سرویس تجسمی هنرآنلاین: تازه ترین آثار "گلناز قدیری " با عنوان "اِدراک " این روزها در گالری گلستان برپاست . قدیری در این نمایشگاه پانزده تابلوی نقاشی آبستره که همگی چند لت هستند را به نمایش گذاشته است . تلاقی فضای شاعرانه همراه با ضربه قلم های محکم و اکسپرسیو در این آثار خودنمایی می کند . این هفتمین نمایشگاه انفرادی و پنجمین حضور قدیری در گالری گلستان است، آثار آبستره او این بار در پالت رنگی گزیده تری، فضای شاعرانه تر از همیشه دارند. گلناز قدیری متولد 1358 است و تحصیلاتش کارشناسی نقاشی ست او در 33 نمایشگاه گروهی از جمله هفت نگاه ،بینال جهان اسلام،اولین اکسپو تهران ، 100 اثر 100 هنرمند و ...حضور داشته است .

خانم قدیری بد نیست ابتدا درباره این موضوع بگویید که نقاشی چطور به زندگی شما راه پیدا کرد؟

از کودکی در کلاس‌های نقاشی کانون پرورش فکری کودکان شرکت می‏کردم، در همان سال‌ها بود که یکی از نقاشی‎هایم از طریق کانون در مسابقه‏ای در اسپانیا شرکت کرد و برنده جایزه شد. نقاشی را به همین ترتیب ادامه تا سال اول دبیرستان در کلاس‎های خانم توران زندیه شرکت کردم، آنجا با فضای هنر مدرن آشنا شدم و ذهنیت آبستره برایم شکل گرفت. پس از آن در دانشگاه رشته نقاشی قبول شدم و وارد فضای حرفه‎ای نقاشی شدم. سال 82 هم نخستین نمایشگاهم در گالری گلستان برگزار کردم. جالب است که اصلا جرات نداشتم برای ارائه آثارم به گالری گلستان بروم به هر حال از طریق یکی از دوستان از خانم گلستان فرصتی گرفتم و ایشان پس از اینکه کارهایم را دیدند بسیار استقبال کردند و برای یک سال بعد، به من وقت نمایشگاه دادند. نمایشگاه انفرادی در گالری گلستان ! برایم باور نکردنی بود! آن زمان هنوز دانشجو بودم.

این چندمین نمایشگاه انفرادی شماست که برگزار می‏‌شود؟

این هفتمین نمایشگاه انفرادی من است.

این به معنای آن است که شما هفت دوره کاری دارید؟

نه، نمی‌‏توانم بگویم هفت دوره است. کارهای من تغییر داشته است اما آن تغییری که شما بخواهید اسمش را دوره بگذارید نه . خیلی مرز مشخصی نداشته البته کارهای کنونی مرا اگر با کارهای اول من مقایسه کنید مسلماً تغییر زیادی را احساس می‎کنید اما به شکل یک حرکت نرم است. ولی از این خوشحالم که کارهایم خط سیری دارد که مخاطب آشنا، با دیدن کارهای من آن را از دور هم می‏شناسد.

در تعریف نقاشی انتزاعی خیلی‎ها آن را به موازات موسیقی یا شعر می‎دانند، شما خودتان تعبیر این چنینی برای کارهایتان دارید؟

در نقاشی انتزاعی بیشتر از نقاش مخاطب مهم است. در کارهای من می‏توان گفت این برداشت وجود دارد و آدم‎هایی که کارها را دیده‏‎اند نیز چنین برداشت شاعرانه‎ای داشته‌اند. اما دست کم در مورد نمایشگاه آخرم باید بگویم که یک بیرون ریختن حس دورنی است که نوعی رهایی و آزادی در آن دیده می‏شود. به نظر خودم فضای کارهایم از یک چارچوبی خارج شده است و یک رهایی عجیبی در آن وجود دارد و البته این تغییری است که در دو سه سال گذشته در وجود من هم افتاده است .

این حس رهایی و آزادی را از اتفاقات اطراف‌تان می‏‌گیرید؟

این اتفاق می‏افتد اما به اندازه یک نقاشی اکسپرسیو آگاهانه نیست. شما تمام وقایع و اتفاقات بر وجودتان اثر می گذارد و هنر هم از همان جا می آید.

درباره عنوان "ادراک" که برای نمایشگاه انتخاب کردید بگویید؟

در نمایشگاه جدید من نوعی رهایی وجود دارد،که منتهی به شناخت است برای اینکه بخواهی به درک از چیزی برسی باید از خیلی قید و بندها آزاد شوی. اولین بار است که من برای کارم اسم می‎گذارم اما این بار آن قدر این حس را داشتم که فکر کردم یک سر این کلاف را خودم به دست مخاطب بسپارم.

در کارهای شما و در این روند از سال 82 تا الان مشخص است کارهایتان در گذشته تیره‎تر بوده است و رنگ‎های سیاهی قالب بوده است اما الان فضای خالی بیشتر است و رنگ‏‎های شفاف‎تر افزایش داشته است. این اتفاق در کارهای شما چطور رخ داده است؟

تغییرات روحی و شخصیتی مستقیماً در کارهای هنری اثر دارد البته من هیچوقت اعتقاد نداشته‌ام سیاهی نشانه گرفتگی است. حتی بسیاری به من گفته‎اند که اولین بار است ما نقاشی با زمینه سیاه را در موقعیتی غیر غمگین می‏بینیم. همیشه هدف تیرگی و روشنی در کار من وجود داشته است زیرا من کنتراست بالای رنگ‌ها و این جدل را همیشه دوست داشته ام . گاهی بیشتر تیره و گاهی بیشتر نور ولی این به معنی غلبه هیچ کدام بر دیگری نیست .

به جز موضوع پالت رنگی در آثار شما، فرم مواجی نیز وجود دارد که از نخستین آثار تا کنون همچنان حفظ شده است، درباره این فرم نیز کمی صحبت کنید.

همیشه این تعبیر از کار من می‎شود که این کارها اشکالی مواج و در حال حرکت دارد که گویی از طبیعت گرفته شده است که خودم نیز آن را بسیار دوست دارم. من قلم اکسپرسیو و تند را نیز بسیار دوست دارم. در کارهای من بافت و حرکت که شما به آن اشاره کرده‎اید به عنوان دو عنصر اصلی وجود دارد. این خط موج گون همان نقطه برخورد تیرگی روشنی است که همیشه در کار من هست و تقریباً شبیه امضا شده است .

نگاه به طبیعت آیا به شکل دقیق در کار شما وجود دارد؟ یعنی شما این فرم‌ها را از طبیعت گرفته‎اید؟

بله، من همیشه به طبیعت توجه داشته‎ام. گاه کارها را به سمت طبیعت هل داده‎ام اما در مورد کارهایی که این جهت دهی نیز در مورد آنها وجود نداشته است ناخودآگاه به سمت طبیعت رفته است. با این حال هیچ وقت نخواسته‎ام جهت‎گیری خاصی در کارهایم وجود داشته باشد اما اشاره را همیشه در کارهایم داشته‎ام. من دقیقا بین نمایشگاه قبلی و این نمایشگاه، یک دوره کاری دارم که نقاشی‎هایم داشت از خودم آبستره خارج می‎شد و بسیار به طبیعت نزدیک شده بود اما جذابیت کار آبستره مرا دوباره چنان به خود جلب کرد و کارهایم به آبستره محض تبدیل شد. که چندان دوره طولانی نشد.

این توجه به طبیعت ریشه در کجا دارد آیا به علاقه خاص شما به طبیعت مربوط است؟

علاقه به طبیعت در من وجود داشته است، اما هیچگاه نخواسته‎ام بر مبنای طبیعت کار کنم ولی همیشه افق را در کارهایم نگاه داشته ام .

نمایشگاه نخست شما کمی فیگوراتیوتر است و می‏توان اشکالی را در آنها تشخیص داد در حالی که در کارهای جدید شما انتزاع بسیار زیاد است، فرم‏ها رقیق شده و انتزاع محض احساس می‎شود .

در نمایشگاه اول به قدم و تقسیم بندی صفحه توجه بیشتری داشته ام و رنگ ها تخت بود ولی در این نمایشگاه بافت و حرکت و رنگ غالب است به هر حال شناخت بیشتر وسعت این سبک و تجربه تکنیک های کاری متفاوت باعث عمق بیشتر کارها شده است .

چه اندازه سیستم کار شما کارگردانی شده است و به چگونگی آغاز و پایان تابلو فکر می‏کنید ؟

من هیچ وقت برای نقاشی کردن اتود آولیه نزده ام . شروع کار جدل رنگ و حرکت روی بوم است و پس از آن منطق به کار اضافه می شود.

چیزی که در آبستره معمول است شره رنگ‎هاست، چه اندازه رنگ در کار شما برای شره کردن و فرم یافتن آزادی دارد؟

ببینید در نقاشی ممکن است یک اتفاق دری جدید را باز کند . شره کردن رنگ در کار بسیار پیش می آید می توان از آن استفاده بهینه کرد و حتی گاهی باعث شره رنگ شد. بستگی به نیاز کار دارد. از این اتفاقات می شود به بهترین نحو و هدایت شده استفاده کرد.

آیا تا به حال شده که حس کنید کاری تمام نشده است و باز پس از مدتی برگردید و تغیراتی در کارتان ایجاد کنید؟

این اتفاق ممکن است بیفنتد که حس کنم کاری باید بهتر باشد، چون مثلا پس از شش سال مسلماً کار من رشد کرده است و نگاهم فرق کرده است می‎دانم که کار باید بهتر شود اما من به طور کلی کاری که امضا کرده‎ام را تغییر نیمدهم چون اعتقاد دارم که این کار شش سال پیش من است همان دوران است . و اگر من آن را تغییر دهم یک کار جدید می شود. با این حال اتفاق افتاده است که یک کار تمام نشود و مثلا سه سال طول کشیده است که تمام شود.

آنچه وجه تمایز بارز این نمایشگاه با آثار گذشته شماست چند لت شدن کارهاست .

من از تقسیم بندی چند لت همیشه خوشم می‏امده است. در این دوره با این مفهوم بسیار درگیر بودم که همه ما به شکلی زندگی می‌کنیم که گویی هرکدام چند بار زندگی کرده‏ایم مثلا در شاخه‎های مختلف کار می‏کنیم، چند تکه هستیم و این موضوع مرا درگیر کرده بود و جایی متوجه شدم فرم تابلوی چند لت می تواند نوعی بیان این چند تله بودن و چند دوره بودن ما باشد.

در کارهای فیگوراتیو یا رئال چند لت بودن از تابلویی به تابلوی دیگر قابل مشاهده است اما در کار انتزاعی این چند لت بودن چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟

جدا از مفهومی که هنرمند در نظر می گیرد ، شما می توانید دلایل مختلفی داشته باشید . حتی برخی کار در ابعاد بزرگ را برای سهولت حمل و نقل چند لت می کنند ولی من اعتقاد دارم کار اگر چند لت است باید با یک فاصله حداقل 5/1-2 سانتی متر از هم نصب شود چون در غیر این صورت بوم یک تکه ای خواهد بود که وسطش خط دارد!

درباره پالت رنگی این نمایشگاه نیز می‎توانید کمی صحبت کنید؟

بیشترین رنگ‎هایی که با آنها در این نمایشگاه کار کرده‎ام آبی و سفید و اکر است و استفاده از ورق طلا برای رنگ طلایی اینها پالت رنگی اصلی من است. می‎شود گفت از رنگ‎های گرم به سرد رسیده‌ام. این رنگ‌ها کاملا حسی انتخاب می‎شود حتی گاهی تصمیم می گیرم که رنگ خاصی را استفاده کنم اما این اتفاق نمی‎افتد .

خانم گلستان در یادداشتی بر نمایشگاه شما نوشته است : "تلاقی طبعی لطیف و شاعرانه با دستی محکم و قوی در ضرب قلم‎های گلناز وجود دارد" فکر می‌کنید کارهای شما چگونه به سمتی رفت که فردی مثل خانم گلستان آنها را هم لطیف و هم با ضرب قلمی محکم می‏داند.

من به نگاه مخاطب بیشتر اعتماد دارم به خصوص اگر بین مخاطب لیلی گلستان باشد . ولی اگر از خودم بگویم یک جاهایی خیلی متکلم هستم و یک جاهایی زیاد حساس. این روزها روزهای کار فیگوراتیو است، در دنیایی که این کارها بیشتر پسندیده می‌شود چه شد که رویکرد کار انتزاعی را تغییر ندادید؟

فکر می‏کنم هنرمند نباید به این فکر کند که الان باید چه کار کنم، من وقتی بوم را روبه‌‎رویم می‌گذارم حتی اگر بخواهم فیگوراتیو کار کنم کار در نهایت آبستره می‌شود. اگر بگویی من از امروز بگویی می‎خواهم فیگوراتیو کار کنم، نقاشی‎ات واقعی نخواهد بود زیرا حس خاصی وجود دارد که تو را به سمت یک نوع بیان خاص می‏کشد. خود من به شکل ناخودآگاه به سمت آبستره رفتم، و این بدترین اتفاقی است که فکر کنی الان چه مد است و خواهان دارد و بعد کار کنی!

فکر می‏کنی هنرمند جوانی مثل شما می‏تواند از راه نقاشی زندگی کند؟

ببینید در این چند سال به دلایل مختلف توجه به هنر تجسمی بیشتر شده است و خریداران جدیدی وارد عرصه شده اند البته این اتفاق هم نکات مثبت و هم نکات منفی داشته است . ولی به طور کلی در این حرفه نداشتن امنیت و ثبات درآمدی دغدغه نقاش است . یک ماه ممکن است کاری فروش نرود و یک ماه تعداد زیادی بفروشد . این باعث هل دادن نقاش به سمت کارهای جانبی مثل : تدریس، طراحی و...می شود. دغدغه درآمدی باعث می شود هنرمند رهایی لازم برای خلق را نداشته باشد.

از تجربه کاری با خانم گلستان در همه این سال‎ها بگویید.

من فکر می کنم هنرمندی که با خانم گلستان و گالری گلستان کار کند سخت بتواند از آن جا دل بکند جدا از تاریخچه و اعتبار گالری گلستان کار کردن با خانم گلستان بسیار لذت بخش و آموزنده است . خانم گلستان گالری داری است که طی این سال ها هنرمندان بسیاری را به جامعه هنری معرفی کرده است. نقاش را کشف می کند و برایش نمایشگاه می گذارد. تشویق می کند و مشاوره اش باعث تحول تفکر و کار او می شود. من طی این سال ها خیلی یاد گرفته ام . خیلی زیاد.