سرویس موسیقی هنرآنلاین: محمود فرضی‌نژاد از هنرمندان عرصه تئاتر و پژوهشگر و محقق موسیقی در گیلان در مورد آیین‌های موسیقیایی و نمایشی این منطقه به هنرآنلاین گفت: مردم این استان برای عید نوروز احترام بسیار زیادی قائلند و به همین خاطر با آیین‌های اصیلی مثل "عروس گله" و "را به چره" به استقبال این عید باستانی می‌روند.

وی افزود: اجرای "عروس گله" از یک ماه مانده به عید آغاز می‌شود. عروس گله نماد بهار و پاکی است که به مبارزه با غول که نماد زمستان و پلیدی و پلشتی است می‌رود. از آنجا که این آیین غروب‌ها برگزار می‌شود فانوس دار هم از شخصیت‌های آن است. ناز خانوم هم به عنوان پشتیبان "عروس گله" از عناصر این نمایش است.

وی ادامه داد: "پیربابو" یکی از شخصیت‌های نمایش عروس گله است که نقش قاضی این مبارزه و جدل را به عهده دارد و در نهایت هم رای به پیروزی عروس گله و فرارسیدن نوروز و بهار می‌دهد. کول بارکش هم با گشتن میان تماشاچیان هدایای آنها را جمع‌آوری می‌کند.

وی افزود: دیالوگ‌های این نمایش همگی به صورت شعر است و با آواز خوانده می‌شود. عمده این آوازها بخاطر حس حماسی و مبارزه‌ای آن در دستگاه چهارگاه و بقیه هم در آواز شوشتری اجرا می‌شود. سازهایی مثل زنگوله و یا قطعه سنگ‌هایی به نام کرپ هم وظیفه نگه داشتن ریتم این ترانه‌ها را دارند.

سرپرست گروه دیلمون در ادامه به توضیح مراسم "رابه چره" پرداخت و اظهار داشت: رابه چره یعنی آهویی که راه می رود و می‌چرد. ستارگانی که برج حمل را در آسمان شکل می‌دهند نزدیکی‌های عید نوروز پررنگ‌تر می‌شوند و مردم از روی آنها آماده برگزاری مراسم نوروز می‌شوند. در اسطوره‌ها و افسانه‌هایی که در گیلان هست این آهو با قدم زدن، زمین را از حالت ایستایی زمستانی بیرون می‌آورد و با چریدن و دمیدن روی زمین باعث نفس کشیدن آن می‌شود.

وی ادامه داد: آیین‌های موسیقایی رابه چره هم شبیه به عروس گله است اما به لحاظ نوع نمایش و شخصیت ها تفاوت هایی وجود دارد. یک نفر نقش آهو را بازی می‌کند و یک نفر هم آهوگردان می‌شود. عده ای هم‌سرا می‌شوند و کول بارکش همچنان هدایای مردم را جمع‌آوری می‌کند. در میان هدیه‌ها تخم مرغ و گندم نقش ویژه‌تری داشته است چرا که نماد برکت است.

فرضی نژاد همچنین نوروزخوانی را از آیین موسیقایی نوروزی در گیلان و اکثر نقاط ایران دانست و در مورد مراسم دیگری به نام "چلنگه ملنگه" خاطرنشان شد: چلنگه و ملنگه دو عروسک و نماد آفتاب و مهتاب هستند. آنها را به دو کودک می دهند و با اجرای آیین هایی می خواهند تعادل را به شکلی نمادین و اسطوره ای به طبیعت برگردانند.

وی در پایان از اجرای گروه دیلمون در تاریخ های 27 اسفند تا 6 فروردین در بوشهر و نیز 28 فروردین در تالار رودکی تهران به مناسبت رونمایی از کتاب فرهیختگان گیلان خبر داد.

گروه موسیقایی و نمایشی دیلمون از سال 81 توسط محمود فرضی‌نژاد و با هدف حفظ و بازآفرینی افسانه ها، اسطوره ها، آیین‌ها و آواهای گیلان آغاز به کار کرد. این گروه اکنون 15 نفر عضو دارد و توانسته است با فعالیت‌های پژوهشی و اجرایی خود علاوه بر بازآفرینی آیین‌هایی نظیر کرنانوازی مناطق گیل و دیلم، آیین های رابه چره و شکرانه را هم ثبت سازمان میراث فرهنگی کند. انتهای پیام/