سرویس تجسمی هنرآنلاین : علی جبارحسین مجسمهساز در سال ۱۹۶۳ در عراق متولد شد. او پس از فارغ التحصیلی از آکادمی هنرهای زیبا بغدا در سال ۱۹۹۲ به دانمارک مهاجرت کرد. جبارحسین علاوه بر مجسمهسازی، نقاشی و گرافیک هم میپردازد و تاکنون در نمایشگاه و سمپوزیومهای مجسمهسازی متعدد در گوشه گوشه جهان شرکت کرده است. او برای سومین بار است برای شرکت در سمپوزیوم مجسمه سازی به ایران سفر میکند. به بهانه حضور دوباره جبارحسین در ایران و ساخت مجسمهای در سمپوزیوم مجسمهسازی معاصر پدیده گفتوگویی با این هنرمند انجام شده که در ادامه میخوانید.
مجسمهسازی را از چه زمانی آغاز کردید؟
من از ۵ سالگی مجسمهسازی را آغاز کردم و با خمیر نان پرتره میساختم. در دوران مدرسه هم با متریالهای مختلفی مجسمه میساختم و بخشی از آنها با گچهای کوچکی بود که بر روی تخته سیاه با آنها مینوشتیم. بعدها وارد دانشکده هنرهای زیبای بغداد شدم و به شکل حرفهای مجسمه سازی را پی گرفتم. تا زمانی که شرایط زندگی در عراق مهیا بود توانستم ۳ مجسمه بزرگ برنزی بسازم اما پس از آن از عراق به دانمارک مهاجرت کردم.
پس از مهاجرت همچنان مجسمهسازی را ادامه دادید؟
نه، سالها طول کشید که به مجسمهسازی روی بیاورم در این مدت تنها نقاشی میکشیدم. سال ۲۰۰۰ فرصتی فراهم شد که در سمپوزیوم مجسمهسازی لبنان شرکت کنم و در این سمپوزیوم یک مجسمه بزرگ ساختم که از ۷ قطعه تشکیل میشد و پس از آن به صورت جدی به مجسمه سازی روی آوردم. در این مدت بخشی از تمرکزم هم بر روی ساخت سفال بود حتی در لبنان چند اثر یادمانی با سفال ساختم.
در دانشگاه مجسمهسازی خواندید؟
نه. من در مدرسه نقاشی خواندم ومجسمه سازی را خودآموخته و از طریق تجربه فراگرفتم. یک بار به یکی از استادان دانشگاه گفتم که میخواهم در دوره مجسمه سازی شرکت کنم او گفت تو لازم نداری، تو هوشش را داری که در مجسمه سازی راهت را پیدا کنی.
در مجسمه سازی بیشتر از چه تکنیکی استفاده میکنید؟
من در مجسمه سازی با بیشتر تکنیکها کار کردهام. اما باید به نکته مهمی اشاره کنم در مجسمه سازی متریال و یا تکنیک در درجه چندم اهمیت قرار دارد، مهمترین نکته درمجسمه سازی طراحی است. زمانی که تو بتوانی به ایدهات شکل بدهی آن وقت میتوانی در ذهنت ایدهات را با متریال مد نظرت تطبیق بدهی و بعد آن را اجرا کنی. البته باید به این نکته اشاره کنم که وقتی احساس کنم که دستی از پس اجرای بخشهایی از مجسمهام برنمی آیم، آن بخش را کامپیوتری اجرا میکنم. من هیچ وقت خودم را ملزم نمیکنم که با کدام تکنیک کار کنم تعدادی از مجسمههایم را با ترکیب چند متریال ساختهام.
در مجسمهسازی بیشتر به مجسمه سازی کلاسیک توجه دارید یا مدرن؟
من برای خودم مرزی تعین نکردهام و بخشی از مجسمههایم در شمار مجسمههای کلاسیک قرار میگیرند و بخشی هم مدرن هستند. به نظر من یک مجسمه ساز باید بتواند در صورت لزوم بین سنت و مدرنیسم تلفیقی بوجود بیاورد.
در سمپوزیوم مجسمهسازی معاصر که در پدیده شاندیز در حال برگزاری است چه مجسمهای میسازید؟
من دراین سمپوزیوم ایده مجسمهای که در سال ۲۰۱۱ اجرا کردم را میسازم. این مجسمه را من در ابعاد کوچک ساخته بودم و آرزو داشتم آن را در ابعاد بزرگ اجرا کنم. وقتی برای شرکت در سمپوزیوم مجسمه سازی معاصر دعوت شدم متوجه شدم که این مجسمه با این سمپوزیوم همخوانی دارد چون این سمپوزیوم برای تامین مجسمههای یک شهر برپا شده است و اتفاقا این مجسمه هم یک خانه است و این گونه با ساختن آن در این سمپوزیوم به یکی از دغدغههای همیشگیام که پیوند معماری و مجسمه سازی است، پاسخ دادم. ساختن خانه همواره یکی از ابتداییترین دغدغههای یک انسان است و من هم بادگوشه چشمی که به خانههای سومریها داشتم که با نی آن را میساختند تصمیم گرفتم این خانه را در نهایت سادگی بسازم. البته باید اشاره کنم که من همواره در مجسمههای که میسازم گوشه چشمی به نمونههای بدومی آن فرمها دارم. این مجسمه از دو بخش تشکیل شده است و من دو خانه را بر روی هم سوار میکنم. در واقع خانهای کوچک در دل یک خانه بزرگ قرار میگیرد.
با توجه به اینکه برای سومین بار است به ایران سفر میکنید چقدر مجسمهسازی ایران را میشناسید؟
من مجسمه سازی ایران را سال هاست دنبال میکنم و ایرانیها مجسمه سازان بسیار خوبی دارند که از نظر تکنیک بسیار قویی هستند. نکته قابل تامل این است که من ۷ سال پیش که به ایران سفر کردم مجسمه سازانی چون حامد رشتیان، محمد یزدی، منصور فیضی در سمت دستیار در سمپوزیوم شرکت کرده بودند اما امروز خودشان مجسمه سازان قابلی شدهاند و خود مستقل در سمپوزیوم شرکت کردهاند. با بررسی روندی که این ۳ جوان در مجسمه سازی طی کردهاند به راحتی میتوان نتیجه گیری کرد که مجسمه سازی در ایران بسیار پیشرو است. البته قصد ندارم که گفتوگو جنبه سیاسی به خود بگیرد اما با وجود تمام ذهنیت منفی که در جهان درباره ایران وجود دارد اما مجسمه سازان و هنرمندان ایران با آثارشان دریچه جدیدی برای شناخت ایران پیش روی غرب گشودهاند که ایران آن گونه که شما فکر میکنید نیست.
شما جزو شرکت کنندگان نخستین دوره سمپوزیوم مجسمه سازان تهران بودهاید و این باردر سمپوزیومی که از سوی بخش خصوصی برگزار میشود شرکت کردهاید این سمپوزیوم را چگونه میبینید؟
سمپوزیوم مجسمه سازی تهران از سوی بخش دولتی برگزار میشود و سمپوزیوم مجسمه سازی معاصر از سوی بخش خصوصی. من هیچ تفاوتی در کیفیت این دو جشنواره ندیدم و به نظرم هر دو سمپوزیوم از امکانات یکسانی برخوردار هستند و چقدر خوب است که بخش خصوصی و دولتی در ایران در یک راستا در جهت ترویج هنر مجسمه سازی فعالیت میکنند.
با توجه بهشناختی که از هنرمندان ایرانی و خارجی شرکت کننده در این سمپوزیوم دارید آثاری که در این سمپوزیوم در حال ساخت هستند را چگونه میبینید؟
به نظر من این سمپوزیوم از نظر کیفی در سطح بالایی قرار دارد و اتفاقا آثار خوبی در این سمپوزیوم در حال ساخت است و هنرمندان به نامی در این سمپوزیوم حضور دارند.. مکان خوبی برای ساخت مجسمهها در اختیار مجسمه سازان گذاشته شده است اما مکانی که برای مجسمه سازان که در بخش سنگ کار میکنند مناسب نیست.
تفاوت این سمپوزیوم با سمپوزیومهای که پیش از این برگزار شده را در چه چیزی میبینید؟
به نظر من مهمترین تفاوت این سمپوزیوم با سایر سمپوزیومها آزاد گذاشتن مجسمه سازان برای استفاده از تکنیک است همچنین درسایر سمپوزیومها برگزار کنندگان به مجسمه سازان هنگام ساخت داثر تذکر میدهند که مثلا این بخش مجسمه به این شکل باشد. اما در این سمپوزیوم چنین نکاتی را شاهد نبودیم. از ویژگی بارز این سمپوزیوم این بود که یک مجسمه ساز خوش ایده بهداد لاهوتی دبیری سمپوزیوم را برعهده داشت که بسیار انعطاف پذیر است و میتواند در صورت لزوم امکانات لازم را برای مجسمه سازان فراهم کند.
به عنوان آخرین سوال با توجه به اینکه کشورشما در یک دهه اخیر محل منازعات متعددی بوده است و این روزها گروه تروریستی داعش در کشور شما دست به کشتار دست جمعی میکنند نظر شما درباره این گروه چیست؟
به نظر من این گروه از طرف آمریکا تربیت و در عراق مستقر شدهاند و هدف اصلی از ایجاد این گروه تروریستی ناامن کردن منطقه است تا اسرائیل بتواند در منطقه قدرتمند باشد و خللی به تجهیزات آن وارد نشود.
انتهای پیام/
گفتوگو مریم آموسا مترجم سارا حسینی