سرویس تجسمی هنرآنلاین: مراسم تشییع پیکر پرویز کلانتری نقاش نامدار معاصر صبح روز دوشنبه از مقابل خانه هنرمندان و با حضور علی مرادخانی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، فرح یوسفی همسر پرویز کلانتری، نگار کلانتری، ایرج کلانتری، مجید ملانوروزی مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی، ناصر فکوهی انسان‌شناس و استاد دانشگاه تهران، محمد سریر عضو هیئت‌مدیره خانه هنرمندان، خسرو سینایی، کامبیز درمبخش، فرهاد فخرالدینی، علی‌اکبر صادقی، حسین محجوبی، جواد مجابی، غلامحسین امیرخانی، علی شیرازی و جمع کثیری از هنرمندان و علاقه‎مندان به پرویز کلانتری برگزار شد.

مرادخانی: کلانتری ایرانی زیبا و آباد ترسیم کرد

در این مراسم علی مرادخانی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره پرویز کلانتری گفت: پیش آر هر چیز از خانواده استاد پرویز کلانتری تشکر می‏‌کنم زیرا در این مدت شاهد بودم که همسر ایشان چه اندازه زحمت کشید و من چند باری که به دیدن استاد رفتم دیدم که خانواده چه قدر با مهربانی از او پرستاری می‌کند.

وی افزود: آنچه پرویز کلانتری از ایران ترسیم کرد، ایرانی زیبا و آباد بود. نام او با ایران عجین شده است.من کودکی‌ام را در حاشیه کویر گذرانده‎ام و از آنجا که در آن سرزمین همیشه کمبود آب را احساس می‎کردیم هرگاه آثار او را می‎دیدم صدای چک‌چک آب در آب‌انبارها را می‎شنیدم. معتقدم هرکسی بر اساس تجربه و دید خود با آثار پرویز کلانتری ارتباط برقرار می‏کند. روح بلند پرویز کلانتری شاد است و آرزو می‏کنم همواره قرین رحمت باشد.

ایرج کلانتری برادر پرویز کلانتری نیز در سخنان کوتاهی در این مراسم گفت: من از جانب خانواده کلانتری وظیفه دارم از دوستانی که برای برگزاری چنین مراسمی زحمت کشیدند تشکر کنم و از حضور آقای مرادخانی در این مراسم و زحمات شورای عالی خانه هنرمندان ایران متشکرم.

وی افزود: دوست دارم در اینجا به این نکته اشاره کنم که باید درمورد آنچه درباره پرویز کلانتری نوشته می‏شود دقت کنیم به عنوان مثال این روزها جایی خواندم مرحوم صنعتی زاده را استاد دانشگاه هنر تهران نام برده بودند، در حالی که ایشان هیچ‌گاه رئیس دانشگاه هنر تهران نبود و در زمان تدریس برادرم پرویز در دانشگاه تهران کسان دیگری مدیر دانشکده بودند و رابطه این دو تنها بر اساس دوستی عمیق و خانوادگی آنان بود.

ایرج کلانتری با بیان اینکه نمی‎دانم از ابراز احساسات گسترده دوستان عزیز چگونه قدردانی کنم اظهار کرد: امیدوارم بتوانم کم‌کم به پیام‎هایی که برایم فرستادید متشکرم. ملانوروزی: کلانتری در زیبایی‌شناسی نسل ما بسیار مؤثر بود

همچنین مجید ملانوروزی مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی نیز در سخنانی در این مراسم گفت: درگذشت پرویز کلانتری را به جامعه هنری و خانواده او تسلیت می‏گویم. هنرمندانی مانند پرویز کلانتری یادشان همیشه جاودانه خواهد شد. پرویز کلانتری در زیبایی‌شناسی نسل ما بسیار مؤثر بود و از اوایل کودکی که چشم باز کردیم، تأثیر آثار او را از طریق تصاویر کتاب‎های درسی در خود دیدیم که تا امروز اثرش باقی است و من معتقدم این آثار برای آینده هنر ما جاودانه خواهد ماند.

مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی ادامه داد: شفافیت و زلالی هنر ایران که از زلالی روان و سلیقه‌ کلانتری نشأت می‌گرفت، در کاه‌گل‌های او پیداست. امروز جای او بسیار خالی است و امیدوارم ما قدر اساتید و آثارشان را تا زمانی که زنده هستند بدانیم. فکوهی: آیا در 30 - 40 سال آینده پرویز کلانتری‌های دیگری خواهیم داشت؟

ناصر فکوهی انسان‌شناس و استاد دانشگاه تهران سخنران دیگر این مراسم بود و در سخنانی درباره پرویز کلانتری اظهار کرد : از آذرماه سال 93 تا امروز، خانواده کلانتری و به ویژه همسر و دخترانش نه‌تنها از همسر و پدر خود، بلکه از معلم ما نگهداری کردند. تحمل حتی چند ساعت از این یک سال و نیم برای بسیاری از کسانی که در اینجا حضور دارند غیرقابل‌تصور است. به همین دلیل هرقدر از خانواده او تشکر کنیم کافی نیست. کلانتری صرفاً همسر و پدر این خانواده نبود، بلکه پدر و معلم میلیون‌ها نفر ایرانی بود.

وی درباره چهره‎ای که پرویز کلانتری از ایران در آثارش به نمایش گذاشت نیز گفت: نخستین بار که برای مصاحبه به دیدار کلانتری رفتم، به او گفتم که من ایران، روستاها، عشایر و طبیعت را با نقاشی‌های شما شناختم. تاریخ ایران را با نقاشی‌های شما شناختم. این درباره میلیون‌ها ایرانی که امروز به سن من رسیده‌اند صادق است. کلانتری نه‌تنها یک نقاش آوانگارد بود بلکه نقاشی آموزشی را که پیش از او آنچنان مطرح نبود، در سیستم آموزشی ایران وارد کرد.

این انسان‌شناس افزود: هر هنرمند و هر هنری محصول جامعه‌ای است که آن را تولید کرده است. کلانتری محصول سال‌های 1320 تا 1340 بود، دورانی که بسیار شکوفا بود، به ویژه در دهه 40 جامعه ما در موقعیتی بود که توانست چنین بزرگانی را تربیت کند. جوانان آن مقطع وقتی هنر خلق می‌کردند فقط به هنر، عشق به هنر و تعهد به هنر فکر می‌کردند. شاید آخرین چیزی که در ذهن آن‌ها بود بازار و سلیقه عمومی بود. آن جامعه، جامعه‌ای بود که واقعاً توانست هنر را به خلاقیت‌هایی برساند که ما در وجود کلانتری می‌بینیم.

فکوهی ادامه داد: جا دارد از خودمان سؤال کنیم در جامعه امروز ایران که خودنمایی و تبعیت از بازار و سلیقه عامه و صفات دیگری که به دلیل شأن این مجلس از گفتنشان خودداری می‌کنم، وجود دارد و هنر در حال حرکت به سمت بازار و سلیقه عمومی حرکت کرده است، آیا در 30 - 40 سال آینده پرویز کلانتری‌های دیگری خواهیم داشت؟

وی با اشاره به فضیلت‌های پرویز کلانتری گفت: کلانتری از لحاظ اجتماعی فردی فعال و قابل دسترس بود. بسیاری از هنرمندان که شاید یک‌صدم کار کلانتری را نکرده باشند و به شهرت و ارزش هنری او نرسیده‌اند، به محض اینکه به کوچک‌ترین شهرتی دست پیدا می‌کنند از دسترس عموم خارج می‌شوند. پرویز کلانتری تا آخرین لحظه‌ای که می‌توانست سرپا باشد در دسترس همه بود، حتی کودکی که از او می‌خواست به دیدن نمایشگاه نقاشی‌اش بیاید. این در دسترس بودن ویژگی و خاصیت بزرگ کلانتری بود.

او افزود: من با تعداد زیادی از بزرگان کشور مصاحبه کرده‌ام، اما پرویز کلانتری در میان آن‌ها یک استثنا بود. در طول مصاحبه‌ام با او که به مدت دو سال و بیش از 50 ساعت طول کشید، کلانتری حتی یک بار از هیچ‌کس بد نگفت. حتی از کسانی‌ که مطمئناً حق داشت بد بگوید و تنها واکنش او دراین‌باره تأسف بود، به علاوه هرگز ندیدم که خشم یا نفرتی از خود نشان بدهد.

استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه کلانتری یک نقاش آوانگارد بود که به دور از سلیقه بازار کار می‎کرد گفت: او سعی نمی‌کرد در جهت جریان آب شنا کند و هرگز از مردم ایران و هنر خودش نمایش حقارت نساخت. کاری که در نقاشی کلانتری دیده می‌شود تصویر و نقاشی مردم ایران به شکلی فاخر است. کوچک‌ترین نقطه‌ای از حقارت در آثار او دیده نمی‌شود. او با دیدگاه آوانگارد و شناخت عمیقش حقیرترین مواد یعنی کاه‌گل را توانست به ماده‌ای برساند که دارای فاخر بودن هنری است و از مضمونی مثل بیابان که در نظر ما خالی‌تر از آن چیزی نیست، تصویری بسازد که برای همیشه فرهنگ ایران را در شأنی نگه دارد که باید همیشه داشته باشد. سریر: ما امروز با پرویز کلانتری وداع نمی‌کنیم

همچنین محمد سریر رئیس شورای عالی خانه هنرمندان ایران در این مراسم پشت تریبون رفت و گفت: ما امروز با پرویز کلانتری وداع نمی‌کنیم، بلکه به او آثارش و همچنین حضور بلندمدتی که سال‌های سال از او و پیروان مکتب هنری‌اش باقی مانده است، سلامی دوباره می‌کنیم. فقدان کلانتری برای همه هنردوستان و یارانش بسیار سنگین است. در این یک سال و اندی که او در کسالت بود، ما هم همراه خانواده‌اش رنج کشیدیم.

وی افزود: هنرمند بزرگی ما را ترک کرد. او در باطن، مهر یک کودک هفت ساله بود و مهر یک کودک یا جوان را داشت، مهری که در همه آثارش و تصویرگری‌هایی که برای کتاب‌های درسی انجام داده بود، دیده می‌شد.

سریر افزود: قطعاً خاطرات پرویز کلانتری و طبع هنرمندانه و حس امیدبخشی که داشت، در نسل‌های بعد همیشه با ما خواهد بود.

در بخش دیگری از این مراسم، ایرج پارسی‌نژاد استاد دانشگاه توکیو و فارغ‌التحصیل از دانشگاه آکسفورد با بیان این‌که تحلیل آثار هنرمندانه و نوشته‌های زیبا و ماندگار کلانتری به مجال دیگری نیاز دارد، گفت:‌ پرویز کلانتری، پرویز کلانتری بود. درست بود، راست بود، صاف بود، پاک بود و آدم خوبی بود، همین.

مجید رجبی معمار مدیرعامل خانه هنرمندان ایران نیز در این مراسم گفت: جمع شدن ما در اینجا دو مفهوم جدی و اصلی دارد؛ یکی این‌که یادآوری می‌کند همه حتی بزرگان و هنرمندان رفتنی هستند. همان‌طور که در روایات آمده باید از درگذشتگانمان به نیکی یاد کنیم. گفته‌اند روح انسان تا زمانی که جنازه به قبر سپرده نشده در نزدیکی جسم است. بنابراین روح پرویز کلانتری در نزدیکی ماست. باید در این‌گونه محافل توجه قلبی داشت و اگر کدورتی هست از بین برد.

او افزود: ما باید قدر همدیگر را بدانیم. خانه هنرمندان با ظرفیتی که دارد قدرشناس هنرمندان واقعی است. امیدواریم شاگردان و استادان بزرگی که در این جمع حاضر هستند راه کلانتری و شناساندن آثار و روش و منش او را دنبال کنند و خانه هنرمندان نیز با همه بضاعت خود در اختیار آن‌هاست.

مراسم ترحیم این هنرمند قید روز چهارشنبه 5 خردادماه از ساعت 16:30 تا 18:30 در مسجد جامع شهرک غرب برگزار خواهد شد.

گزارش تصویری مرتبط