به گزارش خبرنگار تجسمی هنرآنلاین؛ این روزها به صورت همزمان دو نمایشگاه از نقاشیهایی که غلامرضا افشاری متاثر از فرهنگ عاشورا خلق کرده است با فاصله دو روز در موزه دفاع مقدس و گالری شیث برپا شده است. نقاشیهایی که هر یک به نوعی بازتاب جلوههایی از فرهنگ شهادت و عاشورا است و در این تصاویر به گونهای قرآن به عنوان تنها منجی بشریت به تصویر کشیده شده است. افشاری در نقاشیهایش از سمبلهای چون لاله عباسی، آیات قرآن، سر بریده پرنده، گل نرگس، خیمهها و شتران سر فرود آمده برای خلق فضای عاشورایی بهره گرفته است.
در ابتدا میشود خودتان را معرفی کنید؟
من متولد سال 1335 زابل هستم و سالهای پیش از انقلاب درآکادمی ناپل در رشته هنرهای تجسمی تحصیل میکردم؛ اما به دلیل بیماری و پیروزی انقلاب اسلامی درسم را نیمهکاره رها کردم و راهی ایران شدم و پس از آن سالها در دانشگاه تربیت معلم زاهدان هنر درس میدادم. با گذشت سالها دوباره برای معالجه و تحقیق راهی اروپا شدم و سالها در کپنهاگ زندگی کردم و در آنجا در گالری شخصی و کتابخانه عمومی شهر نقاشی آموزش میدادم. آن زمان در چندین نمایشگاه انفرادی و گروهی در دانمارک شرکت کردم. همچنین تعدادی از آثارم نیز در آلمان و آمریکا به نمایش درآمد.
نقاشی را از چه زمانی شروع و تاکنون چه سبکهای را در این عرصه تجربه کردید؟
من از دوران نوجوانی نقاشی میکشیدم و علاقهام به نقاشی زمینه سفرم را به ناپل و سپس کپنهاگ فراهم کرد. با این که من دستی در سرودن شعر هم دارم و یک مجموعه سپید نیز در خارج از کشور منتشر کردهام اما فکر میکنم وظیفه من نقاشی کشیدن است.
چه عاملی موجب شد که شما از اندیشههای مارکسیستی به سمت فرهنگ و اندیشهای که در عاشورا نهفته است؛ سوق پیدا کنید؟
با توجه به این که شاکله تفکر من درسالهای پیش از انقلاب شکل گرفته بود؛ در ابتدا من گرایش شدیدی به مارکسیست داشتم و پس از مدتی گرایشات فکریام به سمت اندیشههای فلسفی اگزیستالیستم سوق پیدا کرد. سالها گذشت تا من به عرفان و تصوف گرایش پیدا کردم و بخشی از عمرم نیز در خانقاهها و به عرفان عملی گذشت تا این که به این نتیجه رسیدم که درویشی هم هیچ چیزی برای من ندارد و دیگر درویشی جوابگوی انسان امروزی نیست و آنجا بود که خانقاه را ترک کردم و در همین کشاکشهای فکری بودم که در یک دهه اخیر با فرهنگ عاشورا آشنا شدم. این فرهنگ زندگی من را دگرگون کرد و از این پس هم زندگی و هنرم رنگ و بوی دیگری گرفت. همه انسانها در زندگی خود در جستجوی گمشدهای هستند، گروهی به این حس پاسخ میدهند و گروهی نه و من پس از سالها رنج و فراق و جستجو؛ گمشده خود را در فرهنگ عاشورا یافتم.
فرهنگ عاشورا بر نقاشیهای شما چه تاثیری گذاشت؟
با توجه به این که من پیش از این مارکیسیت بودم؛ تمام آثارم رئالیستی بود و درچنین فضای انتزاع و پرداختن به مفاهیم جایگاهی ندارد، اما فرهنگ عاشورا نه تنها جهان خودم بلکه نقاشیهای من را نیز متحول کرد و پس از آن در نقاشیهای من آموزههای دینی، فرهنگ شهادت، عاشورا و قرآن به شکل عینی راه پیدا کرد و یکی از آیات قرآن که به شکل جدی در آثارم راه پیدا کرده است؛ الف لام میم است که من 14 اثر با این مضمون خلق کردهم. عین القضات میگوید هنر به آیینه میماند و آثار من نیز آیینه تمام نمای زندگی من است.
چرا شما خود را وامدار عاشورا می دانید؟
اگر هر فردی به مفهوم کل ارض کربلا و کل یوم عاشورا وقوف پیدا نکند، زندگی واقعی را از کف داده است. همه ما نسبت به تاریخ و بشریت مسئول هستیم و توجه به مفهوم عاشورا و به کار بستن فرهنگ عاشورا به زندگی معنا میبخشد.
به نظرشما آیا هنرمندان توانستهاند در شان این واقعه مهم در آثارشان فرهنگ عاشورا به تصویر بکشند؟
به نظرمن تاکنون آنگونه که باید حتی به اندازه سر سوزن به فرهنگ عاشورا در آثار هنری پرداخته نشده است و باید هنرمندان نسبت به این موضوع احساس مسولیت کنند.
آیا شما پس از این نیز دوباره در آثارتان به فرهنگ عاشورا خواهید پرداخت؟
من قریب به 15 سال است که تمرکزم را بر روی خلق آثاری برگرفته از فرهنگ عاشورا گذاشتهام؛ من عاشق فرهنگ عاشورا هستم و عشق محصول زیبایی است و با چنین نگاهی من تا جایی که توان داشته باشم که قلم مو در دست بگیرم فرهنگ عاشورا را درآثارم به تصویر خواهم کشید.
چرا در 15 سال اخیر که به ایران بازگشتهاید، آثارتان را به نمایش نگذاشتهاید؟
در این 15 سال هرگز شرایطی به وجود نیامد که آثاری که با موضوع شهادت خلق کردهام را به نمایش بگذارم و خیلی خوشحالم که همزمان با ماه محرم در قالب دو نمایشگاه که با فاصله دو روز افتتاح میشوند، مجموعهای از آثارم را به نمایش میگذارم. پرداختن به مفهوم عاشورا به من چنان جسارتی داد که پس از 15 سال اقامت در ایران؛ نخستین نمایشگاهام را در موزه دفاع مقدس که با فرهنگ شهادت گره خورده به نمایش بگذارم.
آثاری که در این دو نمایشگاه به نمایش گذاشتهاید با چه تکنیکی خلق شدهاند؟
این آثار با تکنیک رنگ و روغن و بر روی بوم خلق شدهاند، البته در سایر مجموعههایم آثاری نیز با تکنیک گواش خلق کردهام.
با توجه به اقبال برخی از موزهها به آثار شما؛ آیا اثری دیگری از شما به موزهای راه پیدا خواهد کرد؟
در حال حاضر صحبت هایی مبنی بر خرید چند اثرم از سوی موزه هنرهای معاصر تهران شده است که امیدوارم این اتفاق میسر شود.
لازم به یادآوری است، پیشتر پنج نقاشی این هنرمند در موزه آستان قدس رضوی به نمایش درآمده است و به گنجینه این موزه راه یافته است . همچنین 10 نقاشی او با مضمون عاشورا به موزه آستان مقدس سید الشهدا (ع) عراق راه پیدا کرده است. تعدادی از آثار افشاری در موزه هنرهای معاصر اصفهان در معرض دید علاقمندان قرار گرفته است.
نمایشگاه آثار افشاری روز 18 آبان در موزه شهدا افتتاح شد و بخش دیگر آثار او امروز 20 آبان ماه در گالری شیث افتتاح خواهد شد و این دو نمایشگاه تا 30 آبان ماه ادامه خواهد. همچنین به تازگی انتشارات مشق هنر کتاب نقاشی های عاشورایی رضا افشاری را با عنوان خورشید ربانینگر منتشر کرده است.
انتهای پیام/ 320 /الف