سرویس تجسمی هنرآنلاین: در میان نخستین نمایشگاههای تجسمی امسال، مجموعهای که از کامبیز درمبخش، کارتونیست باسابقه با عنوان "تقویم سال ٩٥" در گالری سیحون به نمایش درآمد، در مقایسه با آثار پیشین این هنرمند که بیشتر بر تصاویر استیلیزه و مضمونهای درونی متکی بودند یک نقطهعطف به حساب میآید. او اینبار از نظر سبک بصری ارجاعی مستقیم به مصورسازیها بهویژه تصاویر چاپ سنگی عصر قاجار دارد. از آنجا که عمده تصویرسازیهای این دوره بر پایه ادبیات کلاسیک ایران شکل گرفته، درمبخش فرصت پیدا کرده تا طنزپردازیهای خود را در این آثار بر دو وجه تصویر و متن متمرکز کند. او به این ترتیب شوخیهای تصویری و کلامی خود را همزمان و در بستر تصویرهایی از اندرونی و پردهخانه تا آوردگاههای حماسی، به روایتهایی طنزآلود که بهوضوح حاوی ارجاعات اجتماعی هم هستند، تبدیل میکند. "هزار و یکشب؛ شب هالووین"، "عبور از آتش عشق" و "سلفی؛ حوالی جاجرود" بعضی از نامگذاریهای آثار او در این نمایشگاه است که پدیدههای زندگی امروز و تلفیقهای فرهنگی را با مناسبات دیروز پیوند میزند. از سوی دیگر درمبخش در این مجموعه موفق میشود تا ترکیبی بدیع و جذاب از درهمآمیختن شیوه تصویرسازی سنتی ایرانی را با کمیکاستریپهای غربی پیشنهاد دهد.
مضمون آشنای "باغهای ایرانی" در یک نمایشگاه گروهی
"باغهای ایرانی"، عنوان نمایشگاهی از آثار ١٤ هنرمند حولوحوش این مضمون آشنا در فرهنگ ایرانی است؛ هنرمندانی از چند نسل که نام هادی هزاوهای، فریدون آو و شیرین نشاط نیز در میان آنها به چشم میخورد. نکته جالب توجه این نمایشگاه حضور آثار تعدادی از هنرمندان، با ویژگیهای آشنای آثاری است که از آنها سراغ داریم. یکی از این هنرمندان فریدون آو است که همچنان با پیکرههای گچی اسطورهایاش در این مجموعه حاضر شده یا هادی هزاوهای که در این نمایشگاه شاهد یکی دیگر از چیدمانهای آجری- سرامیکیاش هستیم. "باغهای ایرانی" از حیث مدیوم و رسانه متنوع اما غیرمتمرکز است و رویکردهای مختلفی از مفهومی تا انتزاعی را دربرمیگیرد. نقاشیهای این مجموعه که در طیفهایی از چشماندازهای اثیری و خیالپردازانه، باغ ایرانی را گاه در وسعتی به اندازه جهان و گاه در قالب عناصری نمادین بهتصور درآوردهاند، از یک سو ارجاعاتی به زیباییشناسی مینیاتورها دارند و در بخشی دیگر فضاسازیهای حسی و افقهایی در ناخودآگاه هنرمند را پیش روی بیننده میگذارند. چیدمانهای نمایشگاه اما عمدتا برمبنای تمرکز بر متریال و جلوههای بصری مواد شکل گرفتهاند؛ جلوههایی که از آینهکاری و کاشیکاریهای معماری ایرانی و رنگ و لعابهایی چون لاجورد و فیروزه میآیند که در چیدمانهای موردنظر هنرمندان جان تازهای یافتهاند.
زندگی، عشق و گمگشتگی علیاکبر صادقی
همزمان با رونمایی مجموعه سهجلدی "زندگی"، "عشق" و "گمگشتگی" شامل آثار تصویرگری، شعر و نقاشیهای علیاکبر صادقی، نقاش و انیماتور باسابقه، مجموعهای از تازهترین نقاشیهای او هم در گالری شیرین به نمایش درآمد؛ آثاری که بهوضوح تمایل همیشگی صادقی را به شیوههای سنتی تصویرسازی ایران نشان میداد. صادقی در این نمایشگاه پردههایی از روایتهای آشنای ایرانی را با قلم فلزی و با تکنیکی پر از ظرافت ارایه کرده که در نهایت جلوههای بصری دلنشینی را پیش روی بیننده میگذارد. این آثار در ادامه تجربههای او در بازآفرینی اشکال سنتی تصویرسازی ایران از جمله چاپهای سنگی و پردههای نقالی، در کنار آثار سوررئالیستی علیاکبر صادقی، بخشی از مسیر آفرینش هنری او را در سالهای فعالیتش شکل داده است. فضاسازی در این مجموعه تاکید هنرمند بر عناصر مورد نظرش را با وجود یکدستی پرداختها برآورده میکند. صادقی این تاکیدها را با نشانهگذاریهای بصری و هدایت چیدمان عناصر به سود روایتهای شخصی خود شکل داده و جنبههای دراماتیک برجستهای را در عرصه تصویر ارایه میدهد. هنرمند در مسیر این نشانهگذاریها نسخه دومی از طرحهایش را هم ارایه میکند که در زیر نسخههای اصلی به نمایش درآمدهاند و به وضوح نشاندهنده عناصر مورد تاکیدش در این مجموعه هستند. او در نسخههای دوم با پوشاندن یکدست سطحها به صورت تکرنگ بهصورتی که تنها فرمهای عناصر مورد نظرش قابل مشاهده باشند، تصاویری اختصارگرایانه از نسخه اول را ارایه میدهد. این نسخههای دوم اگرچه با آثار اصلی همپوشانی نزدیک دارند اما به لحاظ بصری روایتهایی دوگانه و متفاوت را دنبال میکنند.
" فردیت انبوه: فرمی از کثرت" در گالری آبانبار
گالری آبانبار این روزها میزبان نمایشگاه گروهی با عنوان "فردیت انبوه: فرمی از کثرت" است. ١٢ اثر از ٩ هنرمند که در میان آنها آثاری از "سیا ارمجانی" و "وای. زد. کامی" برای نخستینبار در ایران به نمایش درآمدهاند. "فردیت انبوه؛ فرمی از کثرت" با توجه به رابطه در حال تغییر حوزههای عمومی و خصوصی زیست انسان، فصل مشترک هنرهای تجسمی و معماری را نشانه میرود. نگرش و جهانبینی هنرمندان در مواجهه با پیچیدگیهای زندگی انسان معاصر، محور اصلی نمایشگاه است و رویکردهای ویژه هر یک از هنرمندان حاضر در این نمایشگاه در این محور همنشین شدهاند. تابلوی سیا ارمجانی با عنوان "مقبره نیما" نقطه مرکزی نمایشگاه است که همچون دیگر آثار او از سری مقبرهها بر مفهوم پیلههای فردی جهان معاصر تمرکز دارد؛ سازهای تندیسگون که همزمان نمودهای بیرونی و جهان ذهنی و درونی کاراکترهایش را بازتاب میدهد. چیدمان "وای. زد. کامی" پرترههای آشنای او را که مشخصا بر فردیت شهروندی تمرکز دارد اینبار در محاصره بافت آجری سیاه و سفید نشانده؛ بافتی که سطوح بزرگی از چیدمان را اشغال کرده و فضای بصری اثر را به تسخیر خود درآوردهاند. چیدمان نیوشا توکلیان را نمای عمومی مجتمعهای مسکونی در سطوح بزرگ لایتباکس و در ریتمی یکنواخت پوشانده و تنها راه ورود به این فضای سلولی نمایشگرهای تعبیه شده در این سطوح است که جهان شخصی ساکنان را برای ثانیههایی آشکار میکند. بابک گلکار با دو اثر به جنبههای تزیینگرایانه زندگی مدرن اشاره میکند؛ یکی با قابی روی دیوار با جلوهای از گچبریهای تزیینات داخلی خانهها و دیگری با سازهای اقتباسی که بر اساس پلانهای معماری "آدولف لوز"، معمار اتریشی شکل گرفته و به پیچیدگیهای فضای خصوصی در شهرنشینی معاصر اشاره دارد. آثار دیگری از تیمو ناصری، شهاب فتوحی و آرش مظفری با ارجاعی به مقرنسها و عناصر دیگر معماری و بازتعریف آنها در مسیر تولید صنعتی و انبوه را دنبال میکنند و بالاخره ویدیوهای آویش خبرهزاده و شیرازه هوشیاری بهترتیب شبکهای از ارتباطات فردی و وابستگیهای متقابل انسان، همچنین کثرتگرایی و درهمتنیدگی شهرنشینی معاصر را در دورنمایی از سلولهای به هم پیوسته و در عین حال منفک به تصویر میکشند.
این یادداشت امروز 7 اردیبهشتماه در روزنامه اعتماد منتشر شده است.