سرویس تجسمی هنرآنلاین : گالریهای تهران جمعه ۲۱ شهریورماه میزبان نمایشگاههای متعددی بودند که هر یک حال و هوای مستقل خودش را داشت.
گالری طراحان آزاد از ۲۱ شهریورماه میزبان نمایشگاه انفرادی جم فاینر با عنوان "لانگ پلیر" شد. لانگ پلیر همان گونه که از اسمش برمی آید یک قطعه موسیقیایی بلند است که نواختن آن هزار سال طول میکشد. نواختن این قطعه از ۱۹۹۹ آغاز شده است و بدون هیچ تکراری نواختن آن تا ۲۹۹۹ ادامه خواهد داشت و سپس با تکمیل چرخهاش بار دیگر از ابتدا آغاز خواهد شد.
ایدهپردازی و ساخت این قطعه توسط جم فاینر و به سفارش آرت انجل لندن انجام شده است. این قطعه موسیقی به شکل هم زمان و از یک قطعه ۲۰ دقیقهای ضبط شده از نواختن ۲۳۴ جام موسیقی تبتی خلق شده است. هر ۲ دقیقه یک بار لانگ پلیر ۶ بخش متفاوت از این قطعه را انتخاب میکند و با تغییر گامشان، آنها را به طور هم زمان و با کمک نرم افزار سوپر کولایدر پخش میکند. این قواعد به شکلی وضع شدهاند که پس از اعمالشان بر قطعه موسیقی منبع هیچ ترکیبی از صداهای تولید شده دقیقا تا یک هزار سال تکرار نخواهد شد.
این نمایشگاه به دنبال نشان دادن این امر است که چگونه لانگ پلیر در پروسه خلق و طی دوران حیاتش، دغدغههای مفهومی فاینر در مورد مشکلات بازنمایی و اداراک سیالیت و گستره زمان را توضیح میدهد. در واقع نمایشگاهی که در گالری طراحان آزاد شاهد برپاییاش هستیم با قراردادن منتخبی از مصالح آرشیویی از قبیل ویدئوها، متون و قطعات موسیقی، برپا شده است و برگزار کنندگان با برپایی این نمایشگاه در واقع قصد دارد مخاطب ایرانی را نیز با چالشهای اصلی لانگ پلیر مواجه کنند و به گونهای او را وادار به پرسشگری کنند.
با برپایی این نمایشگاه در ایران مخاطبان ایرانی نیز به نوعی در پروسه خلق این اثر موسیقیایی قرار میگیرند. اثری که وابسته به منبع موسیقیایی خاصی نیست و ادامه حیات آن با کشف راههای جدیدی ممکن است. در واقع لانگ ماینر یکی اصول اولیه ادامه حیات این اجرا را تعامل دوطرفه اثر و مخاطب قرار داده است. در طول بازدید از این نمایشگاه موسیقیایی همان گونه که مخاطب حین تماشای ویدئوها و شنیدن موسیقی به نوعی به صورت مجازی به حلقه مخاطبان این اجرا میپیوندد بلکه در موضعی هم قرار میگیرد که به عنوان یک مخاطب خوب او نیز درصد این قرار گیرد که تنها جام تبتی موجود در گالری را بردارد و با چرخاندن شی که همچون یک آرشه عمل میکند از اینجام صدا دربیاورد. هر چند که به صدا درآوردن اینجام بسیار دشوار است و بیشک هر مخاطب درصد این برمی آید که به گونه اینجام را به صدا درآورد.
فرم نوشتاری و حتی اجرای این اثر موسیقیایی به شکل کرویی است و با فرض نادیده گرفتن مکان، مخاطب میتواند چشمهایش را ببندد و بپیوندد به این دایره و اینجام را به صدا دربیاورد و حتی واقیعت مکان را نقض کند.
برگزاری نمایشگاه در طراحان آزاد آغاز تور موسیقایی لانگ پلیر در ایران است قرار است این ایستالیشن در ۹ شهر ایران رشت، تبریز، سنندج، زنجان، آمل، ساری، مشهد، اصقهان اجرا شود. این نمایشگاه به کیوریتوری رویین نبیزاده برپا شده است. اینستالیشن اصلی لانگ پلیر از ۳۱ دسامبر ۱۹۹۹ در محل فانوس دریایی در شهر لندن در حال اجرا است.
گالری اثر جمعه ۲۱ شهریور میزبان افتتاح نمایشگاه آثار پیام مفیدى با عنوان "بینظمی منسجم" شد. در این نمایشگاه که شامل چند تابلو و سه فیلم ویدئویى است به موضوع انسان و شرایط زندگی معنوی و اجتماعی او پرداخته شده است.
در بخشی از نمایشگاه شاهد سه فیلم ویدئویی تکرار شونده، با تصاویری سیاه و سفید هستیم که در عین ارتباط با یکدیگر فضاهای متفاوتی را نشان میدهند. عامل مشترک در این سه ویدئو که در تعدادی از تابلوها هم حضور دارد، دستانی است که در حال چلاندن یک دستمال هستند. در ویدئوی اول نمایی نزدیک از چهره یک کودک را میبینیم که دستان زنانهای با دستمال آن را تمیز میکند. در این ویدئو که زمانی بیش از ۲ دقیقه دارد صورت کودک با لکههای قرمزی که ممکن است نمادی از خون یا هرنوع آلودگی دیگر باشد پوشیده شده و توسط دستمال پاک میشود.
در ویدئوی دوم چهره زنی را میبینیم که برای بیان کلماتی تلاش میکند اما توان انجام این کار را ندارد. کلمات ناقصی به زبان انگلیسی از زبان او شنیده میشود و همزمان با این تلاش بیوقفه برای بیان کلمات، لکههای قرمز روی صورت او پدیدار میشود. سرانجام همان دو دست با چلاندن دستمال خود مایعی قرمز رنگ را بر صورت او میریزد و با پاک شدن لکهها تلاش زن برای بیان کلمات به نتیجه میرسد. برای این دو تصویر موسیقی واحدی پخش میشود که فضایی ناشناخته و وهم آلود به وجود میآورد.
سومین ویدئو اما فضای متفاوتتری دارد. برای شنیدن موسیقی آن باید هدفون را بر گوش بگذارید و شنونده موسیقی آرام و لطیفی باشید که با تصاویری که در ادامه خواهید دید تضاد بسیاری دارد. اولین تصویر در این ویدئو همان دستانی است که دستمال خود را میچلاند و مایع قرمز را بر روی کادر میپراکند. پس از آن مردی را میبینیم که به انتظار ایستاده است و در همان زمان دستها دستمال را روی چشم او میبندند. در این لحظه کادر تصویر بزرگ میشود و شاهد جنگلی عظیم هستیم که مرد چشم بسته، ناتوان از یافتن مسیر خود در جنگل، در سرگردانی ابدی فرو میرود.
تابلوهای این مجموعه نیز با تکنیک عکاسى صحنه پردازى شده و سپس انتقال تصویر بر روى کاغذ به وجود آمدهاند. ارتباط متریال و مفهوم تابلوها، و همچنین فضای وهم و خیال موجود در آنها باعث ایجاد پیوندی میان آنها و ویدئوها است. در این تصاویر سیاه و سفید که لکههای جوهر قرمز به آن اضافه شده است شاهد حضور انسان در شرایط گوناگونی مانند تنهایی یا حضور در طبیعتی عظیم و پر رمز و راز هستیم و در همه این شرایط دستهایی را میبینیم که حضور خود را تحمیل میکنند.
شاید آثار این مجموعه در نگاه اول هیچ مفهوم مشخصی را به بیننده منتقل نکنند، اما در عین حال دست او را برای دریافت هر معنایی باز میگذارند. مفیدی با پرهیز از بیان صریح، و خلق تصاویری ناواضح و تاویل پذیر، مفهومی به وجود آورده است که در ذهن هر بیننده به شکلی متفاوت گسترش پیدا میکند.
گالری سیحون که در یک سال اخیر بخشی از تمرکزش را به برپایی نمایشگاههای نقاشی خط گذاشته است،؛ نخستین نمایشگاهش را پس از تعطیلات تابستانی به نمایش نقاش خطهای وحید عزت پناه اختصاص داده است. با اینکه این روزها برتعداد هنرمندان و نمایشگاه نقاشی خط افزوده میشود. اما در گالری سیحون مخاطب با فرم جدیدی از نقاشی خط مواجه شد.
در این نمایشگاه وحید عزت پناه که سابقه ۲۲ ساله در آموختن خط و مدرک ممتاز از انجمن خوشنویسان ایران دارد، ۱۵ نقاشی خط متفاوت را به نمایش گذاشته. خطهایی مجسمه گونه. نقاشی خطهای مجسمه گونه عزت پناه بر روی بومهای نقاشی آبستره خلق شدهاند. در واقع عزت پناه در این مجموعه که برای نخستین بار است به نمایش میگذارد، مخاطب را با بومهایی آبستره روبرو کرده است که درآن نقش مایههایی از فرهنگ و تمدن ایران را میتوان جستجو کرد و بعد بر روی این بومها نقاشی که هویت مستقلی میتوانند داشته باشند با استفاده از امکانات خط نستعلیق مجموعه خطهای مجسمه گونهاش را به نمایش گذاشته است. مجسمه خطهایی که با اینکه جزیی از نقاشی خطها هستند اما میتوان آنها را مستقل از نقاشی خطها دانست.
با اینکه پیلآرام پیش از این از نقاشی خط برای خلق مجسمه بهره گرفته است و پس از او هنرمندانی دیگر. اما عزت پناه نیز در این نمایشگاه مخاطب را به گونهای درگیر مجسمه خطهایش میکند و به نوعی این هنرمند به امکانات این رشته هنری افزوده است.
عزت پناه مجسمه خطهایش را با رنگ سفید بر روی بومهای آبستره خلق کرده است و معلق بودن این مجسمه خطها از ویژگی بارز آثارش است. گویی شیوه چیدمان نمایشگاه به گونهای است که هر مجسمهخطها تنها در مقابل یک نقاشی آبستره جانمایی شدهاند. عزت پناه برای خلق نقاشی خطهایش از تکنیک میکس مدیا استفاده کرده است و در این مجموعه با بومهای با رنگهای درخشان و متنوع روبرو هستیم. اما مجسمهخطها با رنگ سفید خلق شدهاند و مخاطب با دیدن آنها میتواند حدس بزند که چه کلمهای را هنرمند به مخاطب میخواهد القا کنند.
گالری ایده نیز از روز ۲۱ شهریورماه میزبان چهارمین نمایشگاه نقاشیهای ندا رسولی ارسی با عنوان ˝۷ شب و روز˝ شد. در این نمایشگاه که منتخبی بر آثار ۷ ساله اخیر این هنرمند است او ۱۴ بوم سیاه و سفید را به نمایش گذاشته است.
فضای گالری ایده نیز به گونهای دو پاره است و در یکی از پارهها ۷ تابلو شب و در پاره دیگر ۷ تابلو روز به نمایش گذاشته شده است.
دربخش شب؛ نقاش نمایی از شهر را از که پنجره طبقه نهم یک برج دیده است با بیانی انتزاعی به تصویر کشیده است. ۵ تابلو این مجموعه به صورت عمودی خلق شدهاند و دو تابلو دیگری افقی. در واقع مخاطب با دیدن این تابلوهای عمودی بیشتر با درازنای شب روبرو میشود. شب درازی که آبستن بسیاری از رویدادهاست. ندا رسولی یکی از دلایلش را برای استفاده از بومهای عمودی، عدم امکان بیان هیجان در بومهای افقی مطرح میکنند و ۲ شبی که بر روی بومهای افقی خلق شدهاند را از شبهای آرام زندگیاش یاد میکند. به باور این هنرمند در بستر شب است که بسیاری اتفاقات روی میدهد و شب از روز حتی پویاتر است.
در بخش دوم این نمایشگاه تابلو۷ روز به نمایش گذاشته شده است. ۷ روزی که مخاطب برای کشیدن آنها در جایگاه ثابتی نیستاده است او روز را باز هم در فضایی شهری به تصویر کشیده است در برخی از این نقاشیها نمای محوی از آپارتمانها با پردههایی رنگی دیده میشود و در برخی نیز تنها یک تصویر انتزاعی محض که مخاطب میتواند آن را به هر شکلی که خواست تاویل کند. نقاشیهای ۷ روز همگی بر روی بومهای افقی خلق شدهاند و شیوه اجرای ۷ روز با ۷ شب متفاوت است. با اینکه نقاش برای خلق نقاشیهایی این مجموعه از تکنیک میکس مدیا استفاده کرده است اما نوع رنگ گذاری آن متفاوت است. در ۷ تابلو شب با اینکه هنرمند برای ساخت بافت تابلو از خرده ریزهای چوب و متریال دیگر استفاده کرده است اما شیوه برخورد او با رنگ بسیار رقیق است. در این تابلوها مخاطب با رنگ سیاهی روبرو میشود که رقیق شده است و حتی شره رفته است. اما در تابلوهای ۷ روز هنرمند بینشر از تکنیک کولاژ استفاده کرده و شیوه رنگ گذاری به شیوه عمودی و افقی است و در روزها شاهد در آمیخته شدن رنگها نیستیم. به گونهای یعنی سیاهی بر روی سیاهی نرفته است هر تکه از نقاشی استقلال رنگی و هویتی خود را حفظ کرده است.
گالری هما ؛ از ۲۱ شهریورماه میزبان نمایشگاه مجسمه سیامک نصر باعنوان اضطرار شد. در این نمایشگاه همان گونه که از اسمش برمی آید مخاطبان با موقیعتهای اضطرآمیز روبروشدند و قطعی برق منطقه موجب شد که مخاطبان این نمابشگاه را به واسطه نور تلفنهای همراه ببینند. با اینکه در بیشتر موارد قطعی برق موجب اختلال در امور میشود اما به اعتقاد نگارنده، قطعی برق در این نمایشگاه حتی کمک به افزایش بار معنای ایده هنرمند کرد.
سیامک نصر در این نمایشگاه با بهره گیری ازجعبههای اضطرای که در وسائل نقلیه عمومی همچون مترو با آن روبرو هستیم مخاطب را در موقیعتی قرار داده که به موضوع اضطرار بیش از پیش فکر کند. اضطرای که اتفاقا در دنیای شهری و مدرن امروزی جزلاینفک زندگی است و به شکلهای مختلف به افراد جامعه منتقل میشود.
در این نمایشگاه نصر ۱۰ مجسمه را به نمایش گذاشت، مجسمههایی که در کنارهم حتی یک ایستالیشن را نیز خلق میکنند. بیشتر مجسمههای نصر در درون جعبههای چوبی که توسط خودش ساخته شدهاند جای گرفتهاند، مجسمههایی که هر یک با استفاده از عناصری خلق شدهاند که این اضطرار را به مخاطب منتقل میکند.
نخستین مجسمه این مجموعه یک جلیقه نجات است که به جایی اینکه نجات دهنده باشد اتفاقا مخاطب را در شدیدترین و فسلفیترین موقیعت اضطررآمیز قرار میدهد. جلیقهای که به جایی اینکه با پوشیدنش دربرایر گلوله ایمن باشیم خود حامل بمب دست سازاست که هر لحظه امکان انفجار آن میرود. در واقع هنرمند با خلق این اثر خواسته موقیعت بشر را در جهان امروز به نمایش بگذارد که هرچقدر که پرهیزکند بازهم در موقیعت اضطرارآمیز قرار خواهد گرفت و گریزی از آن نیست. گاهی حتی این خود اوست که با پوشیدن این جلیقه و بمبهایی که خود روی آن کار گذاشته از مرز اضطرار میگذرد و دست به انتحار میزند.
در سایر آثار این مجموعه هنرمند ازعناصری چون گوشی تلفن، ماسک شیمیایی، سیم خاردار، بلندگو و قلاب چرثقیل خواسته این اضطرار را به مخاطب القا کند. تلفن و سایر عناصری که نصر در مجسمههایش به کار گرفته است کارکردی اضطرارآمیز پیدا کردهاند و به نوعی مخاطب را در موقیعت جنگ قرار میدهند.
این هنرمند جوان به نوعی با خلق این مجموعه از جنگ نیز انتقاد کرده است. در این مجموعه یک مجسمه دیده میشود که نوزاد در فضای یک جعبه بر روی تعداد زیادی گلوله که به سوی او نشانه رفته در حالی که خود را سفت چسبیده به خواب رفته است. این مجسمه به نوعی مخاطب را به یاد عکسی میاندازد که جوایز متعددی نیز از آن خود کرد. عکسی که در آن جنینی مردهای را نشان میدهد که درون شکم مادرش گلوله به او اصابت میکند و کشته متولد شد.
در این نمایشگاه همچنین نصر یک مجسمه به نمایش گذاشه که با کنار هم چیدن تعدادی آینه شکسته در نهایت یک انسان را نشان میدهد و بر روی آن یک سطر نوشته شده سطری که کلمات آن به گونه پس و پیش و محو در کنار هم قرار گرفتهاند که مخاطب نمیتواند این جمله را کامل کند، گویی جنگ و هر چیزی که انسان را در موقیعت اضطرارآمیز قرار میدهد و هویت اصلی را از انسان میرباید و او را بیهویت و وطن میکند.
همچنین در این نمایشگاه یک مجسمه بزرگ که یادآورقلاب بلند یک جرثقیل است به نمایش گذاشته شده است. شکل قرار گرفتن این اثر در نمایشگاه به گونهای یادآور اعدام در ملاعام است. گویی این هنرمند با خلق این اثر نیز خواسته به این مقوله چالش برانگیز نه بگوید. البته برداشت دیگرگونهای هم میتوان از این اثر در این نمایشگاه مفهومی کرد که برای نجات بشر امروز دیگری کاری از خود او ساخته نیست و باید چرثقبلی بزرگ او را از ورطه این زندگی رنج آور بیرون بکشد.
انتهای پیام/
مریم آموسا