سرویس تجسمی هنرآنلاین: بی‌ریا است و خودمانی مانند آثارش صاف و ساده متولد سال 1332 است. از کودکی با صدای آهن و چکش بزرگ شده است. از همان دوران سودای کار با جنس سخت مس و فولاد و چکش زدن به آن را در سر داشت. هنرمند است اما هنرش ناب است و منحصر به فرد. در واقع هنرش مخصوص به خودش است و ابداعی خودش، به همین دلیل هم نام آن را "چقاشی" نهاده است. چقاشی هم سیلاب با نقاشی است. ناراحت است از این که آثارش را نقاشی یا مجسمه می‌خوانند. او می‌گوید آثار من نه مجسمه هستند نه نقاشی، آثارم چقاشی هستند. می‌گوید من، هنرمند چقاش هستم، چقاشی شامل چکش و نقاشی است که با هم ترکیب شده و کلمه اصیل ایرانی چقاشی از دل آن شکل گرفته است، تا قبل از من چنین آثاری نبوده و ممکن است این کارها با سبک و سیاق دیگر و درجایی دیگر به شکلی دیگر کار شده باشند. ولی چقاشی از خودم است و دوست داشتم کلمه‌ای به هنر این مرز و بوم اضافه کنم. کاوه یاری از علاقه‌اش به چقاشی می‌گوید، او اینطور برایمان تعریف کرد: از کودکی به دلیل حرفه پدرم با تق تق و چق چق چکش روی فلز آشنا بودم. روبه روی مغازه پدرم آهنگری بود و از صبح تا شب صدای چکش خوردن روی فلز را می‌شنیدم به همین دلیل با آن غریبه نبودم، همیشه کاردستی‌هایم با ضایعات آهنی، بعدها آلومینیوم و حتی ملامین درست می‌شد و آثاری را که می‌ساختم به بچه‌هایی که هنری نداشتند یا وسیله نداشتند می‌فروختم و همیشه هم کار برای فروش داشتم. در هنرستان فلزکاری خواندم و از کودکی با پدرم که در این زمینه کار می‌کرد، همراه بودم. این هنرمند خودآموخته در ادامه عنوان کرد: طی 17-18 سال گذشته این آثار را ساخته و در اتاقم آویزان می‌کردم تا کار بعدی بیاید و قدیمی را بردارم. متریال کارم یک سری ظرف و ظروف است که وقتی می‌خریدیم و از آن استفاده می‌کردیم، از بودنش لذت می‌بردیم. ظروفی که باعث می‌شدند خیلی از آدم‌ها با همین وسایل زندگی‌شان را شروع کنند، به همین دلیل نمی‌خواستم به راحتی از کنار آنها بگذرم و اگر من این‌ها را جمع‌آوری نمی‌کردم ذوب و نابود می‌شدند. من با این کار تلاش کردم خاطرات خوش گذشته را حفظ کرده و برای آیندگان به نمایش بگذارم.

یاری درباره جمع‌آوری متریال اولیه کارش گفت: عمدتا هرچیزی را که قابلیت این کار را داشت جمع آوری کردم برخی را از اقوام گرفتم و برخی را خریدم. تلاش کردم تنوع در کارم وجود داشته باشد و نمونه‌ها مثل هم نباشند.

او آثارش بداهه است در آثارش رنگ مذهب هم دیده می‌شود، درباره انتخاب آثارش بیان کرد: ما چون در انتخاب آنچه که می‌خواهیم استفاده کنیم. همه آدم‌ها منتقد هستند و متاسفانه منتقدانی هم نیستند که بخواهند چیزی را به تو بیاموزند و فقط می‌خواهند ایراد بگیرند. در تم مذهبی که کار کردم در بسیاری از موارد مجاز نبودم تا آنچه که در ذهن دارم را پیاده کنم. اینها چون بداهه هستند با هم تفاوت دارند و دیگر نمی‌توانم هیچ کدام از اینها را بازتولید کنم شاید شبیه به هم باشند اما کاملا از هم متفاوت خواهند بود.

موضوع اصلی آثارش صورتک است. رضا کیانیان بازیگر درباره آنها برایش نوشت، آثار کاوه صورت‌هایی هستند که به ما خیره مانده‌‍‌اند، همین نگاه است که ما را به گذشته‌هایی قبل از ما و قبل از تاریخ... همان زمان‌ها که استنلی کوبریک استخوانش را به آسمان پرتاب کرد و در آسمان می‌چرخید و هنوز به شکل سفینه به سوی ما بازنگشته بود! می‌برد. اما خودش معتقد است؛ ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که آدم‌ها را با نقش صورت‌شان می‌شناسیم نه اندام‌شان. آدم‌ها با اشکال مختلف ذهنیات‌شان متفاوت است و بیننده باید درک درستی از این داشته باشد شاید آنچه که من به آن رسیدم دیگران خیلی بهتر به آن برسند.

اما هوشنگ گلمکانی درباره آثار کاوه یاوری می‌گوید: آثار کاوه یاری گرچه در هنر مدرن و معاصر ما، ریشه گرفته از هنرهای سنتی مشابهاتی دارد از نمونه‌های بدوی یا مدرن آفریقایی تا مش اسماعیل خودمان و تجسمی کاران خودآگاه و مدرن این روزگار در پیرامون‌مان. اما در اصطلاح تاچ ویژه "چقاش" هم در آنها قابل ردیابی است.

یاری در این‌باره و اظهار نظر گلمکانی می‌گوید: آفریقایی‌ها یک قومیت بزرگی هستند و از یک جایی انسانیت و رشد و نمو آدم‌ها از آنجاها شروع شده است. آنها کارهایشان را با چوب شروع کردن و می‌خواستند علائق مذهبی، جشن‌ها و یا راز و نیازهایشان را به شکلی بازآفرینی کنند. من می‌توانستم از هر صورتی استفاده کنم چرا که همه قومیت‌ها برایم آشناست. سرخپوست‌ها را هم دوست دارم چرا که مردان‌شان چهره‌های مردانه دارند و زن‌های‌شان زنانه. اما صورتک‌های من تم شرقی و ایرانی دارند با بینی‌های بزرگ. این هنرمند چقاش برای هر اثر خود زمان متفاوتی را صرف کرده است. گاه یک ماه گاه 7 سال، خود وی در این باره عنوان کرد: گاهی اوقات کاری را شروع می‌کنم و وسط کار می‌بینم که ایده اولیه باقی مانده و کار تبدیل به اثری دیگر شده است. مثلا برای تابلوی "عیسی مسیح" 7 سال زمان صرف آن کردم و هرچقدر تلاش می‌کردم نمی‌شد، چرا که من نقاش نیستم که با رنگ بتوانم آنچه را که در ذهن دارم به روی بوم بیاورم، من باید چکش بزنم و بسیار در کتاب‌ها، کلیساها و نقاشی‌های رامبراند و نقاشان دیگر جستجو کردم تا در نهایت به آنچه که می‌خواستم رسیدم. کار من بسیار دلی است و الگوی مشخصی ندارد تا از روی آن کپی کنم، باید آن حس لازم بوجود آید تا آنچه که در ذهن دارم را پیاده کنم. یاری علاقمند است تا یاریش کنند تا بتواند آنچه را که در طی این سالیان آموخته است به دیگران نیز منتقل کند، اما فضا و امکاناتش را در اختیار ندارد و تنها می‌گوید اگر یاریم کنند خوشحال می‌شوم که تنها چقاش این روزگار نباشم.

گزارش تصویری