هنرآنلاین// چهارمین سمپوزیوم بین المللی مجسمه سازی تهران در روزهای پایانی اردیبهشت ماه ۹۱ فراخوان داد.سه دوره پیشین این سمپوزیوم در سال های ۸۵، ۸۸ و ۹۰ برگزارشده است. این رویداد عمده هنری، اگرچه هدف اصلی سمپوزیوم ها، مبنی بر گردهمایی و تبادل تجربیات و توانایی های شرکت کنندگان را دنبال می کند، هدف دیگری را نیز مد نظر قرار داده که عبارت است از تامین بخشی از نیاز کلانشهر تهران به آثار حجمی؛ و به نظر می رسد همین هدف تدریجا به توجیه اصلی برگزاری و تداوم سمپوزیوم مجسمه سازی تبدیل شده است. صرف نظر از انگیزه ها و انتظارات به جا یا نابه جا از چنین رویدادهایی، باید وجود و تداوم برگزاری این سمپوزیوم را به عنوان تنها سمپوزیوم هنری تا حدی تثبیت شده کشور غنیمت دانست و تمام هم و غم را بر حضور و تداوم آن قرار داد. از همین رو است که پرداختن به آسیب ها و تهدیدهایش، می تواند هم در ثمربخشی و مطلوبیت این رویداد عمده هنری، و هم در تثبیت ضرورت و تداوم درازمدت آن موثر و مفید واقع شود. آنچه که در نگاه اول به این دوره از سمپوزیوم جلب نظر می کند، اختصاص آن برای دومین دوره متوالی به مجسمه سازی با سنگ است. در فراخوان چهارمین سمپوزیوم مجسمه سازی تهران آمده است: "از آنجا که کشور ایران دارای معادن مختلفی از انواع سنگ است و این متریال به عنوان یکی از بهترین مواد مجسمهسازی به صورت ارزان و راحت در دسترس قرار دارد و متاسفانه استفاده از آن در مجسمهسازی ایران جایگاه خود را بدست نیاورده است، در این دوره از سمپوزیوم نیز همانند دوره پیشین، توسعه مجسمهسازی با سنگ مورد توجه است." شاید اگر هسته اصلی رویدادهای هنری را به ویژه در عصری که ایده ها و کانسپت ها حرف اول و آخر را می زنند، یکی از فاکتورهای اصلی در میزان موفقیت و ناموفق بودن آن ها به حساب آوریم، به گزاف نباشد. از چنین منظری، رویکرد ماده محور سمپوزیوم چهارم آن هم برای دومین دوره متوالی و در تمرکز بر تک ماده ای مشخص، تا چه حد می تواند پویا و نوآورانه ارزیابی شود. این در حالی است که اساسا مجسمه سازی نوین - به ویژه در بحث مجسمه های شهری- بیش از آن که در خلق آثار مواد خام و دست اول را اختیار کند، ماده های فنآوری شده و عمدتا تلفیقی را به کار می گیرد. این رویکرد خصوصا از این رو توجیه منطقی تری پیدا می کند که به این ترتیب در فرآیند ساخت و پرداخت مجسمه های شهری می توان به نتیجه مطلوب تری در هماهنگی با فضا و محیط دست یافت. از سوی دیگر محدود کردن گستره شرکت کنندگان و مخاطبین و تمرکز بر ماده ای خاص تنها در صورتی می تواند توجیه پذیر باشد که تعدد سمپوزیوم ها پوشش دهنده دیگر مواد و رویکردهای مجسمه سازی باشد و نه در شرایطی که سمپوزیوم مورد نظر تنها رویداد بین المللی دارای تداوم کشور درعرصه هنرهای تجسمی است. درچنین فضایی، این فرصت که هم می تواند دربرگیرنده طیف وسیع تری از هنرمندان بوده و هم با امکان مناسب تری برای گزینش آثاری با گونه گونی و تکثر بیشتر همراه باشد، عملا کم اثر و بدون نشاط کافی برگزار خواهد شد. تجربه اولین سمپوزیوم بین المللی مجسمه سازی تهران -که به نظر می رسد باید از جهاتی موفق ترین دوره تا کنون به حساب آورده شود- یادآور این حقیقت تلخ است که برگزاری رویدادهای هنری کشور، ظاهرا حتی در روش های مبتنی بر آزمون و خطای بانیان و برگزارکنندگانش هم نمی تواند مسیر تکاملی خود را باز یابد و پروسه معنی دار و هدفمندی را دنبال کند. شاید عمده ترین آسیب این رویداد را بتوان در حرکتش به سوی ساختاری بوروکراتیک و تشریفاتی جستجو کرد. ساختاری که تمرکز گرایی اش را در تثبیت تشریفاتی مشخص دنبال می کند و کم اعتنا به واکنش ها و ارزیابی ها، و اکتفا به آرا و سیاست گذاری های تیم برگزارکننده پیش می رود. این ساختار با نتایج برآمده از خردجمعی صاحبنظران، هنرمندان و رسانه های جمعی میانه چندانی ندارد و بیش از هرچیز رضایت مسولین و اعتبار دهندگانش را مد نظر قرار می دهد. به نظر می رسد چهارمین سمپوزیوم بین المللی مجسمه سازی تهران نخستین گام ها را در حرکت به سوی چنین ساختاری برداشته است. ایجاد دبیرخانه ای دائمی در بطن سازمانی به نام "زیباسازی" از مجموعه شهرداری تهران و تعیین هیات انتخاب ثابت را می توان از نشانه های چنین رویکردی به حساب آورد.
پایان پیام/بهروز فائقیان/31