سرویس تجسمی هنرآنلاین: هفته گذشته بسیارى رسانهها خبر افتتاح نمایشگاه نقاشى در گالرى شکوه را بازتاب دادند که اگر چه نامش "مرز پرگهر" بود اما در واقع زوم دوربینها روى "على پروین" اسطوره فوتبال ایران بود که نقش اول این نمایشگاه را ایفا مىکرد؛ پروین نخستین بار بود که سوژه یک اثر نقاشى شده بود و چنان محو تصویرش بود که دو ساعت تمام از کنارش جم نخورد؛ روز جمعه گالرى شکوه خبر داد این نمایشگاه به جهت استقبال شایان توجه مردم تا چهارشنبهاى که پیش روست تمدید شده است؛ به همین بهانه با نقاش جوان این آثار، آناهیتا درگاهى گفتگویى انجام دادهایم؛ "مرز پرگهر" سومین نمایش انفرادى حاصل ١٨ ماه تلاش اوست که تابلوى هایپررئالیستى على پروین تنها یکى از ١٥ اثر آن است؛ درگاهى شاگرد چهرهپرداز برجسته عباس کاتوزیان زنده یاد است که ظرافتهاى طراحى و ضربه قلمهایش گواهى مىدهد از شاگردى کنار چنان استادى بهره برده است؛ در این گفتگو درمییابیم عروس على پروین، پیش از ازدواج با این خانواده فوتبالى، موفقیتهاى خوبى در زمینه نقاشى کسب کرده بود که او را حتى روانه نمایشگاه خارج از کشور کرده بود.
نقاشی از کی و کجا وارد زندگی شما شد؟
از کودکى علاقه زیادی به نقاشی کشیدن داشتم و با تشویق پدرم به صورت حرفهای این هنر را دنبال کردم. در حدود نه سال داشتم که نزد استاد عباس کاتوزیان دورههای مختلف نقاشی را گذراندم. تحصیلاتم را نیز در دانشگاه هنر و معماری تهران ابتدا در رشته گرافیک در مقطع کارشناسی گذراندم و سپس در مقطع کارشناسی ارشد در رشته نقاشی ادامه تحصیل دادم.
از سالهای آموزش نزد استاد عباس کاتوزیان بگویید؟ آن سالها چگونه گذشت؟
سالهای زیادی نزد استاد عباس کاتوزیان دورههای مختلف نقاشی را گذراندهام، ایشان ابتدا با من طراحی کار میکردند و میگفتند هر وقت توانستی دستت را صاف بگیری طوری که نلرزد بدان که به خوبی میتوانی نقاشی کنی. او خیلی به کمپوزیسیون و مدلهای زنده اهمیت میداد و حتی زمانی که آماتور بودم و نقاشی را تازه شروع کرده بودم اصلا دوست نداشت از کار کسی کپی کنم و میگفت از همین ابتدا یاد بگیر که هیچوقت از کار کسی کپی نکنی. در کلاس از مدلهای زنده استفاده میکردم، با خود وسایل مختلف میبردم و میچیدم و نقاشی میکردم. وقتی کارم بهتر شد مدل زنده فیگوراتیو کار کردم. در همان سالهای کودکی استاد دو نقاشی از چهره من کشیدند که متعلق به کلکسیون شخصیشان است.
در آثار شما رد پای هایپر رئال را میتوان به وضوح دید. نظر خودتان در اینباره چیست؟
بله، اما خیلی از مخاطبان هم انتقاد میکردند که چرا با اینکه هنرجوی استاد کاتوزیان بودید آثارتان شباهتی به آثار استاد کاتوزیان ندارد. از نظر من دلیل ندارد که بخاطر آن که من شاگرد استاد بودم، آثارم شبیه به کار ایشان باشد، بهرحال هر کسی راه خود را پیدا میکند و سبکی را برای آثارش در نظر میگیرد البته میتوانم بگویم هر چه در زمینه نقاشی میدانم را از استاد کاتوزیان یاد گرفتم.
از تجربه گذراندن دورههای مختلف نقاشی بگویید؟
من مدت زیادی طراحی کار میکردم و استاد اجازه نمیدادند که رنگ روغن کار کنم. پس از مدتی بسیار خسته شده بودم از این که هر دفعه کاغذهای مختلف به همراه مدادهای متفاوت را با خود به کلاس میبردم و نمیتوانستم رنگ روغن کار کنم، در آن زمان بسیاری از هنرجویان را میدیدم که رنگ روغن کار میکردند و ناراحت میشدم از اینکه من هنوز نمیتوانم آنگونه کار کنم. دوست داشتم من نیز به این مرحله برسم. همان وقت بود که استاد به من گفت که از هفته آینده میتوانم یک کمپوزیسیون میوه درست کنم و آن را با رنگ روغن کار کنم. ابتدا خیلی خرابکاری کردم و استاد از قلم زدنم انتقاد میکرد، اما کم کم در این زمینه پیشرفت کردم. آقای کاتوزیان اصلا موافق نبودند قبل از اینکه کار را شروع کنم بر روی بوم با مداد طراحی کنم و این بسیار سخت بود که با قلمو طراحی کنم و آن را با نفت پاک کنم. پس از این مرحله من از استاد اجازه گرفتم تا یکسری از کارهای ایشان را که از گل زنبق کشیده بودند با رنگ و شیوه دیگری نقاشی کنم، آن زمان بود که از قلم زدن من تعریف کردند و گفتند دیگر میتوانی سبکت را پیدا کنی. استاد کاتوزیان از دوستان صمیمی پدرم بودند و من را چند باری با خود به کوه بردند و گفتند در نقاشی کشیدن خیلی چیزها را باید از طبیعت الهام بگیرم تا به آرامش روحیام کمک کند. بعد از پنج سال که رنگ روغن کار کردم استاد، گلیم زیبای قشقایی را روی شانه دختر بچهای که از شاگردانش بود انداخت و گفت باید آن را نقاشی کنم، یک ماه و نیم زمان برد تا آن را به تصویر کشیدم. کلاسهای آموزشیام به هفتهای پنج جلسه رسیده بود و تا زمانی که ایشان در قید حیات بودند نزدشان آموزش میدیدم.
در دانشگاه ابتدا گرافیک خواندید و بعد نقاشی را ادامه دادید.
بله، گرافیک دنیای متفاوتی از نقاشی دارد، گرافیک تقریبا همان طراحی صنعتی است و رنگ آمیزی در آن نقش کمی دارد. اولویت من همیشه نقاشی بوده است، به شاخههای دیگر هنر گرایش دارم، پیشنهادهای سینمایی زیادی داشتم و کار کوچکی هم در این زمینه کردهام اما هیچوقت تا آن اندازهای که به نقاشی علاقه داشتم به رشته دیگر در زمینه هنر علاقه نداشتم.
تنوع موضوعی آثار در نمایشگاه حاضر در گالری شکوه زیاد است.
بله من باب تمام سلیقهها در این نمایشگاه کار ارائه دادهام، اما در مجموعه "مرز پر گهر" که قست عمدهای از آثار این نمایشگاه را تشکیل میدهد، بیشتر دوست داشتم به قدمت سرزمینم اشاره کنم و برای بیان احساساتم زنان را به عنوان محافظان و پاسبانان این مرز و بوم به تصویر کشیدم. آنها زنانی قدرتمندند که شخصیتهای مستحکمی دارند.
قبل از "مرز پرگهر " آثارتان چه سبک و سیاقی داشت و کجاها به نمایش در آمد؟
دو نمایشگاه انفرادی در کاخ نیاوران و گالری سیحون داشتم. "مرز پر گهر" سومین نمایشگاه انفرادیم محسوب میشود. همچنین در سه نمایشگاه گروهی در موزه هنرهای زیبا کاخ سعد آباد، گالری کمال الملک و جم آرت گالری دوبی شرکت داشتهام. پیش از آثار این نمایشگاه بیشتر طبیعت بیجان کار میکردم. نقاشیهایی از ظروف قدیمی و نقرههای اصفهان را با گلیمهای قشقایی نقاشی کرده بودم که در گالری سیحون به نمایش گذاشتم. در مجموعه دیگرم نیز گلهای بزرگ آنتوریوم، لیلیوم، ارکیده و رز را به تصویر کشیدم. در نمایشگاه نقاشی گروهیام در دبی اثری ارائه دادم که سه الهه زیبایی آناهیتا، آتنا و ونوس را در خارج از جو زمین به تصویر کشیدم، هر کدام از آنها میمیک صورت خاصی داشتند و از فضایی که در آن بودند لذت میبردند، این اثر خیلی سریع فروش رفت. بیشتر آثار نمایشگاههای قبلیام رئال بودند اما در این نمایشگاه آثارم سورئال هستند.
و "مرز پر گهر" از چه میگوید؟
من علاقه زیادی به وطنم دارم و به ایرانی بودنم بسیار افتخار میکنم، عنوان این نمایشگاه را "مرز پر گهر" گذاشتم تا به آریایی بودن نسلمان اشاره کنم. به نظرم باید تمام دنیا متوجه تاریخ و فرهنگ غنی ما شوند. من در این نمایشگاه مصدق، فروغ فرخزاد و علی پروین را به تصویر کشیدم تا به افتخار آفرینی شخصیتهای مختلف در این سرزمین اشاره کنم تا هیچگاه این افراد به فراموشی سپرده نشوند.
همانطور که گفتم نمایشگاه از تنوع موضوعی زیادی برخوردار است که شاید هر کدام از آثار میتواند جرقهای برای خلق یک مجموعه واحد باشد.
آثار این نمایشگاه در واقع ساختار ذهن من هستند، هر روز ذهنم به سمتی میرود و بر روی یک موضوع متمرکز میشوم. از هر کدام از موضوعات ذهنیام 3، 4 اثر کار میکنم و آثارم را با موضوعات مختلف به نمایش میگذارم. در این نمایشگاه آثار را میتوان به چهار دسته تقسیم کرد: زنانی که نماد قدرتاند و آنها را همراه با بناها و المانهای قدیمی ایرانی به تصویر کشیدهام که اغلب فضایی سورئال دارند؛ طبیعت بیجان که شامل نقاشیهایی از ظروف نقره قلمکاری شده اصفهان که طرحهای گل و مرغ دارند؛ دو نقاشی مدرن که تصویری از مجسمهای بیروح را نشان میدهد که به دنیای مدیا اشاره دارد و چند نقاشی از شخصیتهای مهم ایرانی که پرتره مصدق، فروغ فرخزاد و نقاشی از علی پروین در حال فوتبال بازی کردن در این دسته قرار میگیرند. من در این آثار با استفاده از المانها، نمادها و بناهای قدیمی ایران چون تخت جمشید، سعی در تاکید بر عنوان این نمایشگاه دارم.
زنان آثارتان به گونهی خاصی بر سرشان شال کردهاند.
بله، این شالها نماد شال ایرانی هستند، به گونهای سر این زنها شال بسته شده که ریشههای آن از بغل به پایین ریخته و شبیه شال زنان قشقایی شده است. در کنار این زنها گاوهایی هستند که حرکت و هیجان را میتوان در بدن آنها حس کرد، آنها میخواهند از پشت حمله کنند اما این زنها خیلی استوار بر جا ایستادهاند.
این اولین نمایشگاه شما بعد از ازدواج است و اثری که در مورد علی پروین به تصویر کشیدهاید باعث شده نمایشگاهتان رسانهای شود، چطور ایده خلق این اثر در ذهنتان نقش بست؟
علی پروین از اسطورههای فوتبال ایران هستند که با به تصویرکشیدن صحنهای از بازی فوتبال که در آن خوش درخشیدند، سعی در زنده نگاه داشتن یاد او در ذهن مخاطبان دارم. برای کشیدن این اثر قصد داشتم عکسی را انتخاب کنم که مربوط به سن و سال این روزهایشان باشد اما با مشورت با همسرم تصمیم گرفتم عکسی را انتخاب کنم که مربوط به بازی تاریخی ایران و استرالیا است که در سال 1978 میلادی در مقدماتی جام جهانی به مصاف هم رفته بودند. در این عکس کوچک که بسیار کیفیت بدی نیز داشت، دست علی پروین در حال حرکت است و روی صورت او نور خورده، این اثر را به صورت آبسترکت کار کردم و در نهایت مورد توجه و علاقه ایشان واقع شد.
با توجه به محبوبیت علی پروین هنرمندان زیادی در این سالها پرترهشان را کشیدهاند، آیا شما پیش از این اثر که در این نمایشگاه ارائه دادهاید، نقاشی دیگری از وی کشیدهاید؟
بله، در سالهای اخیر طرفدارانشان نقاشیهای زیادی کشیدهاند، ایشان نصف یک اتاق، تابلوهایی دارند که هنرمندان مختلفی پرترهشان را نقاشی کردهاند. چند سال پیش وقتی من و محمد پروین نامزد بودیم، علی پروین نقاشی به من داد که روی جلد مجلهای چاپ شده بود، این نقاشی ساخت و ساز عجیبی داشت و او را به همراه دو نوهاش در حیاط منزلش به تصویر کشیده بودند، او گفت: اگر این اثر را عین خودش به تصویر بکشی از نظرم نقاش هستی. من به این نقاشی نگاه کردم، سه پرتره با فیگور دست و بدن بچه، چین لباس و بک راند حیاط خانه، کشیدن این اثر کار بسیار سختی بود اما من سه، چهار ماه روی آن کار کردم و روز تولدشان آن را بهشان هدیه دادم. وقتی این تابلو را دیدند باورشان نمیشد که نقاشی است. به این اثر بسیار علاقمند شدند و آن را در قشنگترین جای خانه بر روی دیواری که تمام افتخارات ملی و مدالهایشان را نصب کردهاند آویختند.
شما تحت تاثیر اتفاقات و حوادث اخیری که در رابطه با اسیدپاشی در اصفهان روی داده است، اثری در این نمایشگاه به تماشا گذاشتهاید، در مورد این اثر توضیح دهید؟
زمانی که این حوادث در اصفهان رخ داد من در حال نقاشی کشیدن بودم، خیلی متاثر شدم و خودم را جای این زنها قرار دادم و فکر کردم این حادثه تا چه اندازه میتواند زندگیشان را تحت تاثیر قرار دهد. ظاهر آنها از بین رفته و هیچوقت به آنها بازگردانده نمیشود. یکی از این خانمها گفته بود که به سه تار علاقه دارد و دوست دارد بازیگر شود. من هم نقاشی از این حادثه به تصویر کشیدم که در آن چهره چند زن تلفیق شدهاست، در این نقاشی، سه تار ساز ایرانی در حال نواختن نالهزندگی است و شاید بتواند آرامشی برای دل این زنها باشد. کلاغ بزرگی بالای سر این زنها قرار دارد. کلاغ در این اثر نشانه شومی است که از سمت چپ تابلو میخواهد بیرون رود و فرار کند، دلم میخواست با بیرون رفتن این کلاغ از بوم تمام اتفاقات بد پایان یابد.
در بعضی از آثارتان سیاه مشقهایی از اشعار شعرای بزرگ ایرانی به چشم میخورد، چرا آثارتان را با این خوشنویسیها همراه کردید؟
من دوره کوتاهی در کلاسهای انجمن خوشنویسان ایران شرکت کردم. تنها چیزی که یاد گرفتم سیاه مشقهایی بود که در این آثار هم به کار گرفتهام. یکی از دوستان پدرم در این زمینه به من کمک کرد، با هم کاغذ گلاسه میگرفتیم و سیاه مشق کار میکردیم. در این آثار شعرهای حافظ، سعدی و مولانا با سیاهمشق و خط نستعلیق شکسته کار شده است. خیلی دوست داشتم با آوردن این خوشنویسیها در این آثار تاکید بیشتری بر ایرانی بودن کارهایم داشته باشم.
پالت رنگی که برای این آثار برگزیدید، بر چه اساسی انتخاب شده است؟
رنگهای بکار گرفته شده در آثار این مجموعه بیشتر بر اساس احساساتم بوده است. سعی کردم از رنگهایی بیشتر بهره بگیرم که از تاریخ و تمدن ایرانی برآمده است. رنگهای اکر،سیاه و سفید و آبی و طلایی سهم بیشتری در این آثار دارند و برای بزرگنمایی و برجسته جلوه دادن قسمتی از نقاشیهایم از رنگ قرمز و قهوهای استفاده کردهام.
و فکر می کنید، مجموعه بعدی آناهیتا درگاهی مخاطب را با چه موضوع و سبک و سیاقی رو به رو کند ؟
مجموعه آثار بعدیام با عنوان "هنرمندان و ورزشکاران سرزمین من" است که بر روی آن متمرکزم. آثار این مجموعه بسیار متفاوت از نقاشیهایم در این نمایشگاه است. این آثار بیشتر فضای سورئال دارند و حسم را نسبت به شخصیتها و هنرمندان مختلف ایرانی به تصویر کشیدم.
نظرتان در مورد فضای نقاشی ایران چیست؟
نمایشگاههای مختلف هنری را دنبال میکنم. جمعهها روز گالری گردی من است و با دوستانم تماس میگیرم و همراه با آنها به نمایشگاههای مختلف میروم. آثار بسیار خوبی را از هنرمندان شاهد بودهام. امروزه هنرمندانی که به تازگی از دانشگاهها فارغالتحصیل شدهاند به واسطه خلاقیت در آثارشان و سطح کیفی بالایی که نقاشیهایشان دارد به راحتی نمایشگاه برگزار میکنند. فکر میکنم گالریها بسیار خوب در این زمینه هنرمندان را حمایت و پشتیبانی میکنند، تنها باید این امر توسعه یابد و حتی بینالمللی شود تا هنرمندان بتوانند آثارشان را در کشورهای دیگر نیز نمایش دهند. باید به هنر نقاشی از طریق رسانهها و ارتباطات تصویری که وجود دارد اهمیت بیشتری داد تا تعداد مخاطبان آن افزوده شود. بسیاری از حرفها را میتوان با این هنر بیان کرد تا همیشه ماندگار شود. تصویری است که کشیده میشود و همیشه باقی میماند.
انتهای پیام/
آرزو جعفریان