیبهشت" حاصل سه سال تلاش و زحمت شبانه‌روزی تک‌تک اعضای گروه است. این آلبوم با پشتوانه چند سال دوستی، در کنار یکدیگر ساز زدن، موسیقی گوش دادن و همفکری کردن اعضای دال به وجود آمده و حالا خوشحالیم که پس از این سه سال آن اتفاقی را که برای خودمان متصور بودیم تماشا می‌کنیم. خوشبختانه استقبال از آلبوم ما بسیار خوب و راضی‌کننده بوده است.

غزل مهدوی شاعر و ترانه‌سرا: با توجه به شناختی که ما از یکدیگر داریم، گمان می‌کنم پیش‌بینی و تخمین هر یک از اعضای گروه نسبت به بازخوردهای این آلبوم به یکدیگر نزدیک بود، اما به نظرم بهتر است هر کس به‌صورت فردی در این مورد اظهارنظر کند. پیش‌بینی شخصی من به‌عنوان عضو کوچکی از این گروه، استقبال بسیار خوب از آلبوم "گذر اردیبهشت" بود که چنین نیز شد. استدلالی که برای این پیش‌بینی داشتم، احساس نیاز و خالی بودن جای چنین ژانری در موسیقی کشورمان بود. در سال‌های اخیر موسیقی سنتی کشور که آوازه‌ای چندین ساله دارد به هر دلیلی مخاطبان پرتعدادی را از دست داده و از آن طرف، موسیقی‌های پاپ متعددی به جامعه تزریق می‌شود که علیرغم تولید برخی آثار موفق، اما خیلی سخت‌گیرانه عمل نکرده و سلیقه افرادی که مخاطب جدی موسیقی هستند برآورده نمی‌کند. در این بین جوانان نیاز دارند که گونه‌ای از موسیقی را بشنوند که حرف امروز در آن گفته شود. خوشبختانه طی این چند سال گروه‌های جدیدی به بازار آمده‌اند که چنین نیازی را پاسخگو هستند.

میلاد سعدی نوازنده سازهای کوبه‌ای: من هم با خانم مهدوی موافق هستم و پیش‌بینی چنین استقبالی از آلبوم را داشتم. اگر بخواهم کمی جدی‌تر این مسئله را بسط دهم باید بگویم که ما به مخاطبان سخت‌گیر‌تر نیز فکر می‌کنیم. ما در این آلبوم نه آنچنان سعی کردیم که کارمان مخاطب‌محور باشد و نه فقط به سلیقه شخصی خودمان فکر کردیم، در حقیقت یک روند متعادلی را در پیش گرفتیم و فکر می‌کنم علت موفقیت آلبوممان همین مسئله بود.

یزدان بهمنی نوازنده سازهای کوبه‌ای: با توجه به فضای حاکم بر جریان موسیقی، سهولت انتقال موسیقی به مخاطبان در دنیای امروزی و سلیقه‌های متفاوت مخاطبان ایرانی، تا حدودی می‌شود موفقیت و شنیده شدن یک اثر را پیش‌بینی کرد، اما شنیده‌ شدن یک موسیقی ممکن است ابزارهای دیگری نیز لازم داشته باشد. این مسئله که ما مورد اقبال مردم قرارگرفته‌ایم خیلی خوشحال‌کننده و اتفاق خوبی است، اما فارغ از اینکه چه استقبالی رخ می‌داد و فارغ از آنکه ما تا چه حد به شنیده شدن آلبوممان فکر کرده‌ایم، یک ذات و اصلی در بطن تولید "گذر اردیبهشت" وجود دارد که ریشه در دوستی و با هم بودن ما دارد. در سراسر دنیا معمولاً گروه‌های موسیقی با دو یا سه عضو تشکیل شده و سپس آن‌ها به دنبال نوازنده رفته و گروه خود را این‌گونه تکمیل می‌کنند، اما ما از پیش با یکدیگر دوست بودیم و بعد از مدتی این گروه را تشکیل دادیم. این با هم بودن و با یکدیگر موسیقی گوش کردن اعضای دال نهایتاً منجر به اتفاقی می‌شود که محصولش آن چیزی است که شما می‌شنوید. به‌زعم بنده، آن مخاطبانی که امروز سخت‌گیر‌تر و ریزبین‌تر شده‌اند، این دوستی‌ها را درک می‌کنند و من بسیار خرسندم که مخاطبان ما، روح حاکم بر آلبوم را درک کرده‌اند.


امین هدایتی خواننده: این استقبالی که مورد بحث ماست، زمانی برای ما ملموس‌تر شد که قطعه "آوازم را می‌رقصیدی" را بدون هیچ‌گونه پیش‌بینی در مورد بازخوردش در فضای مجازی منتشر کردیم و با استقبال عجیبی از نخستین قطعه‌مان مواجه شدیم. بازخوردی که از این قطعه گرفتیم برایمان خیلی جالب بود. این بازخورد مثبت با انتشار تک آهنگ‌های بعدی بیشتر شد و باعث شد ما به یک آینده‌نگری بسیار خوبی در مورد فعالیتمان برسیم و به تولید اولین آلبوممان سوق داده شویم. حالا ما شادمان از آنیم که هم شنوندگان موسیقی پاپ وهم علاقه‌مندان به موسیقی سنتی را به عنوان مخاطب همراه خود داریم.

دوستی میان اعضای گروه یا علاقه‌مندی به موسیقی. کدام یک بهانه تشکیل گروه دال بود؟ برای نگهداری فضای فعلی گروه و جلوگیری از اتمام زودرس فعالیت گروهی‌تان چه تمهیداتی اندیشیده‌اید؟

شکرابی: ما پیش از دال تحت عنوانی دیگر و در فضایی متفاوت با موسیقی دال، با یکدیگر همکاری می‌کردیم و دو کنسرت نیز در سال‌های 89 و 91 در تالار وحدت برگزار کردیم. موسیقی، دغدغه مشترک ما بود که همه را در کنار یکدیگر جمع می‌کرد. ما آن زمان در کنار یکدیگر جمع می‌شدیم، دوستی می‌کردیم، ساز می‌زدیم و سفر می‌رفتیم، اما از جایی به بعد به یکباره این ایده شکل گرفت که می‌توانیم کارهای جدیدتری نیز انجام دهیم و سعی کنیم از کلاسیک و سنتی بودن خودمان را رها کرده و کاری نو ایجاد کنیم. "آوازم را می‌رقصیدی" اولین اتفاقی بود که در گروه ما رخ داد. ملودی و شعر آن را همگی با یک توافق مشترک نوشتیم و به اتفاق یکدیگر آن را تنظیم کردیم و بعد از چند ماه تمرین کردن، آن را با انگیزه بالایی در استودیو ضبط کردیم. زمانی که این قطعه در فضای مجازی منتشر شد، همان هفته اول خودش را از سایر فعالیت‌هایمان متمایز کرد. از همانجا بود که متوجه شدیم راه را درست انتخاب کرده‌ایم و مسیرمان را در پیش گرفتیم. من معتقدم فعالیت تیمی در موسیقی جواب می‌دهد، اما کار بسیار سختی است. خدا را شکر می‌کنم که دوستان من همه در فیلدهای مختلف اجتماعی در حال پیشرفت هستند و حس می‌کنم همه از لحاظ اجتماعی به سطحی از بلوغ رسیده‌ایم که بتوانیم در کنار همدیگر کارکنیم.

هدایتی: در گروه‌های مختلف موسیقی معمولاً اختلاف سلیقه وجود دارد و به حاشیه کشانده می‌شود، اما زمانی کار تیمی به نتیجه موفقی ختم می‌شود که همه اعضای گروه همدل شوند، مسیر و هدف گروه را حفظ کرده و در راستای فعالیت صحیح خود عمل کنند. ما نمی‌توانیم بگوییم در مسیر کارمان هیچ‌گونه مشکلی وجود ندارد و همه‌چیز در حالت ایده‌ال قرار دارد، طبیعی است که مشکلاتی وجود دارد، اما با یکدل بودن و چیره شدن بر همین مشکلات است که گروه‌های موسیقی موفق خواهند شد.

شکرابی: جدا کردن کار از دوستی و رفاقت هم خیلی مسئله مهمی است. ما زمانی که در محیط کارمان قرار داریم، ممکن است اختلاف‌نظرهای شدیدی با یکدیگر داشته باشم، اما زمانی که از استودیو و محدوده کار خارج می‌شویم، به همان روابط دوستانه‌مان برمی‌گردیم.

مهدوی: به عقیده من اینکه اعضای گروه برای رسیدن به هدف اصلی گروه در فعالیت خود تغییر کرده‌اند، مسئله مهمی است. ما هر کدام سبک و سیاق خاص خود را داشتیم، اما برای آنکه کار گروهی‌مان نتیجه مثبتی داشته باشد، سعی کردیم به یکدیگر نزدیک شویم. به عنوان مثال، آقای هدایتی آوازی کاملاً مبتنی بر موسیقی سنتی می‌‌خواند یا من یک غزل‌سرا بودم، اما وقتی در کنار یکدیگر قرار گرفتیم، به طور مشترک تغییر کردیم. در پیام‌هایی که من از مردم عزیزم می‌گیرم، اکثراً متفق‌القول هستند که در ملودی، شعر، نوازندگی، تنظیم و... کار ما، نوعی هماهنگی و یکدستی وجود دارد و احساس می‌شود که هر کدام این اثرها برای یکدیگر به وجود آمده‌اند. شعری که امروز از من در موسیقی دال شنیده می‌شود، شعری است که در قالب این گروه به وجود آمده و اگر من همین حالا در خارج از گروه به فعالیت بپردازم، اشعارم را در قالب‌های دیگری خواهم سرود. این مسئله در مورد بقیه اعضای گروه نیز می‌تواند صدق کند. شاید اگر کار تیمی در مورد گروه ما جواب داده به خاطر آن است که دال هویتی بزرگ‌تر از تک‌تک ماست. ما همیشه اهداف شخصی‌مان را فدای آن هدف بزرگ‌تر کرده‌ایم.

نکته جالبی که در مورد شما وجود دارد آن است که هیچ‌کدام موسیقی را به صورت آکادمیک طی نکرده‌اید و هرکدامتان مشاغلی جداگانه از موسیقی دارید. چه شد که شغل اصلیتان را کنار گذاشتید و موسیقی را به عنوان یک شغل جدی پی گرفتید؟

سعدی: موسیقی برای ما هیچ‌گاه سرگرمی نبوده و همه ما آن را به صورت جدی دنبال کرده‌ایم. من خودم در حالی که رشته تحصیلی‌ام موسیقی نبود، اما در گروه‌های مختلفی ساز می‌نواختم. حقیقتاً تصمیم نداشتم یک موزیسین صرف باشم، اما هیچ زمان هم نمی‌توانستم آن را به صورت کامل کنار بگذارم. من و سایر اعضای گروه، از یک زمانی دیگر هر آنچه به عنوان فعالیت موسیقی انجام می‌دادیم در گروه دال محدود کردیم و باقی فعالیت‌هایمان را کنار گذاشتیم. همین حالا هم اگر به من پیشنهادی خارج از دال داده شود، نخواهم پذیرفت زیرا هم وقت انجام آن را ندارم و هم تمام آنچه از موسیقی می‌خواهم را در دال انجام می‌دهم.

بهمنی: ما همه موسیقی را با اراده خودمان انتخاب کرده‌ایم، اما شاید همین حالا شما از برخی از موزیسین‌های بزرگ بپرسید، متوجه خواهید شد که به علت‌های مختلف من‌جمله اینکه پدرشان موزیسین بوده به این حیطه روی آورده‌اند. در حالی که در مورد گروه دال باید بگویم که موسیقی، محصول انتخاب خودمان بوده و شرایط و جو در آن دخیل نبوده است.
امین هدایتی: حقیقت این است که در شرایط فعلی از راه موسیقی نمی‌شود به درآمد آنچنانی رسید و این جنس از موسیقی که ما کار می‌کنیم مانند موسیقی پاپ خیلی بازگشت مالی ندارد. می‌خواهم بگویم کاش می‌شد ما به عنوان موزیسین، موسیقی آن‌قدر برایمان برد مالی داشت که تنها بر روی موسیقی متمرکز می‌شدیم و کاری غیر از موسیقی انجام نمی‌دادیم.


شکرابی: من از شش هفت سالگی عاشق موسیقی بوده‌ام، اما برخی اتفاقات باعث می‌شود که درونیات آدم در تصمیمات زندگی عملی نشود. حالا که در سن 27 سالگی پزشک شده‌ام، از این اتفاق راضی هستم، چون احساس می‌کنم اگر این راه را نمی‌رفتم امروز به موقعیت فعلی نمی‌رسیدم. به جرئت می‌گویم اگر همین حالا به عقب برگردم، دوباره همین راه را انتخاب خواهم کرد.

مهدوی: من تجربه درس خواندن در فضای آکادمیک ادبیات رادارم. لیسانس من رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تهران است و چون عاشق ادبیات فارسی بودم این مسیر را خیلی با انگیزه پیش رفتم، اما این واقعیت وجود دارد که دانشگاه‌های ما، شاعر، موزیسین و کاردان موسیقی تحویل جامعه نمی‌دهند، اصلاً برنامه‌شان هم این نیست. خروجی چنین دانشگاه‌هایی نهایتاً یک محقق ادبی و یا یک تئوریسین موسیقیایی است. من خیلی از کاربلدهای شعر و موسیقی را می‌شناسم که تا به حال از کنار دانشگاه‌های موسیقی و شعر هم عبور نکرده‌اند، اما از خیلی از دانشجویان شعر و موسیقی با ذوق و قریحه‌تر فعالیت می‌کنند. هرچند باید به کسانی که به صورت آکادمیک موسیقی را پی گرفته‌اند احترام گذاشت، زیرا آن‌ها از لحاظ تئوریسین بودن، تحقیق‌گر بودن و استاد دانشگاه بودن اطلاعاتی دارند که به هر حال کارا است.

از آخرین اجرایتان با عنوان هفته موسیقی تلفیقی تا چه اندازه رضایت داشتید؟


شکرابی: ما کلاً از اتفاقاتی مانند هفته موسیقی تلفیقی، چه در جشنواره فجر با تمام کم‌وکاستی‌ها و چه در این هفته موسیقی که یک مقدار بهتر بود، استقبال می‌کنیم و امیدواریم این اتفاقات با شرایط و کیفیت بهتر در کشورمان به وجود بیاید، چون واقعاً موسیقی تلفیقی جریانی است که از آن به خوبی استقبال می‌شود و به نظرم مخاطبان عزیز استحقاق آن را دارند که برنامه‌های بهتر و منظم‌تری را در این ژانر ببینند.

هدایتی: من فکر می‌کنم برای یک هنرمند، به عرضه گذاشتن هنرش خیلی مهم است، به‌خصوص زمانی که اتفاقات نوتری رخ می‌دهد. این برنامه سال سوم خود را برای موسیقی تلفیقی می‌گذراند و سال به سال در حال بهتر شدن است. ما از آنکه در فستیوال مخصوص موسیقی خودمان به روی استیج می‌رویم، خیلی خوشحال هستیم. بلیت این فستیوال با قیمتی ارزان‌تر به فروش می‌رسد و جوانان دانشجویی که توانایی خرید بلیت کنسرت در جشنواره فجر را ندارند، در این جشنواره می‌توانند حضور بیابند.

شکرابی:
از نظر مالی که به گروه‌ها چیزی نمی‌رسد ولی از آن‌طرف مخاطبان هم حق دارند که با یک قیمت مناسب‌تر به کنسرت گروه مورد علاقه‌شان بروند.

مهدوی: جریان موسیقی تلفیقی خیلی نو است و تا دو سه سال پیش هیچ جایگاهی نداشت. کسی اصلاً نمی‌دانست ما در زمره موسیقی پاپ، سنتی یا موارد مشابه قرار می‌گیریم، اما حالا هرچند که در زمینه اجراهای موسیقی تلفیقی کم و کاستی و بی‌برنامگی وجود دارد، چون این موسیقی جریانی نو است و تازه به جایگاه و شخصیت خوبی رسیده، این مشکلات هم قابل پذیرش است.

اجرا در جشنواره فجر چه طور بود؟


شکرابی: فارغ از مشکلات مالی جشنواره فجر، در شب اجرای برنامه ما، بی‌برنامگی‌هایی رخ داد که امیدواریم در سال‌های آتی دیگر تکرار نشود و حداقل بهتر شود.

هدایتی: طریقه برگزاری جشنواره فجر ایراد داشت. در این جشنواره، طی یک روز و در یک سالن، 4 گروه مختلف به روی صحنه می‌آمدند، آن هم در سالن فرهنگسرای ارسباران که فضای کوچکی است و گنجایش چنین حجمی از فعالیت را دارا نیست.

بهمنی: در همه جای دنیا عموماً این‌گونه اتفاقات یک منبع خصوصی دارد و جذب اسپانسر از طریق یک سری نهادها انجام می‌شود و خیلی به آن نهاد دولتی حاکم بر موسیقی ربط ندارد. این مسئله باعث می‌شود کیفیت کار بالا رود. به نظر من تا وقتی که منابع مالی و بودجه از طریق یک نهاد دولتی دست‌به‌دست می‌شود، از کیفیت کار کاسته خواهد شد. این دیدگاه که ما در جشنواره‌مان موسیقی تلفیقی را به عنوان بخش جنبی بگنجانیم و به هر شکل ممکن بخواهیم کنسرتی برای این‌گونه از موسیقی هم بگذاریم، دیدگاه درستی نیست، بلکه اگر قرار است موسیقی تلفیقی هم وجود داشته باشد، باید اجراهای این‌گونه از موسیقی نیز با برنامه انجام شود. البته من به شخصه همین که موسیقی تلفیقی هست را به آنکه کلاً نباشد ترجیح می‌دهم اما باید این تفکر وجود داشته باشد که هر سال برگزاری جشنواره بیشتر به بخش خصوصی سپرده شود تا به کیفیت اجراهای موسیقی‌های اینچنینی نیز افزوده شود.


در اجرایی که در ایوان شمس داشتید، ساز جدیدی به نام "هنگ درام" معرفی کردید، در مورد این ساز و اینکه چرا از آن استفاده کردید توضیح دهید.

بهمنی: ساز "هنگ‌ درام" ساز جدیدی است که برای اولین بار در سال 2000 در سوئیس مورد استفاده قرار گرفت و چند سال بعد تازه به تولید و توزیع رسید. ساخت و تولید این ساز بسیار سخت است که همین مسئله باعث شده تعداد فراوانی از آن تولید نشده باشد و به‌سادگی قابل دسترس نیست. منتها از سال 2000 تا به امروز این ساز هم تکامل بیشتری یافته و هم همه‌گیرتر شده است. "هنگ درام" به لحاظ جنس صدایی که ایجاد می‌کند، در سطح موسیقی دنیا از آن استقبال شده و در ایران نیز به واسطه موسیقی‌های جدیدی که کار می‌شود از این ساز استفاده می‌شود. من از چند سال پیش به این ساز علاقه داشتم، اما به علت کمیاب بودن آن، همواره فقط بیننده و شنونده صدای آن بودم. دلیل آنکه این ساز در موسیقی گروه استفاده شد هم نظر جمعی دوستان بود و اگر همه اعضای گروه از آن استقبال نمی‌کردند مطمئناً این اتفاق به وقوع نمی‌پیوست. صدای ساز دیگری از این خانواده به نام "هپی درام" را می‌توانید در قطعات اول و هفتم آلبوممان بشنوید. نکته مثبتی که در گروه ما وجود دارد آن است که همه ما از آنکه ساز یا هر ایده جدیدی به گروه اضافه شود استقبال می‌کنیم. در مورد "هنگ درام" و "هپی درام" نیز همین اتفاق رخ داد و همه بچه‌ها از من حمایت کردند.

برنامه‌تان برای فعالیت‌های آتی گروه چیست؟


شکرابی: ما فعلاً یک گروه مستقل هستیم و با توجه به آنکه شرایط خروج از استقلال را داشتیم و می‌توانستیم با تهیه‌کنندگانی قرارداد ببندیم، این کار را نکردیم. از این رو پیش‌بینی و برنامه‌ریزی دقیق آینده برای گروه‌های مستقل مقداری دشوارتر است. ما همین حالا در حال برنامه‌ریزی برای کنسرت‌هایمان هستیم. اگر شرایط کنسرت در تهران مهیا شود، دو سه شب در پایتخت کنسرت خواهیم داشت و در شهرستان‌ها نیز روی صحنه خواهیم رفت. 24 اردیبهشت در تهران رونمایی برگزار کردیم و 31 اردیبهشت نیز در رشت این کار را انجام می‌دهیم. در حال صحبت و برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم رونمایی در سایر شهرستان‌ها از جمله شیراز و اصفهان نیز هستیم. یک تک‌آهنگ ساخته و آماده کرده‌ایم و به مرور روند تولید آلبوم دوم را نیز شروع خواهیم کرد.

آلبوم دومتان تا چه زمانی آماده می‌شود؟

شکرابی: اصلاً زمانش را نمی‌توانیم مشخص کنیم، چرا که ما در تولید آلبوم سخت‌گیری‌های خاص خودمان را داریم و مستقل بودنمان نیز باعث شده که برای تولید آلبوم عجله‌ای نداشته باشیم. زمان انتشار آلبوم برای ما مهم است اما کیفیت آلبوم اولویت اول ما خواهد بود.

در حال حاضر گروه‌های تلفیقی متعددی در موسیقی فعالیت می‌کنند اما عده‌ای با این اصطلاح تلفیقی مشکل دارند و معتقدند استفاده از عنوان تلفیقی برای موسیقی آن‌ها، چندان صحیح نیست. ابتدا بگویید که در میان گروه‌های متعدد تلفیقی چگونه این ریسک را پذیرفتید و وارد چنین ژانری شدید و سپس در مورد تلفیقی بودن یا نبودن گروه دال توضیح دهید.

مهدوی: در مورد قدم زدن در مسیر ریسک‌پذیر موسیقی تلفیقی بگویم که در هر بخشی از هنر که شما فکرش را بکنید، به هر حال اشخاص مختلفی در حال فعالیت کردن هستند و اگر قرار باشد رقابت در این گروه‌های نو‌گرا وجود داشته باشد که در موسیقی پاپ این رقابت به مراتب بیشتر خواهد بود، حتی گروه‌های موسیقی سنتی نیز به مراتب از موسیقی تلفیقی بیشتر هستند. این را به جرئت از طرف همه اعضای گروه می‌گویم که هدف ما از تولید موسیقی واقعاً گرفتن یا نگرفتن آن نیست، در حقیقت به این مسئله فکر نکردیم. ما عاشق موسیقی بودیم و حتی بحث اقتصادی نیز در اولویتمان نبود. ما از کارمان لذت می‌بردیم. خیلی از قطعه‌هایی که در همین آلبوم "گذر اردیبهشت" می‌شنوید از دورهم‌نشینی و ساز زدن‌های بچه‌ها اتفاق افتاد و خیلی وقت‌ها شعرهای آن روی همین فضا گفته می‌شد.

شکرابی:
ما هیچ‌گاه تلاش نکرده‌ایم آن چیزی شویم که امروز شما می‌شنوید، بلکه آنچه می‌شنوید، خود واقعی ماست.

بهمنی: ما برای آنکه دقیقاً چه نوع موسیقی کار کنیم، برنامه‌ریزی خیلی ریزبینانه و دقیقی نداشتیم. در حقیقت موسیقی گروه دال که امروز می‌شنوید، خیلی نشات گرفته از همان ناخودآگاه و گذشته فعالیت ماست و حالا ما خیلی خوش‌شانسیم که مخاطب این نوع موسیقی را درک کرده است.

مهدوی: واژه تلفیق در موسیقی امروز ما، بیشتر از آنکه یک بار معنایی موسیقیایی داشته باشد، یک بار عرفی و اجتماعی پیدا کرده است. گروه‌های مختلفی از موسیقی که در فضاهای صرفاً سنتی یا کلاسیک و غربی کار نمی‌کنند، عرفا عنوانشان تلفیقی شده و حتی رسانه‌ها و فروشگاه‌ها نیز این عنوان را تبلیغ می‌کنند. کما اینکه در همین جشنواره فجر شما موسیقی راک و جَز هم می‌شنیدید اما همه آن‌ها عنوانشان تلفیقی بود. بعضی گروه‌ها با هدف و عنوان تلفیق وارد موسیقی شدند و آن را پذیرفتند اما عده‌ای نیز بدون آنکه چنین هدفی داشته باشند، به ناچار "تلفیقی" نام‌گذاری شدند و در این سیستم قرار گرفتند. در حال حاضر برای موسیقی راک، جشنواره یا قفسه مخصوصی وجود ندارد، پس برای آنکه همه این سبک‌ها را نشانده‌اند، به ناچار آن‌ها را در قالب موسیقی تلفیقی تعریف می‌کنند.

بهمنی: در طول تاریخ هیچ‌گاه یک سبک به وجود نیامده که بعداً موزیکش ساخته شود، بلکه یک موزیک شکل گرفته و به واسطه زمان و مکان و... آن اسم سبک به موسیقی مورد نظر اطلاق شده است. خیلی از برچسب‌های هنری توسط منتقدین به آن گذارده شده است. در دهه‌های 60 و 70 در غرب نیز بیشتر موزیک‌ها به واسطه اینکه مردم‌پسند بودند پاپ تلقی می‌شد ولی وقتی وارد بحث فنی موسیقی می‌شدند، ممکن بود در زمره موسیقی راک قرار گیرند. همین حالا ممکن است من و شما در مورد موسیقی تلفیقی صحبت کنیم و کلی اختلاف نظر داشته باشیم. پس هنر را نمی‌شود در قالب یک سری کلمات قرارداد.

سعدی: در حال حاضر در کشور ما فقط سه سبک مستقل پاپ، سنتی و کلاسیک وجود دارد و اگر هر موسیقی غیر از این سه نوع بشنوند را در قالب موسیقی تلفیقی می‌گنجانند. امیدوارم در آینده گروه‌های موسیقی راک و جز زیادتر شوند که فستیوال جز یا راک برگزار شود. من فکر می‌کنم که این اتفاق حتماً رخ خواهد داد چون آرام‌آرام در حال خروج از آن فضای بسته موسیقی هستیم. به نظر من بهتر است عنوان موسیقی تلفیقی را موسیقی تجربی یا موسیقی مبتنی بر سازبندی بگذارند، شاید کمی بهتر معنی بدهد.

عنوان گروهتان از کجا می‌آید؟


مهدوی: ما چون هسته گروهمان یک دوستی چند ساله بود، پس از چندین ماه بررسی اسم‌های مختلف، "دال" را به عنوان حرف اول دوستی انتخاب کردیم تا همواره یادمان بماند که این دوستی عامل اصلی همکاری موسیقیایی ما بود. دال معانی دیگری نیز دارد، در خیلی از گویش‌ها دال به معنی عقاب، پرنده خوش‌آواز و یا نهال نونشانده به کار می‌رود اما دلیل اصلی انتخاب ما، همان حرف اول واژه دوست بود.


صحبت‌های پایانی‌تان را بفرمایید.

مهدوی: هنر چیزی است که در لحظه اتفاق می‌افتد و بستگی به شرایط روحی و اجتماعی هنرمند دارد. یکی از نگرانی‌هایی که ما برای انتشار آثار جدید داریم، ترس از مقایسه شدن است. یک گروه موسیقی معمولاً با یک اثر شنیده می‌شود و سپس بقیه آثار آن گروه با همان اثر شناخته‌شده مقایسه می‌شود که این مقایسه اصلاً درست نیست. ما هنوز دچار این مقایسه نشده‌ایم چون فقط یک آلبوم منتشر کرده‌ایم، اما نگرانی این وجود دارد که آثار بعدی ما همواره با آلبوم اولمان مقایسه شود و با جملاتی نظیر اینکه "اصلاً به پای اثر قبلی‌اش نمی‌رسید" مواجه شویم، در حالی که اصلاً قرار نیست چیزی به پای چیز دیگری برسد. این مقایسه هم انرژی منفی به هنرمند منتقل کرده و هم اجازه لذت بردن از خود مخاطب را می‌گیرد. امیدوارم مخاطبان موسیقی ما که افرادی تحصیل‌کرده، باسواد و قابل احترام هستند، آثار ما را از حالت مقایسه‌ای خارج کرده و به خود آن آثار توجه کنند.

شکرابی: من از طرف همه بچه‌های گروه می‌خواهم از مخاطبانمان به خاطر رعایت کپی‌رایت تشکر کنم. واقعاً ما خوشحالیم که این رشد فرهنگی و توجه به موسیقی اتفاق افتاده و آلبوم ما را خریداری کرده‌اند. امیدوارم این مسئله تکرار شده و از موسیقی حمایت شود. یک گروه موسیقی برای ساخت آثار مختلف، سال‌ها وقت و هزینه صرف می‌کند و اگر از جانب مخاطب حمایت شود، هنرمندان جان تازه‌ای خواهند گرفت و موسیقی کشور نیز پیشرفت خواهد کرد.

هدایتی: ما شانس این را داشتیم که با یک تیم خیلی خوب کارکنیم و خوشایندی این اتفاق این بود که بین ما فارغ از تعهدات کاری که وجود داشت، یک حس عمیق دوستی و در کنار هم بودن به وجود آمد که فکر می‌کنم یکی از دلایل موفقیتمان این مسئله بود.

مهدوی:
خانم سولماز مالک هم به عنوان یک گرافیست بسیار نازنین کنار ما بود که از دو سه سال گذشته مرحله‌به‌مرحله در طراحی جلد این آلبوم و گرافیک‌های منتشرشده در فضای مجازی به ما کمک کردند. از همین تریبون از این دوست و گرافیست بسیار حرفه‌ای هم تشکر می‌کنیم.

مینا آتشی