سرویس تجسمی هنرآنلاین: علیرضا آستانه مجسمه‎ساز معاصر که نمایشگاهی از آثار او در تیرماه امسال در گالری هما برگزار شد، در گفت‏گو با خبرنگار تجسمی هنرآنلاین درباره شیوه کاری خود گفت: من از ۹ سالگی در زمینه خوشنویسی فعال بودم و آموختن این هنر را نیز از همان زمان آغاز کردم. به این ترتیب من از خطاطی وارد حجم شدم و به همین دلیل خط و کلمه همیشه در کار من حضور دارد. دلیل آنکه از خط به جای واژه خوشنویسی استفاده می‌کنم این است که من بیش از آنکه درگیر فرم این کلمات باشم وجود خود کلمه برایم دارای اهمیت است هرچند این کلمات به هر حال دارای فرم کلاسیک خطاطی هستند. استفاده از این فرم در واقع برای من به شکل خودکار درآمده است همچون کسی که در مورد به کار بردن زبان مادری خود درنگ یا فکر نمی‌کند و جمله‏‌ها و کلمات را به راحتی به کار می‏‌برد. خطا مانند زبان من است و من هنگام کار اصلا به خطاطی فکر نمی‌کنم.

وی درباره آنچه در نمایشگاه "عملکرد گل‏‌ها" به نمایش گذاشته شده است نیز اظهار کرد: در این نمایشگاه یک سری طراحی در کنار حجم‎ها به نمایش درآمده است. فرم‎هایی که در طراحی‏‌ها دیده می‎شود در واقع به لحاظ فرم (و نه تکنیک اجرا) به شابلون‎هایی که در کودکی برای ایجاد اشکال مختلف استفاده می‎کردیم شباهت دارد که حجم‏‌ها نیز در ادامه آنها پدید آمده‎اند و پیشینه‎شان به همین طرح‎ها باز می‌گردد.

این هنرمند مجسمه‎ساز با بیان این که فرم حجم‏‌ها همچنین از شیوه‏‌های قدیمی آهنگری ایرانی نشات می‏‌گیرد افزود: خطاطی در ایران دو گونه دارد، یکی خطاطی سنتی که برای کتابت و نوشتار به کار می‌رفت و گونه دیگر که شکل کاربردی‎تری داشته و سیاه مشق، خط ناخنی و غبار نویسی نمونه‎های آن هستند. من همیشه به این جنبه دوم خطاطی ایرانی بیشتر گرایش داشتم و روی آن نیز بسیار کار کرده‏‌ام. اما به جز این شاخه‎ها یک رشته غیر رسمی نیز در خطاطی ما وجود دارد که در آن آهنگران عبارات و آیات را برای نصب روی درها یا سردرها می‏‌ساختند در این شیوه آهنگر با استفاده از یک تسمه، آهن را خم کرده و به شکل کلمات در می‏‌آورد. من در واقع به همین شیوه حجم‎هایم را کار کرده‎ام البته به جز فلز از رزین پلی‌استر نیز استفاده کرده‎ام.

آستانه درباره تکرار حروف و در نتیجه فرم‏‌ها در آثارش نیز گفت: تکرار در خطاطی ایرانی ریشه دارد و همیشه در خط مهم بوده است. این تکرار در فرهنگ ما نیز دارای اهمیت است و در اموری مانند ذکر می‌توان آن را دید؛ منظورم این است که این تکرار به مصادیق آن در هنر غرب کاری ندارد و ریشه در فرهنگ ایرانی دارد. در خطاطی تکرار برای تمرین است و به علاوه این تکرار نوعی تاکید را نیز نشان می‎دهد به علاوه این تکرار در حجم‏‌های من شکل خود کلمه را نیز تغییر داده و در حقیقت فرم فیزیکی آن را نفی می‌کند. وقتی ما سوژه‌ای را تکرار می‌کنیم نتیجه کار فارغ از شکل اصلی آن سوژه خواهد بود؛ زیرا ما به نوعی زیبایی شناسی آن فرم را به خواست خودمان تغییر داده‎ایم و گویی با این کار می‏‌خواهیم بگوییم که فرم اصلی آن سوژه که در کارهای من کلمه است چندان مهم نیست.

وی درباره استفاده از رنگ در حجم‎هایش گفت: من فکر می‏‌کنم که کار هنری خیلی هم به شعبده بازی شباهت ندارد و کارهای من چه به لحاظ فرم و چه از نظر محتوی معمولا با سطح برخورد می‎کنند و چندان بر اینکه شما چه چیزی ببینید تاکید ندارند، زیرا من معمولا در کارهایم خیلی سرراست برخورد می‏‌کنم.

این هنرمند درباره توجهش به صنعت نیز اظهار کرد: پیش از این هم گفته‌‏ام که پرداختن من به صنعت به دلیل انتقاد یا ستایش صنعت نیست اما من شخصا صنعت را دوست دارم زیرا خود ساختن صنعتی برای من جذاب است و از آنجا که کار با متریال و شیوه‏‌های مختلف را برای خودم منع نکرده‎‏ام می‏‌توانم این ساختن را تجربه کنم. در کار من عنصر واحدی به نام کلمه وجود دارد اما من این کلمات را با هر متریالی که بخواهم می‏‌سازم البته نه به خاطر اینکه خلاقیت خاصی بروز دهم بلکه این تلاش‌ها برایم نوعی ماجراجویی در پیدا کردن قابلیت‌های کلمه است. البته من بر معنای کلمات تاکید خاصی ندارم و به دنبال این نیستم که مخاطب معنایی خاص را متوجه شود. در کارهای فلزی که در همین نمایشگاه اخیر به نمایش درآمد کلمات چنان درهم‌تنیده شده‌‏اند که معنا به راحتی مشخص نیست، بعضی حروف ابجد هستند و در میان کلمات دیگر حتی بخشی از شعر احمد شاملو نیز دیده می‌شود با این حال اصراری ندارم که مخاطب این‎ها را بداند زیرا بیشتر از هرچیز دوست دارم مخاطب بفهمد که با کلمه روبه‎رو است.

آستانه که یکی از آثارش در چهارمین دوره از حراج تهران به فروش رسیده است درباره این موضوع گفت: در این دوره از حراج تهران یکی از کارهای مجموعه "دیرک" من به فروش رسید. این مجموعه درحقیقت شکل تکامل‎یافته "قفس‌‏های کلامی" من است و با آهن اجرا شده است. البته در مورد حراج‎ها اطلاعات زیادی ندارم، در جریان حراج نیز نقشی ندارم و ساز و کار آن را نیز نمی‌دانم. کار من صرفا در حراج فروخته شده است و من به دلیل نداشتن اطلاعات نمی‎‏توانم حراج را نفی یا تایید کنم.

انتهای پیام/