به گزارش هنرآنلاین ، تراب محمدی افزود: پوشاک سنتی در چند دهه اخیر بیش از هر موضوع فرهنگی دیگری دستخوش تغییرات سریع قرار گرفته به طوریکه امروزه تنها در میان روستائیان و عشایر می توان پوشش محلی را مشاهده کرد.
محمدی شرایط جغرافیایی، محیطی و آب و هوا، نحوه زندگی و اسکان و اوضاع اجتماعی، شرایط و اوضاع اقتصادی و پیشرفت های تکنولوژی و نیز اعتقادات مذهبی و آداب و رسوم را از جمله عوامل موثر بر فرم لباس ها درجوامع مختلف عنوان کرد.
وی لباس های محلی ایلات مشهور آذربایجان شرقی همچون شاهسون و ارسباران را یکی از مهم ترین جاذبه های فرهنگی آنها خواند و گفت: مردان ایل پوشاک اختصاصی ندارند، کت و شلوار و کلاه آنان معروف به کِـپی (کلاه ترک داری که نظیر کلاه مردان گیلان است) تشکیل دهنده پوشاک مردان شاهسونی است.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان افزود: فرم و شکل پوشاک زنانه در مناطق عشایری آذربایجان شرقی اکثریت قریب به اتفاق به شیوه قدیم و شامل پیراهن بلند، دامن چیندار بلند و چارقد (روسری بزرگ) می شود.
محمدی با بیان اینکه رنگهای به کار رفته در پوشاک زنان اغلب رنگهایی با زمینه روشن و گلدار است، اظهار داشت: نوع پارچه، دوخت، تزیین و نام انواع پوشاک و زیورهای زنانه در نزد ایلات و عشایر از تنوع چشم گیری برخوردار است.
وی خاطرنشان کرد: چادر شبی که در منطقه ی سردرود و بناب و شهر های دامنه کوهستان سهند بافته می شد، لباسی که چوپانان کوهستان سهند بکار می بردند و کتی مردانه که تا چند سال پیش استفاده می شد از جمله پوشاک های منحصر بفرد و ویژه آذربایجان شرقی به شمار می رود.
محمدی با اشاره به طرح و جنس این لباس های محلی تشریح کرد: جنس پارچههای استفاده شده بسته به توان مالی افراد شامل کودری، ململ، چیت، متقال، فاستونی، دریاکنار، اوتماسینار، آیناگولی(پولکی)، شالموز، تافته، مخمل و به تازگی ابریشم، حریر می شود.
وی عدم معرفی و آموزش دوخت لباس های سنتی و محلی به نسل جوان را عاملی برای فراموشی مهارت های دوخت این نوع لباسها دانست و گفت: با برچیده شدن لباس های محلی ابزار های سنتی تولید پارچه از بین رفته یا درحال ازبین رفتن هستند و بسیاری از مشاغل سنتی مربوط به پوشاک همچون جولاباف های اسکویی و اسکندانی از بین رفته اند.
محمدی با تاکید بر اینکه ثبت مهارت دوخت پوشاک محلی آذربایجان شرقی به عنوان میراث معنوی در ترویج این میراث ارزنده کمک بسیاری می کند، از ارائه راهکارهایی همچون مستندسازی، تحقیق، حمایت، ترویج، ارتقاء و احیاء جهت حفـاظت از این میراث معنوی در آینده ای نزدیک خبر داد.
یادآور می شود، لباس زنان و مردان به سه بخش سرپوش، تن پوش و پاپوش تقسیم می شود. عرقچین، روسری کلاغه ای، شال و چارقد، چالما - شاماخی(سربند)، چپی(روسری)، آلاچارشاب(چادر رنگی)، اوربند(روبند) و چادرا(چادر) متداول ترین سرپوش های زنان روستایی و عشایر آذربایجان شرقی را تشکیل می داده است. کوینک (پیراهنی بلند با یقه گرد)، دُن (نوعی پیراهن)، تومان (دامن بلند)، شلته یا دیزلیک (دامن کوتاه)، جلیقا(جلیقه)، یل (نوعی کت با پارچه مخمل و ترمه)، خود(کت معمولی)، جان کوینک(شامل تمام البسه کاموایی که روی پیراهن به تن می کنند) و ترکوینکی (زیرپوش) نیز از تن پوش های زنانه به شمار می روند.پاپوش های زنانه نیز دارای انواع مختلفی همچون جوراب، گالش(کفش بدون پاشنه)، چاروق، قوندارا(نوعی کفش چرمی)، قیرمیزی باشماق(پاپوشی همچون دمپایی) و تک گون(کفش جشن و عروسی) بوده اند.
سرپوش های مردان نیز انواع کلاه هایی بوده اند که در زبان ترکی به آنها بورک یا پاپاخ می گویند و شامل دری بورک)کلاه پوستی)، پهلوی،کپی، کامپابورک(کلاه کاموایی)، لبه دار، کئچه بورک(کلاه نمدی)، حصیری، دورگه بورک(نوعی کلاه از پوست بره)، عرقچین، یون بورک(کلاه پشمی) و شپو(شاپو) می شده است. تن پوش های مردان نیز کوینک، آغ کوینک(پیراهن سفید)، بی غب کوینک، روباشاکا، آرخالق - ستیره - پنجه (نوعی لباس همچون کت)، دُن یا اویما دُن، پالتون(پالتو)، گیمه، کورک(پوستین)، اووماشال(نوعی کت شلوار) و شلوار بوده است. لب چین یا دولاما(نوعی چکمه مخصوص چاروادارها)، تک گون، گلاسه باشماخ، چاروق و چوست نیز انواع پاپوش های مردان عشایری و روستایی آذربایجان شرقی بودند.
انتهای پیام/