سرویس تئاتر هنرآنلاین: دکتر فریندخت زاهدی مولف، کارگردان و پژوهشگر تئاتر با اشاره به فعالیت این روزهای خود در زمینه آموزش و پژوهش به خبرنگار هنرآنلاین گفت: دو ماه پیش کتاب "ساماندهی گروههای نمایشی با شیوههای نوین مدیریتی" از سوی انتشارات آیندگان منتشر و عرضه شد. این کتاب میتواند منبع خوبی برای جوانانی که قصد تشکیل گروههای نمایشی را دارند و راهنمای مناسبی برای آشنایی با شیوههای متفاوت و تقسیم کار باشد. در این کتاب نمونه روزنگاشتی وجود دارد که براساس تجربه من با یک گروه غیرایرانی در خارج از کشور شکل گرفته است.
او بیان کرد: باید این موضوع را در نظر داشته باشیم که برای شکلگیری هر حرکت فرهنگی، ایجاد زیرساختهای تئوریک مهم است. در واقع باید پیش از اختصاص بودجه و تشویق به تشکیل گروه نمایشی چنین مواردی را درنظر میگرفتیم. روندی که متاسفانه در کشور ما صورت نگرفته است.
این استاد دانشگاه عنوان کرد: نگارش این کتاب تلاشی در ایجاد مسیری صحیح، در تشکیل گروههای نمایشی بود؛ خوشبختانه با همکاری مرکز هنرهای نمایشی 400 جلد از این کتاب خریداری و در اختیار گروههای نمایشی در استانهای مختلف قرار گرفت.
دکتر زاهدی تاکید کرد: هیچگاه کتاب را برای کتابخانه نمینویسم، آثارم کاربردیاند زیرا با جمعیت جوان و دانشجویان این عرصه در ارتباط هستم و به نیازهای آنها آگاهی دارم. بر این اساس کتاب "تئاتر خیابانی" را یک سال پیش با همین نیت نوشتم. درک اشتباهی از تئاتر خیابانی در تئاتر کشور جریان دارد، بنابراین کار تئوریک انجام دادم و آن را با چند مقاله و مصاحبه نوشتم تا فلسفه این کار و شیوههای متفاوت آن را معرفی کنم. کاری که با شکلگیری "گروههای نمایشی و شیوههای نوین مدیریتی" هم انجام دادم به این امید که سامان پیدا کند و بیس علمی داشته باشد.
او اظهار کرد: دو کتاب دیگرم نیز مراحل نهایی آمادهسازی خود را طی میکنند. نخست کتاب "خوانشهای نو از آثار اکبر رادی" است که نگاه متفاوتی به آثار این نویسنده دارد، اینکه چه زمانی و تحت تاثیر کدام جریانهای اجتماعی و فرهنگی نوشته شدهاند و چگونه میتوان خوانشهای متفاوتی از آنها داشت.
این پژوهشگر تئاتر عنوان کرد: کتاب دیگر "از آئین و پرفورمنس" است. در این کتاب به عنوان نمونه کشور ژاپن را انتخاب کردم زیرا طی قرنها در حفظ و نگهداری نمایشهای آئینی و سنتیشان بسیار کوشا بودهاند تا این عنصر که عامل مهمی در حفظ هویت فرهنگی است از بین نرود؛ به این امید که آئینهای برای خودمان باشد. ما کم کاری کردیم و از نمایشهای سنتی استفاده به روز نکردیم. تنها استفاده موزهای از آن بردیم و هر چند وقت یکبار به شکل مناسبتی و بیتوجه به بالقوهگیها و تاثیر آنها در شکلگیری فرهنگ و هنر جامعه نگاه سطحی به آنها داشتیم. هرگز نخواستیم تحولات اساسی از نظر تکنیکی و محتوایی به این نوع نمایشها داشته باشیم.
او افزود: کارگردانهایی مانند "بروک" از نمایشهای سنتی ما بهره میبرند اما خود ما نه. این کم توجهی و خودباختگی فرهنگی دامنگیر همه زمینههای فرهنگیمان بوده است. این کتاب آینهای مقابل چهره ماست که برخوردار از فرهنگ سنتی غنی بوده و اکنون در حاشیه قرار گرفته است.
این پژوهشگر تئاتر در رابطه با ضرورت تاسیس مدرسه و انستیتو تخصصی هنرهای نمایش سنتی توضیح داد: تاکنون بارها از سرتاسر جهان افراد بسیاری که کارشان مطالعه نمایشهای سنتی است با من تماس گرفتهاند و میخواهند به ایران بیایند تا روی این نمایشها مطالعه داشته باشند. متاسفم که همیشه پاسخ من به آنها این است که انستیتو خاصی نداریم که بتوانیم پذیرای آنها باشیم تا مطالعات سیستمایتک داشته باشند. از نظر فرهنگی این موضوع شرمآور است که ما هنوز تنها در مورد آن ادعا میکنیم نه کار زیرساختی! اخیرا در دانشگاه "نروپای کلرادو" آمریکا پرفورمنس تدریس میکردم و از کلیه نمایشهای آئینی شرق بهره میبردم. دانشجویان خارجی بسیار مشتاقاند تا در مورد تئاتر ایران مطالعه کنند و حتی یک ترم در دانشگاههای اینجا درس بخوانند. متاسفانه ما هیچ آکادمی و موسسهای نداریم که بتوانیم پاسخگوی چنین تقاضاهایی باشیم. سالهاست نیازمند مدرسه مستقل هستیم تا این میراث فرهنگی تداوم پیدا کنند. تدریس امسال و سال قبل من این ضرورت را برایم بیشتر کرد.
او در پاسخ به این سئوال که آیا بخش خصوصی نمیتواند پاسخگوی چنین امری باشد بیان کرد: مهمترین مساله در این رابطه، مشکلات مالی است، باید ساختمانی برای آن در نظر گرفته شود. ایجاد چنین مکانی که برگشت مالی خاصی ندارد از دست پژوهشگران و یا هنرمندان خارج است. این وظیفه دولت است که آن را تامین کند. هیچ کدام ما این هزینه را نداریم، کسی روی آن سرمایهگذاری نمیکند. هزینههایی که خرج فرهنگ و هنر شود شامل کارهای زیرساختی نمیشود، تنها صرف انجام کارهای موقت میشود.
زاهدی همچنین با بیان اینکه گروهی از کارگردانان جوان به لهستان اعزام شدهاند گفت: گروه هفت نفرهای از کارگردانان جوان به لهستان رفتند. با سفارتهایی که مایل به همکاری فرهنگیاند در ارتباط هستم. اولین گروه ده سال پیش به این کشور اعزام شدند و گروه دوم این هفته عازم کشور لهستان شدند. این گروه به سرپرستی رضا سرور عبارتند از احمد سلگی، هادی حجازیفر، جابر رمضانی، نیلوفر زارع، مهسا طالبی و تمدنینژاد که برای مطالعات بینا فرهنگی و آشنایی با تجربیات تئاتر لهستان به این کشور رفتند.