سرویس موسیقی هنرآنلاین: گروه "دیوار" متشکل از جمعی از بهترین نوازندگان موسیقی پاپ ایران پس از چند کنسرت موفق اقدام به انتشار یک آلبوم صوتی-تصویری کردند. این آلبوم که حاوی 4 موزیک-ویدئو از این گروه است مورد توجه علاقمندان موسیقی قرار گرفت؛ البته نه علاقمندان موسیقی پاپ بلکه جریان اصلی موسیقی ایران. گروه "دیوار" یک موسیقی بیکلام با دیدگاه مشخص و با کلاس بالای نوازندگی تولید کرده است. اثری که سرمایهگذاری، صرف انرژی و وقت گذاشتتن روی آن در شرایط موسیقی ایران شایسته تحسین است. البته اعضای گروه همگی اذعان دارند که کار بر روی این پروژه، کار دلشان است و همین که ضرر مالی نکنند، برد محسوب میشود.
آلبوم "دیوار" یک تجربه بدون کلام با ادبیاتی آزاد است. شاید شما رگههای روشنی از موسیقی فانک در آن ببینید، در لحظات یک راک استاندارد بدون کلام است و در لحظاتی به خصوص با آمدن صدای ساز پویا نیکپور مُود مایههایی هم از موسیقی جَز به آن اضافه میشود. اما خیلی مشخص نمیتوان این موسیقی را به سبک خاصی نسبت داد ولی هر چه که هست به مدد حضور نوازندگانی سطح بالا و آهنگسازی و تنظمات قابل اعتنا یک تجربه مهم و خلاف جریان رایج موسیقی عامهپسند ایران محسوب میشود که البته پتانسیل پاپیولار شدن را هم دارد. بدون کلام است اما آنقدر لحظات جذاب از منظر نوازندگی دارد که شما را با خود همراه کند.
به بهانه انتشار این آلبوم سه تن از اعضای گروه "دیوار" را گردهم آوردیم تا برای ما از چگونگی تولید و جزئیات مربوط به این آلبوم تصویری بگویند. بابک ریاحیپور نوازنده شناخته شده گیتاربیس، یاشار خسروی (نوازنده ساکسفون) و ایلیار خسروی (نوازنده درامز) سه عضو این گروه بودند که ما پای سخنان آنها نشستیم. اما این گروه دو عضو دیگر هم دارد مسعود همایونی (گیتار الکتریک) و پویا نیکپور (نوازنده پیانو و کیبورد) و البته عضو مهمانی با نام مهران فرشباف که با آنها پرکاشن مینوازد. گپ و گفت ما با ریاحیپور یاشار و ایلیار انجام شد ولی آخر کار هر سه این هنرمندان اصرار داشتند که در این گفتگو احترام و تشکر آنها از محمدرضا خانزاده(شرکت اکسیر نوین) و اعضای غایب این نشست لحاظ شود.
بحث و گفتگوی ما با این سه نوازنده خونسرد و دوست داشتنی پیش روی شماست.
برای شروع بهتر است به اصلیترین مسئله بپردازیم؛ در وضعیت فعلی اقتصاد موسیقی ایران رفتن به سمت موسیقی بیکلام و تولید حرفهای در این زمینه خیلی عجیب است، از انگیزه تشکیل این گروه و فعالیت در چنین غالبی برای ما بگویید.
بابک ریاجی پور: انگیزه و ایده اصلی استارت این گروه با یاشار بود ، ما از اول هم در جریان این بودیم که این نوع از موسیقی نمیتواند موسیقی پاپیولاری باشد. در واقع میخواستیم در کارنامه کاریمان آثار ارزشمندی باشد و چند کنسرت هم در سال داشته باشیم، یک جاهایی موزییسن دلش میخواهد کاری را که دوست دارد انجام بدهد نه کاری که صرفا عامهپسند بوده یا چیزی که مردم میپسندند.
یاشارخسروی: من هم با بابک موافقم ما یک سری موزیکهایی دوست داریم که در خلوت خودمان تمرین میکنیم ولی در کنسرتهای خیلی بزرگ مثل سالن نمایشگاه بینالمللی اگر اجرا کنیم گوش شنوایی برای آن وجود ندارد.
بابک ریاجی پور: این را هم از قلم نیدازیم که ما نسبت به این کار هیچ چشم داشت مالی نداشته و نداریم صرفا علاقه شخصی ماست.
البته آنطور که از شواهد پیداست ناموفق هم نبودید این را میشود از پر شدن سالنهای کنسرتتان فهمید؟
بابک ریاحی پور: همان کنسرتی که از آن نام میبرید اگر بخواهید به سوددهی برسانید باید بیش از اینها مخاطب داشته باشد. اگر رو راست بخواهم با شما صحبت کنم باید بگویم سودهی یکی از سالنهایی موسیقی مثل "ایوان شمس" در چیست. شاید باورتان نشود اما دقیقا بخش سود دهی آن روی 80 صندلی است که معمولا خالی میماند. اگر تعداد کل صندلیها را 400 عدد در نظر بگیریم و فرض بگیریم کنسرت ما 320 بفروشد تازه یر به یر میشوید حالا اگر آن 80 صندلی باقیمانده نفروشد دیگر سودی در میان نیست.
یاشار خسروی: همان تعداد افرادی که در کنسرت آمده بودند تنها به عشق بابک ریاحی پور، مسعود همایونی یا.. آمده بودند.
بابک ریاحی پور: البته اینها شاید هیچ کاری از ما نشنیده بودند و تنها به خاطر نام ما آمده بودند.
برسیم به بحث آلبوم ، انتشار خود آلبوم هم با تاخیر زیادی مواجه بود؟
یاشار خسروی: انتشار آلبوم هم برای خودش پروسهای بود.
شما که خواننده نداشتید پس مشکل چه چیزی بود؟
یاشارخسروی: از ضیط ویدئو بگیرید تا تولید این آلبوم همه با مشکل مواجه بود مثلا تیراژ پایین بود و هیچ کس پخش نمیکرد شرکتها میگفتند برای ما پخش 5 یا 10 هزار نسخه سودی ندارد.
بابک ریاحی پور: هیچ مشکل مجوزی هم نداشتیم اما کسی نبود که کار پخش کند.
یاشار خسروی: مدیر اکسیر نوین آقای خانزاده در یکی دو هفته توانستند مجوز بگیرند و البته تمام تلاششان را در این زمینه کردند اما شرکتهای پخش زیر بار نمیرفتند.
بابک ریاحی پور: میگفتند باید یک آلبوم از یک خواننده نامی در کنار این کار قرار بگیرد تا پخش کنیم.
یاشارخسروی: تا 15 سال پیش توجه زیادی روی این نوع از موسیقی بود و کنسرتهای گروههایی مثل "آویژه" طرفدارن زیادی داشت اما امروزه سلیقهها تغییر پیدا کرده است.
بابک ریاحی پور: ما اواخر دهه 70 یا 80 یک قشر روشنفکر داشتیم در آن برهه زمانی مردم حتی "ردیوهد" گوش میکردند یا کنسرت "آویژه" میرفتند اما همان آدمها الان سنشان به 40 رسیده و تشکیل خانواده دادند و تنها دغدغهشان خرج یومیهشان است و آخرین چیز گوش دادن به موسیقی خوب است. کسانی که امروز پول خرج موسیقی میکنند خیلی فرق دارند با دهه قبل در آن زمان یعنی قدیمترها موسیقی پاپ را هنرمندانی مثل چشم آذر میشناختند اما ریفرنس نسل جدید شادمهر است و چنین ریفرنسی برایشان اهمیت زیادی داشته و آنرا مبنا موسیقی قرار میدهند.
یک سری مخاطب بالقوه هستند که این نوع موسیقی را دوست دارند و اگر کارهای شما تداوم داشته باشد بالاخره به گوش آنها میرسد.
یاشار خسروی: ما آلبوم بعدی را آغاز کردیم ولی اوایل به خاطر دشوار بودن کار بریده بودم و میخواستم به طور کل بیخیال کار شوم.
بابک ریاحی پور: باورتان نمیشود چقدر سخت است یک موسیقی تولید کنید که شاید هیچ وفت به سود مالی نرسد. تو باید در وجودت انگیزه زیادی ایجاد کنی تا راضی به انجام آن شوی.
یاشار خسروی: از همه مهمتر اینکه در چنین گروههایی، هر یک از اعضای گروه در گروه دیگری مشغول کار بودند مثلا نیکپور با رضا صادقی مشغول بود اما خداروشکر همه اعضای "دیوار" در گروه بابک جهانبخش با هم بودیم و برنامهها یک شکل بود ولی باز تداخل پیش میآمد این را هم بگویم که شغل اصلی ما موسیقی بوده و کل در آمدمان از انجام ضبط استدیویی یا کنسرتها تامین میشود اما دیگر دوستان کارهای دیگری مثل تنظیم انجام می دهند.
برسیم به حال و هوا و سبک آلبوم؛در این آلبوم سبک فانک از معیارهای اصلی آهنگسازی محسوب میشود. انگار نگاه اعضای گروه به هم نزدیک بوده و این در ساختار کلی آلبوم وجود دارد.
بابک ریاحی پور: ما در این مدتی که با هم کار میکردیم با خلقیات هم آشنا شده بودیم و آدم بالاخره سلیقه طرف مقابل را میفهمد و دست آخر یاشار پیشنهاد همکاری در چنین گروهی را مطرح کرد.
یاشار خسروی: چندین با دور هم چمع شده بودیم و ساز زدیم جدای از اینها خب خیلی با هم موزیک گوش میدادیم در نهایت من و مسعود روی تک تک اعضای گروه فکر کردیم و به این نتیجه که میبینید رسیدیم.
ایلیار خسروی : این را هم بگویم که در ابتدای کار به خاطر همین تفاوت سلیقهای چند نفر تعویض شدند.
بابک ریاحی پور: همین که توانستیم این آلبوم را جمع کنیم خودش جای تعجب دارد مخصوصا ساخت آن 4 کلیپ واقعا سخت بود تصور کنید پوشیدن کت چرم در گرمای 40 درجه تیرماه واقعا کار سختی است.
یاشار خسروی: این کار آنقدر سخت بود که من بعد از ساخت این کلیپ راهی بیمارستان شدم.
بابک ریاحی پور: خیلی از بچهها مریض شدند اصلا چیز سادهای نبود.
یاشار خسروی: علی الخصوص برای دکور خیلی اذیت شدیم و ساخت آن کلیپ چیزی نزدیک به یک روز کامل طول کشید.
در آلبوم تنها 4 قطعه وجود داشت در صورتی که این روزها انتشار کار پایینتر از 8 قطعه خودش به تنهایی ریسک است؟
بابک ریاحی پور: برای کار تصویری این تعداد خوب بود.
یاشار خسروی: "دیوار" یک پکیج کامل بود که در آن تصویر، پشت صحنه، عکس و خیلی چیزهای دیگر در آن وجود داشت و کار برای این نبود که تنها در ماشین گوش داد.
بابک ریاحی پور: میخواستیم یک سی دی صوتی هم در کنارش قرار بدهیم که جور نشد یعنی حمایتی صورت نگرفت شاید اگر تنها کار صوتی بود به این شکل شنیده نمیشد امروزه مارکت موسیقی ما بین رده 16 تا 24 سال میچرخد و ردههای سنی دیگر از 100 صدرصد تنها 30 درصد را شامل میشود.
با توجه به اینسترومنتال بودن کار و قیمت بالای پکیج آن ظاهرا خوب فروش رفته است.
بابک ریاحی پور: آلبوم خوب فروش رفت و راضی هستیم شاید اگر رونمایی سریعتر اتفاق میافتاد بهتر از این هم میفروخت اما اتفاق بد این وسط وقفه طولانی بود که شرکت بین تیراژ اول و دوم قرار داد تصور کنید یک طرفدار مگر چند بار امکان دارد برای تهیه این کار به فروشگاه برود؟!
یاشار خسروی: حتی شنیدیدم در شهرستان هم هنوز درست توزیع نشده است و فروشگاههای مجاز هم که کار را توزیع کردند، مسافت طولانی با شهر دارند.
بابک ریاحی پور: راحتترین کار خرید اینترنتی آن بود اما باور نمیکنید ما این مسئله را 100 بار اعلام کردیم که از سایت خریداری کنید اما مردم ما از خریدهای اینترنتی ترس دارند و هنوز این فرهنگ جا نیفتاده است.
یکی از نکات جالب اعضای گروه حضور ایلیار خسروی با این سن کم است.
بابک ریاحی پور: ایلیار دقیقا با من 21 سال تفاوت سنی دارد (میخندد).
چی شد که ایلیار به عنوان عضوی از گروه انتخاب شد؟
بابک ریاحی پور: ایلیار نوازنده خوبی است و نیازهای ما را کاملا برآورد میکند از طرف دیگر برادر یاشار هم بود و دیگر حرفی این وسط نمیماند و باعث به وجود آمدن یک ترکیب عالی در "دیوار" شد.
کمی هم درباره شکل آهنگسازی برای ما توضیح بدهید. در مستندی که لابهلای موزیک -ویدئوها پخش میشود اصرار داشتید که کارها به شکل گروهی ساخته شده و قوام پیدا کرده است. اما واقعا هر قطعه چگونه ساخته شد؟ آیا یکی از شما خط ملودی اصلی را میآورد و بقیه با هم ساختمان کار را کامل میکنید یا کار به شکل دیگری است؟
بابک ریاحی پور: در این سبکی که ما کار میکنیم ملودی آخرین چیزی است که با آن برخورد میکنیم اول ریتمها هستند که به وجود میآیند در این آلبوم دو قطعه از کارهای من بوده که یکی را سال 91 اجرا کردم بودم خودتان قضاوت کنید آهنگ "نیمه تاریک من" شما ملودی تشخیص میدید که بگم من ساختم فقط یک ریف میشنوید، ریشه کار من متال است و به همین خاطر همه چیز را ریف می بینم اما بقیه جَز و فانک است که با کار من فرق دارد سبک کاری که من می سازم مانند متالیکاست ولی کار یاشار ملودی داشت که روش آکورد گذاشته بود.
یاشار خسروی: یک مقداری لحن کار متفاوت است در آن یه بیسی وجود دارد که نشان دهنده این است که معلوم است همه فانک دوست دارند و بعد وارد سبک جَز میشود این وسط در شکل آهنگسازی پوریا با وجود ساز دودوک ، کار به سمت موسیقی خودمون می آید و همه اینها در کنار یکدیگر به تعامل میرسند و آن لحن به وجود میآید.
بابک ریاحی پور: همه چیز در لحظه به وجود آمد کار ما 80 درصد در همان موقع اتفاق میافتد و ایدههای اصلی در محیط استودیو شکل میگیرد. ما فستیوالی کار کردیم که اگر خواستیم همین کار را بفرستیم آن طرف یک المان ایرانی در آن باشد چون اگر قرار بود راک کار کنیم خودشان راکهای نامی داشتند نیازی به ما نداشتند.
یاشار خسروی: مخصوصا در این سبک کاری چیزی که در آن استایل ایرانی هم باشد وجود ندارد.
بابک ریاحی پور: ما خواستیم که امضای ما روی کار باشد.
یکی از نکات جالب این آلبوم وجود ریتمها و تکنیکهای پیچیده است چیزی که از شما در کنسرتها و آلبومهای پاپ نشنیدیم.
بابک ریاحی پور: در واقع ما خواستیم کاری را که دوست داریم بکنیم و تواناییهایمان را به نحو احسنت در قالب موسیقی که دوست داریم به کار ببریم.
یاشار خسروی: این را هم بگویم که در این کار خیلی خودمان را کنترل کردیم تا در محدودهای کار کنیم که به مشکل مجوز بر نخوریم!
بابک ریاحی پور: اگر بخواهیم خیلی پیچید کار کنیم ممکن بود مردم نپسندند در نهایت آرزوی هر موزیسینی این است که کاری را بزند که دوست دارد و از همین راه زندگیاش را بگذراند اما در ایران یا کشورهای دیگر تنها 5 درصد از موزیسینها به این شکل روزگار میگذرانند.
یاشار خسروی: مخاطبها متفاوت هستند و این مسئله در کنسرتها کاملا مشهود است.
بابک ریاحی پور: در کنسرتهای پاپ در زمان استراحت ما کارهای بیکلام زیادی زدیم اما مردم حوصلهشان سر رفت و از سالن خارج شدند.
ایلیار خسروی: البته این وسط هستند کسانی که این سبک را دوست دارند اما تعدادشان زیاد نیست.
یاشار خسروی: مخصوصا اینکه طرفدارهای بابک جهانبخش خیلی احساساتی هستند و درست نقطه مقابل ما قرار دارند.
بابک ریاحی پور: در آخرین کنسرت بابک ما یک آهنگ کاور کردیم یه آهنگ هیت دقیقا قطعه "هپی" از فارل ویلیامز که به شکل بیکلام زدیم به جرات میگویم کلا 10 نفر متوجه آن شدند و مابقی از سالن خارج شدند یا کنسرت قبلی موسیقی تلفیقی با همراهی پدرام درخشانی (نوازنده سنتور) زدیم که بعد از چند دقیقه نصف سالن خالی شد ولی به محض اینکه بابک برگشت به ثانیه نکشید که همان جمعبت به جایشان برگشتند ما با مخاطبی رو به رو هستیم که حاضر نیست حتی 5 دقیقه برای شنیدن موسیقی این سبکی وقت بگذارد.
یاشار خسروی: خود من علاقه آنچنانی به موسیقی سنتی ندارم اما برای قضاوت کردن و تصمیم گرفتن حداقل 10 دقیقه از یک آلبوم این سبکی گوش میکنم.
این مسئله نشان از این دارد که مخاطب کار شما محدود است.
یاشار خسروی: اصولا مردم دوست دارند ما را مجانی ببینند مجانی منظور این است که به بهانه خواننده مورد علاقهشان ما را هم ببینند.
جدای از موسیقی پاپ شنونده این نوع از موسیقی محدود است شما چه راهکاری در پیش گرفتید تا این قشر رشد داشته باشد؟
بابک ریاحی پور: ما نمی توانیم مردم را مجبور کنیم بیایند کار مار را ببینند اما میتوانیم با آوردن وکال مهمان یا نوازنده خارجی کمی به رشد آن کمک کنیم.
یاشار خسروی : باور کنید اگر "متالیکا" ایران کنسرت بگذارد خیلیها به کنسرتش میروند چرا چون پروموت شده است ما آنطور که باید به مخاطبان مان دسترسی نداریم شما ببینید حتی یک البوم ما را نتوانستند آنطور که شایسته است پخش کنند.
بابک ریاحی پور: دقیقا همان سیستم مرغ همسایه غازه است در اینجا صدق میکند مخاطبان پیش خودشان با تمسخر میگویند اینها که ایرانی هستند! در کشوری مثل ترکیه از 30 کانال 5 کانال آن همیشه در حال پخش موسیقی زنده هستند در صورتی که ما حتی یک کانال موسیقی نداریم.
به نظر شما چطور می شود به این مخاطب دست پیدا کرد؟
بابک ریاحی پور: مسئله اصلی این است؛ کسانی که موسیقی خاص کار میکنند مدتهاست که کار خوب پخش نکردند و اعتماد مردم از دست رفته است شما ببینید در 10 سال اخیر به جز پاپ، موسیقی خاص داریم که شنیده شده باشد؟ فقط در این یک سال اخیر افرادی مثل میلاد درخشانی خوب کار کردند.
یاشار خسروی: این وسط اگر بخواهید خیلی روشنفکر باشید آلبوم "پالت" را میخرید چرا که همان فرد نیاز به یک وکال میبیند و به همین خاطر به سمت این نوع موسیقی میرود.
بابک ریاحی پور: ما تصمیم داریم برای پروژه بعدی وکال مهمان بیاریم اما مسلما پیدا کردن یک چنین فردی سخت است.
یاشار خسروی: چند نفر آمدند تست هم دادند اما با نیازهای ما یکی نبود.
بابک ریاحی پور: در ایران آدمهایی هستند که خوب کار میکنند اما خودشان را در خانه حبس کردند ولی کسانی که ادعای زیادی دارند وقتی پای خواندن می رسد از انتخابشان پشیمان میشوید.
خیلی ها هستند که اسم ندارند اما کارشان خوب است چرا با آنها کار نمی کنید؟
بابک ریاحی پور: با ما شناخته شده یا نشدهاش مشکلی نداریم اگر کارش خوب باشد ما میپذیریم.
یاشار خسروی: اگر ناشناس باشد بهتر است میتواند در کنار ما بالا برود اما اگر با یک ستاره کار کنیم نام ما زیر اسم آن شخص میرود.
فکر نمی کنید اگر وکال بیاورید آن کمال گرایی در کار از بین برود؟
بابک ریاحی پور: اگر بخواهیم این کار را بکنیم فقط برای چند کار این کار را میکنیم مثل مارکوس میلر که بیسیس معروف و پولداری هم هست برای کارهایش چند وکالیست دارد و شاید از هر 4 ترکی که اجرا می کند یکی وکال داشته باشد. خوانندگان متنوعی به عنوان هنرمند مهمان در کنسرتها او را همراهی میکنند.
به عنوان صحبت پایانی راجع به اجرای زنده و برنامههای آتی بگویید؟
یاشار خسروی: به امید خدا اردیبهشت ماه برای کنسرت صحبتهای شده است که اگر مشکلی پیش نیاید برگزار میشود.
انتهای پیام/
امیر بهاری - مینا آتشی