سرویس تجسمی هنرآنلاین : "جعبه‌های اضطراری" عنوان نمایشگاهی است که سیامک نصر در گالری هما برپا کرده است. نمایشگاهی که عنوان آن کنایه‌ای است به جعبه‌های اضطراری که در گوشه و کنار شهر و خصوصا در وسایل حمل و نقل عمومی با چکشی برای شکستنشان در موقعیت‌های اضطراری دیده می‌شوند. نصر در این نمایشگاه با ساخت ۱۰ جعبه اضطراری قرار است مخاطب را با آنچه درون این جعبه‌ها نهاده شده مواجه کند؛ محتویات برخی از این جعبه‌ها باید مورد توجه قرار گیرند، برخی نیاز به مطالعه و بررسی دارند، برخی قرار است مخاطب را برحذر دارند و بعضی از آن‌ها هم به هجو می‌پردازند. او معتقد است اکثر انسان‌ها خواهان بهبود اوضاع هستند ولی هیچ کس حاضر نیست از خودش شروع کند. در حاشیه نمایشگاهی که سیامک نصر برگزار کرده، گفتگوی کوتاهی درباره این جعبه‌ها کردیم.

جعبه‌های اضطراری از کجا می‌آیند؟

جعبه اضطراری شیئی شهری است که یکی از نمونه‌های متداول آن در وسایل حمل و نقل عمومی قابل مشاهده است، محتوی یک چکش برای شکستن شیشه پنجره و خروج از وسیله نقلیه در موقعیت خطر. جعبه‌های پیش روی شما با اشاعه همین ایده ساخته شد‌ه‌‌اند، که محتویات آن‌ها برخی نیازمند توجه‌اند، بعضی نیازمند اقدام... تشویق می‌کنند... برحذر می‌دارند... هجو می‌کنند و گاهی تن‌ها قابی هشدار دهنده‌اند برای آنچه در آن‌هاست.

کارکردشان چیست؟

جعبه‌های اضطراری‌‌ همان نماد‌ها و نشانه‌هایی هستند که معانی عمیقتری را نسبت به سخنرانی و کلام به مخاطب منتقل می‌کنند.

چه نگرانی‌هایی را با بیننده در میان می‌گذارند؟

در این مجموعه یا بهتر است بگویم در بیشتر جعبه‌های این مجموعه، سعی کردم بیننده را در شرایطی قرار دهم که در دنیای امروز انسان‌ها ممکن است در آن قرار بگیرند و موقعیتی را تداعی کنم که هر انسانی در آن شرایط، باید تصمیمی بگیرد. شاید افکاری که هنگام قرار گرفتن در آن شرایط از ذهن انسان می‌گذرد، نقاط روشنی از خودش به جا بگذارد که با تمرکز روی آن بشود شرایط را بهبود بخشید یا شاید منجر به یافتن راه حل‌هایی برای شرایط موجود شود. چون شرایطی که در جهان امروز حاکم هست برایند و نتیجه رفتارتک تک آدم هاست. فکر می‌کنم اکثرآدم‌ها خواهان بهبود اوضاع هستند؛ ولی هیچ کس حاضر نیست از خودش شروع کند. از جمله خود من! نگرانی عمده فراموش شدن انسانیت هست.

موضوع جعبه‌ها از کجا و چطور برای خلق یک مجموعه در ذهنتان شکل گرفت؟

فکر می‌کنم موضوعاتی که در این مجموعه مطرح شده مسایلی هستند که ذهن هر انسانی رو در مقاطعی از زندگی درگیر می‌کند. عده‌ای روی آن مکث کرده و عده‌ای از آن عبور می‌کنند. اما اضافه شدن خود جعبه، ایده‌ای بود که وقتی روی شیوه ارائه فکر می‌کردم به ذهنم رسید. این ایده کمکم کرد تا علاوه بر مطرح کردن موضوعات مورد نظر سعی کنم بیننده را از نظر ذهنی در گیر کنم. جعبه آن چیزی است که محتویات درونش را از مخاطب دور نگه می‌دارد و تصمیم گرفتن مساوی شکستن شیشه برای انجام کاری است. این ذات جعبه اضطراری است. من با عوامل درون و بیرون جعبه کار کردم. البته گاهی هویت جعبه اضطراری را هم تغییر دادم.

جعبه‌ها به کدام گروه از ناهنجاری‌های اطراف ما اشاره دارند؟

این جعبه‌های تا حد زیادی می‌توان گفت به ناهنجاری‌های ناشی از زندگی امروزی که ما امروز آن را با نام زندگی متمدنانه شهری است، اشاره دارند.

ارجاع‌هایی که جعبه‌ها در خود دارند می‌تواند نقطه اشتراک دریافت بیننده آثارتان باشند. آیا در این مجموعه نوعی تجربه زیسته عمومی را مدنظر قرار داده‌اید؟

به شیوه یک انسان بدوی که حرف زدن نمی‌داند، با استفاده از نماد‌ها و نشانه‌هایی که در زندگی شهری امروز عموما معنای مشخصی دارند دست به خلق چیدمان‌هایی زدم و سعی در برقراری ارتباط و صحبت کردن با زبان نشانه‌ها دارم. بزرگی می‌گوید: "کلمات ناقل معانی نیستند" و من فکر کنم نماد‌ها و نشانه‌ها اما به معانی عمیق تری ارجاع می‌دهند که شاید کارکرد بیشتری از سخنرانی صرف داشته باشند.

مجموعه جعبه‌های اضطراری تا چه اندازه مناسبات و فضای شهری را نشانه می‌رود؟

به طور خلاصه و مختصر بگوبم که این مجموعه خیلی زیاد مناسبات و فضای شهری را نشانه رفته و البته در مقیاس جهانی نیز این امر اتفاق افتاده است.

آیا می‌شود این برداشت را از جعبه‌های اضطراری داشت که خودشان نوعی تهدید و مخاطره را به همراه دارند؟

بله. در صورتی که موفق به تداعی لحظه تصمیم گیری شده باشند. پس هر تصمیمی مخاطره‌ای را به همراه دارد. حتی ساده‌ترین آن‌ها را نیز می‌توان در ردیف خطر‌ها و تهدید‌ها قرار داد.

چطور شد که به این شکل از ساختار بصری برای این مجموعه دست پیدا کردید؟

بخشی از این سوال را جواب دادم؛ ولی این را هم اضافه کنم که رشته تحصیلی من فنی است و مدتی هم کار صنعتی انجام دادم که تاثیر زیادی روی خودم و کارهایی که انجام می‌دهم گذاشته است.

ناهنجاری شکلی و ساختاری این آثار به چه مفهومی اشاره دارد؟

این ناهنجاری شکلی و ساختاری دقیقا به خود هنجار‌ها اشاره دارد.

نکته‌ای از جعبه‌های اضطراری مانده که در این گفتگو به آن اشاره نکرده باشید؟

در پایان باید به همین نکته اشاره کنم، همانطوری که در مقدمه نمایشگاه هم اشاره کرده‌ام، رویکرد و شیوه پرداختن جعبه‌ها به موضوعات یکسان نیست.

انتهای پیام/

محسن دلیلی