سرویس تجسمی هنرآنلاین: پنجمین یادمان دوسالانه نقاشی دامون‌فر، موضوع بی‌خوابی را برای خود انتخاب کرده است. موضوعی که به اندازه افسردگی می‌تواند بیماری انسان معاصر باشد هر چند این دو بیماری می‌توانند علت و معلول یکدیگر نیز تلقی شوند. از این منظر آن طور که پویا آریان‌پور کیوریتور نمایشگاه در مقدمه خود بر این نمایشگاه نوشته است بی‌خوابی می‌تواند اختلالات رفتاری بی‌شماری را رقم زند که در درک ما از آگاهی تاثیرگذار باشد. از سوی دیگر آریان‌پور موضوع خواب را نیز در نوشته خود به عنوان گریزگاهی برای رسیدن به فراموشی یا پناه بردن به دنیایی دور از واقعیت یا به معنایی واقعی‌تر از دنیای روزمره، مطرح می‌کند. آریان‌‎پور در نهایت خواب و خواب دیدن را محلی می‌پندارد برای پیدا کردن انگاره‌های خلاقی که بتوان از طریق آنها روابط غیر قابل فهم میان حقایق را کشف کرد.

نمایشگاه "بی‎خوابی" که در دو گالری اُ و اثر برگزار شده است، آثاری را در خود دارد که به نظر می‏‌رسد تلاش یک نسل برای کشف این رابطه‎های میان حقایق است.

در این نمایشگاه‌ها که تا 14 اسفند ادامه دارد آثار 20 هنرمند جوان به نمایش گذاشته شده است که هر یک از منظری به این موضوعات نگاه کرده‌اند. به طور ویژه در گالری اثر آثاری از فرید الکایی، عسل پیروی، سورنا زمانی، علی شایسته، علی کائینی، سجاد گل‏ محمدی، مقداد لرپور، میلاد محمودی، امین منتظری و علیرضا نکویی به نمایش گذاشته شده است.

فربد الکایی در نمایشگاه "بی‏‌خوابی" تابلوی دو لته‎ای را به نمایش گذاشته است، او در این تابلو با پیوند میان اشکال واقعی و هندسی فضایی فراواقعی پدید آورده است که در ساده‎ترین شکل خود می‌تواند بیان تصویر ذهنی او از واقعیت باشد، فضایی که البته تشخص زمانی و مکانی خاصی برای آن در اثر وجود ندارد و با خلاصه‎ترین عناصر بصری بیان شده است.

از عسل پیروی سه نقاشی روی پارچه در این نمایشگاه روی دیوار رفته است. او که امسال برنده جایزه نخست جشنواره ادینبورگ در گالری سامرهال شده است، با خلق دنیایی خیالی به نمایش فضایی کاملا رویاگون پرداخته است. در کنار هم قرار گرفتن عناصر متعدد اما بدون ارتباط به همدیگر با رنگ‎گذاری‎های رقیق و بسیار کم‏رنگ یا حتی بدون رنگ‎آمیزی تلاش برای تصویر کردن جهانی ناممکن در این نقاشی‎ها که از قضا "سفرنامه" نام دارند را نشان می‏ دهد.

سورنا زمانی هنرمند جوان دیگری است که نقاشی او در این نمایشگاه در معرض دید مخاطبان قرار گرفته است. از او امسال نمایشگاهی با عنوان "هنوز به سان زندگی" در گالری محسن برگزار شد. نقاشی زمانی که "با به دردنخور خداحافظی کن" نام دارد، نمایی نوستالژیک از مجموعه اشیایی کهنه است، اشیایی که گویی همگی به خوابی کج و معوج هجوم برده‎اند تا خود را بار دیگر به مالک‌شان یادآوری کنند. هرچند او تمام تلاش خود را می‎کند که از همه آنها بگریزد.

علی شابسته که تاکنون آثار خود را در دو نمایشگاه در گالری طراحان آزاد به نمایش گذاشته است، از مجموعه "نوروزگان" خود نقاشی رنگ و روغن روی بومی را به نمایشگاه "بی‎خوابی" آورده که "نوزایش تخمی" نام دارد. این تابلو که همه فضای آن را طیف‎های گوناگونی از رنگ زرد پوشانده است لحظه تولدی موهوم را در جهانی ناشناخته به تصویر می‏‌کشد، همان لحظه‎ای که چشم‎ها نخستین بار با جهان بیرون برخورد می‏‌کنند و انسان برای نخستین بار حیرت می‌کند.

از علی کائینی در این نمایشگاه مجموعه‌ای 11تایی از نقاشی‎ روی کاغذ به نمایش گذاشته شده است که "چند وجهی مقدس" نام دارد. در این مجموعه کائینی روی صفحه‎های از مجلات با مداد رنگی و ماژیک نقاشی‎هایی کشیده است، او با دخل و تصرف در واقعیت از پیش آماده این متون و تصاویر آنها را به جهان‏‌هایی، بدل کرده است که حالا از آن او هستند.



سجاد گل‏ محمدی نیز دو اثر مجموعه "دزد و گوساله" خود را به نمایشگاه "بی‏‌خوابی" آورده است. برخورد اکسپرسیونیستی گل‏ محمدی با فضا و فیگور و استفاد صحنه‌ که عمق آن در تاریکی مطلق فرورفته است، در لحظه‎ای کوتاه مخاطب را با هیجان ربودن چیزی از یک سو و دردناکی انجام عملی ناشایست از سوی دیگر درگیر می‌کند.

مقداد لرپور نیز دو اثر اکریلیک روی بوم از مجموعه "دریابار (بختگان)" را در نمایشگاه دارد. این دو اثر شاید به درستی روح دریاچه‏‌ای مرده را به مخاطب نشان می‌دهند که امروز دیگر تنها در رویا می‌توان آن را دید. هرچند رویایی که لرپور به تصویر کشیده است با فضایی مه آلود و رنگ‎هایی سرد هیچ امکان برآورده شدنی را برای بیننده متصور نمی‌‏کنند.

میلاد محمودی که امسال نمایشگاه "تمام ناشدنی" از او در گالری محسن برگزار شد؛ تابلویی بزرگ با عنوان "مخاطرات" را به نمایشگاه "بی‏‌خوابی" آورده است. کل این تابلو به شکل برگی کنده شده از یک دفترچه شباهت دارد، دفترچه‎ای که تصویر یک مسجد نیمه‎کاره را نشان می ‏دهد.

امین منتظری که امسال و سال گذشته آثارش را در گالری زیرزمین دستان به نمایش گذاشته است، دو اثر با عنوان‎های "تاریخ دوباره تکرار می‌شود" و "گیوم تل، رابین‌هود" به این نمایشگاه آورده است. برخورده پیچیده او با فرم موجب شده است که منتظری بیش‌‎ از هرچیز جنس کار خود را به بافت متمایل کند، در عین حال فضای تاریخی و اسطوره‎ای که او خلق می‌‏کند به طرز عجیبی بی‌زمان و مکان و غیر ممکن می‏‌نماید.

دهمین هنرمند حاضر در نمایشگاه بی‎خوابی در گالری اثر، علیرضا نکویی است. او تابلویی با عنوان "تاریخ" را در این نمایشگاه ارائه کرده است. بیان سوررئالیستی او از آنچه تاریخ می‌داند، مخاطب را وادار می‏‌کند تا با پله‎ها و طناب‏‌ها در عمق تابلو پایین رود، چنان خواندن کتابی تاریخی یا فکر کردن به و مفهوم تاریخ می‌تواند چنین حسی را در ما پدید آورد.

گزارش تصویری مرتبط