سرویس تجسمی هنرآنلاین : در ابتدای این نشست که با حضور جمعی از هنرجویان مدرسه عکاسی "دیدگاه" و علاقمندان به هنر عکاسی همراه بود، رضا جلالی گفت: سوالی که این روز‌ها در خصوص عکاسی مستند اجتماعی در ایران مطرح می‌شود این است که چرا تعداد گالری‌هایی که آثار مستند اجتماعی را به نمایش در بیاورند این قدر کم است و چرا هیچکس توجهی به بخش مستند اجتماعی عکس‌ها نمی‌کند.

او افزود: به نظر می‌رسد بخشی از این بی‌توجهی به بازار هنرهای تجسمی برمی گردد که اساسا عکس‌های مستند اجتماعی نمی‌تواند در این عرصه جایگاهی داشته باشد، در حالی که در سال‌های پیش از رونق گرفتن بازار هنرهای تجسمی شاهد بودیم که تعداد نمایشگاه‌هایی که به این شاخه از عکاسی اختصاص پیدا می‌کرد واقبال گالری دار‌ها به نمایش این گونه آثار بسیار بیش از امروز بود.

این هنرمند عکاس در ادامه بیان کرد: اینکه بدانیم تحت چه شرایطی فضای دانشگاهی و عکاسان ما کم کم گرایش به سمت عکاسی صرف هنری پیدا می‌کند موضوعی است که شاید پرداختن به آن در این فرصت محدود امکان پذیر نباشد اما در هر حال امروز می‌بینیم که در دانشگاه‌های ما تعداد اساتید عکاسی که دغدغه مستند اجتماعی داشته باشند انگشت شمار شده و این در حالی است که این گونه عکاسی بر خلاف کشور ما همچنان اعتبار و جایگاه خودش را حفظ کرده است.

عضو هیئت داوران مسابقه عکاسی "وی‌ترین گردی" با اشاره به کارکرد تاریخ نگارانه عکس‌های مستند اجتماعی اظهار کرد: ممکن است آنچه امروز در جامعه ما می‌گذرد بدیهی و پیش پا افتاده به نظر برسد، اما با پشت سر گذاشتن روز‌ها و سال‌هایی که در آن به سر می‌بریم ارزش و اعتبار عکس‌هایی که به ثبت وقایع اتفاق افتاده اختصاص پیدا کرده‌اند، بیش از پیش خواهد شد و دنیایی از اطلاعات و اتفاقات را پیش رویمان خواهد گذاشت.

پیمان هوشمندزاده نیز در ادامه این نشست گفت: اینکه عکاسی مستند اجتماعی اهمیت‌اش را از دست داده به نظر من ارتباط چندانی با توجه یا بی‌توجهی گالری‌های هنری به این شاخه از عکاسی ندارد و نباید همه این قصور را به گالری دار‌ها نسبت بدهیم. در اواخر دهه ۷۰ تا اواسط دهه ۸۰ می‌دیدیم که گالری‌های مجموعه‌های مستند اجتماعی را به نمایش می‌گذاشتند و مشکلی با آن نداشتند ولی سال‌های قبل از آن تقریبا من به خاطر نمی‌آورم نمایشگاهی از عکس‌های این چنینی دیده باشم اگرچه شاید نمایشگاه‌هایی هم بوده که من از آن بی‌خبر بوده باشم ولی جریان قدرتمندی از این آثار را در سطح نمایشگاه‌ها شاهد نبوده‌ایم.

او در ادامه تاکید کرد: با تمام حرف‌هایی که گفتم معتقدم در این سال‌ها عکاسان زیادی همچنان مشغول به فعالیت در عرصه مستندهای اجتماعی بوده‌اند و امروز من شخصا از کم اهمیت شدن این شاخه از عکاسی بسیار متعجبم. اینطور به نظر می‌آید که بعد از درگذشت بهمن جلالی که دغدغه‌های جدی در این زمینه داشت، جامعه عکاسی ما انگار یک حامی بزرگ را از دست می‌دهد و عکاسی مستند اجتماعی ما هم روبه نابودی می‌گذارد. بعد از درگذشت بهمن جلالی می‌بینیم از فضای دانشگاهی گرفته تا عرصه مطبوعات که بسیاری از شاگردان او در آن مشغول فعالیت بودند، کم کم موقعیتشان را از دست می‌دهند و به این ترتیب آموزه‌ها و دغدغه‌های او که از طریق شاگردانش در فضای عکاسی ایران نفوذ داشت، رنگ می‌بازد. در حقیقت پس از بهمن جلالی امروز اگر بخواهیم دوباره عکاسی مستند اجتماعی را به جایگاهی که داشت برگردانیم باید تیمی بیست نفره یا بیشتر را ساماندهی کنیم تا شاید بتوانند نقشی که او یک تنه در عکاسی ایران بازی می‌کرد احیا کنند.

رضا جلالی در این بخش از نشست ˝آسیب‌شناسی عکاسی مستند اجتماعی امروز˝ با اشاره به فراگیرشدن عکاسی در جهان معاصر بیان کرد: نکته جالب توجه این است که عکاسی مستند اجتماعی، با در نظر گرفتن فراگیر شدن ابزارهای عکاسی همچون تبلت و تلفن‌های همراه، از قضا شرایط بهتری برای بروز و ظهورش فراهم شده است و شاید هر شهروندی بتواند با تجهیزاتی که همیشه همراه خودش دارد بخشی از رویداد‌ها و مختصات جامعه‌ای را که در آن زندگی می‌کند به تصویر بکشد و ثبت کند. یکی دیگر از مسائلی که می‌تواند به صورت بالقوه تکثر عکس‌های مستند اجتماعی را موجب شود، دور بودن این شیوه عکاسی از پیچیدگی‌ها و ملزوماتی است که شکل‌های دیگر عکاسی از جمله عکاسی صنعتی یا هنری با آن رابطه نزدیک تری دارند. در حقیقت باید گفت یک عکاس مستند اجتماعی حتی می‌تواند بدون گذراندن دوره‌های آموزشی عکاسی هم دست به تهیه اثاری از این دست بزند همانطور که نمونه‌های بسیار شاخصی از عکاسان مستندنگار چون سالگادو و مه یر را می‌بینیم که بدون آموزش آکادمیک و به شکل کاملا تجربی توانسته‌اند آثار بسیار درخور و درخشانی در عرصه عکاسی مستند اجتماعی از خود به جا بگذارند.

در ادامه این نشست حاضرین به تبادل نظر با یکدیگر پرداختند. نشست تحلیلی ˝آسیب‌شناسی عکاسی مستند اجتماعی امروز "در حاشیه برگزاری نمایشگاه آثار منتخب مسابقه عکاسی" وی‌ترین گردی "که از سوی مدرسه عکاسی" دیدگاه "ترتیب داده شده بود برگزار شد.

مدرسه عکاسی" دیدگاه "که مسابقه عکاسی" وی‌ترین گردی "را با محوریت شبکه‌های اجتماعی، طی فراخوانی برپاکرده، از جمله مراکزی محسوب می‌شود که عمده توجه خود را به عکاسی مستند اجتماعی و گسترش آن متمرکز کرده است.

گفتنی است؛ نمایشگاه آثار منتخب" وی‌ترین گردی "تا ۲۰ مهر در گالری" دیدگاه "به نشانی خیابان آفریقا (جردن)، خیابان طاهری، پلاک ۳۵ ادامه خواهد داشت.

انتهای پیام/