سرویس تجسمی هنرآنلاین: بیست و پنجمین شب از فستیوال "سی پرفورمنس، سی هنرمند، سی روز " به اجرایی از امیر راد اختصاص یافت که مضمونی کاملا اجتماعی داشت. شب گذشته موزه هنرهای معاصر یکی از شلوغ‌ترین روزها خود را از فستیوال "سی پرفورمنس، سی هنرمند، سی روز" پشت سر گذاشت. در ابتدای این اجرا که "همه آنچه در موزه هنرهای معاصر تهران نمی‌توانید تجربه کنید" نام دارد، مخاطبان این اجرا به دو دسته خانم‌ها و آقایان تقسیم شدند و شماره‌هایی روی دست آنها نوشته شد، پس از این امیر راد از مخاطبان خواست تا وارد سالن گالری شماره 8 موزه هنرهای معاصر تهران شوند و در دو ردیفی که از قبل مشخص شده بود بنشینند. راد در ابتدا خواست تا کسانی که دچار مشکلات روحی یا قلبی هستند و یا طاقت دیدن صحنه‌های خشن را ندارند، وارد سالن نشوند، چرا که بعد از ورود به سالن کسی حق خروج از سالن را تا پایان اجرا نخواهد داشت. حالا همه وارد سالن شده‌اند و طبق مسیری که مشخص شده است می‌نشینند. راد در ابتدا توضیحاتی برای مخاطبان می‌دهد مبنی بر اینکه قرار است بر اساس کتاب" "song books " اثر جان کیج نت‌هایی را به همراه مخاطبان اجرا کند. او پس از این توضحیات شروع به شمارش کرد و ازمخاطبان خواست تا دراین پرواز او را همراهی کنند.

راد پس از این توضیحات با خواندن تصادفی شماره‌هایی که از پیش به مخاطبان ارائه شده بود، در مقابل هر شماره از صاحب شماره سوالی می‌پرسید و او تنها با آری یا نه باید پاسخ می‌داد. در واقع این سوالات به مانند نوعی بازجویی بود و پرفورمر در برخی از لحظات حتی در مقام قضاوت باقی مانده و فرد پاسخ دهنده را به عنوان یک متهم شناخته و از او می‌خواست تا بایستد.

پس از خواندن سوالات مداوم و پاسخ‌های اعلام شده، حالا نوبت به پخش فیلمی رسید که پایان دهنده این اجرا خواهد بود. فیلمی از لحظه به قتل رسیدن مردی در خیابان کاج تهران که بسیار و بسیار در اینترنت و حتی در گوشی‌ها و موبایل‌ها دست به دست چرخید. در آن زمان بسیاری آن را تا انتها دنبال کردند و بسیاری نیز در همان ابتدای امر از دیدن ممانعت کردند. اما این بار در سطحی وسیع‌تر و همگانی‌تر این فیلم در موزه هنرهای معاصر تهران پخش شد. بسیاری آن را تا انتها و بدون هیچ واکنشی دیدند و تنها چند نفر با اعتراض سالن را ترک کردند. امیر راد در گفتگو با خبرنگار تجسمی هنرآنلاین درباره این پرفورمنس آرت می‌گوید: من کاری داشتم همراه با مهدی صدر، دو اثر که به هم نزدیک بودند و قرار بود پرفورمنس ما با اثری که از نوریوکی هاراگوچی به نام" ماده و ذهن" در موزه است، همراه باشد. اما به این دلیل که ممکن بود به اثر آسیب برسد و خیلی روشن نبود که آرتیست موافق است که ما با اثرش این کار را بکنیم یا خیر و متاسفانه ما هم دسترسی به او نیافتیم، بنابراین آن کار انجام نشد و طرح دیگری را اجرا کردم. این طرح یک باز اجرا از یکی از اجراهای قدیمی من است.

وی ادامه داد: ایده اصلی در واقع مسئولیت اجتماعی ما در قبال پدیده‌های اجتماعی چه مثبت و چه منفی است. در واقع تک تک ما با کوچک‌ترین رفتارمان یک مسئولیت اجتماعی داریم. آنچه که من می‌خواستم در این اجرا بیان کنم همین بود. این که مسئولیت اجتماعی را به آدم‌ها یادآوری کنم، اینکه برخی مواقع رفتار ما می‌تواند به فاجعه ختم شود. اینکه در قبال جاممعه تک تک ما مسئولیت داریم. راد درباره تفاوت این اجرا با اجرای قدیمی که داشت، توضیح داد: تغییراتی که این اجرا با آنچه در سال 90 انجام شد در متن سوال‌ها بود که امروزی‌تر شده بود و در نهایت تصویر نهایی که امروز پخش شد، کاملا با اجرای سال 90 من متفاوت بود و آن تصویر خشن‌تر بود. این آرتیست در پاسخ به این سوال که چرا به مانند یک بازپرس از مخاطبان سوال می‌پرسید بیان کرد: می‌خواستم بگویم تک تک ما محکوم هستیم. سوال به مانند دادستانی بود که می‌پرسید آیا این جرم را انجام داده‌اید یا خیر؛ طبیعتا ما اینجا حکمی اجرا نمی‌کردیم و بسته به صداقت افراد بود. اما برای من در برخی مواقع چندان این صداقت مهم نبود و افراد را محکوم می‌کردم چون می‌دانستم ممکن است بر مبنای صداقت پاسخ ندهد. حتی برخی خودشان بلند شدند و در جایگاه متهم قرار گرفتند بدون این که من بگویم. دست کم چون قاضی نبودم پرسش کردم تا پاسخ دهند که آیا خطا کرده‌اند یا خیر. ضمن اینکه مهم نبود که این کار را کرده‌اند یا نه چرا که زمان‌هایی که من اعلام می‌کردم بسیار جزیی بود و ممکن بود هیچکدام از ما به خاطر نداشته باشیم درآن تاریخ یا زمان مشغول چه کاری بودیم، اما تک تک ما در اجتماع مسئول اشتباهاتی که رخ می‌دهد، هستیم.

راد همچنین درباره واکنش مخاطبان به تصاویر انتهایی اجرا گفت: متاسفانه ما امروز بیننده آثار خشنی هستیم. در اجرای قدیم تقریبا بیش از نیمی از جمعیت تصاویر را نگاه نکردند و سالن را ترک کردند. اما در این اجرا با این حجم جمعیت، انگار دیدن تصاویر خشن بسیار عادی‌تر شده است. در فضاهای مجازی امروز تا دلتان بخواهد از این تصاویر دیده می‌شود و مخاطبان بسیاری هم دارد. وی در پاسخ به این سوال که در ابتدا اعلام کردید قرار است کاری از جان کیج را بازسازی کنید اما این اتفاق رخ نداد و مخاطب به نوعی رو دست خورد، عنوان کرد: من مخاطب را گول نزدم، بلکه تنها ذهن او را آماده کردم چرا که آنچه را که دید یک موسیقی است. حرف های من، پاسخ‌ها و خنده و گریه مخاطب یک فضایی می‌سازد و این فضا در واقع همان پرفورمنس آرتی است که مدنظر من قرار داشت. در واقع من با ایجاد فضا باید بتوانم در ذهن مخاطب چیزی را که مد نظرم بود بسازم. همچنان معتقدم این یک اثر از جان کیج بود، چرا که برمبنای نت‌های او کار کردم و او دستم را برای اجرا باز می‌گذاشت. در واقع جان کیج موسیقی را ملودیک نمی‌بیند، بنابراین صداهایی که اینجا شنیده می‌شود نیز یک موسیقی است. برداشت من بیشتر از موسیقی تغییر یک فضا بود که با تغییر آن فضا، آن چه را که می‌خواستم در ذهن مخاطبم ساختم.

گزارش تصویری مرتبط