سرویس تئاتر هنرآنلاین: نمایش "خروس میخواند" نوشته و کار شهرام کرمی این روزها در تماشاخانه استاد سمندریان مجموعه ایرانشهر به صحنه میرود. شهرام کرمی در رابطه با نگارش این متن بر اساس یکی از شعرهای نیما یوشیج به همین عنوان به خبرنگار هنرآنلاین گفت: در نگارش این اثر از شعر نیما یوشیج الهام گرفتم وگرنه اثرم ارتباط مستقیمی با این شعر ندارد. ایده من از شعر او آماده است؛ امید، به عنوان مضمون اصلی برایم شکل گرفت و جرقه نوشتن نمایشنامه را این شعر ایجاد کرد.
او ادامه داد: نوشتن پروسه ذهنی است و معمولا این سیر ذهنی، گاهی روند آفرینشگری ذهنی را طی میکند؛ زمانی که کاری را میخواهم بنویسم از جایی شروع میشود و به مرور داستان و شخصیتها شکل میگیرد و سعی میکنم تناسب آنها را با هم ترکیب و بسط دهم. ابتدا ایده در من شکل گرفت؛ بعد از آن به یک شخصیت فکر کردم و شخصیت کم کم داستان را برای من شکل داد. از ابتدا سعی کردم نمایش پر از نشانه باشد، چه نشانههای رفتاری کاراکتر و نشانههای موجودی خود نمایش مانند صدای خروس، شمعدانیها، ماهیها، گلهای شمعدانی. نشانههایی که فرامتنی به آنها فکر کردم تا جنبه استعاری کار من هویت پیدا کند.
کرمی توضیح داد: هر نمایشنامهای پوسته ظاهری و یک محتوا دارد. نمایشنامه به ظاهر داستان تکراری و آشنا است که همه ما در جامعه معاصر با آن آشنا هستیم؛ داستان بچههایی که قصد دارند پدرشان را به آسایشگاه سالمندان ببرند، اما در زیر متن اثر رابطه اشخاص ویژگی کاراکترها تعمیم داده میشود. خانوادهای که مدتهاست با یکدیگر ارتباط ندارند و میانشان فاصله ایجاد شده است و هرکدام این افراد یک کاراکتر دارند.
او افزود: مضمون اصلی کار انتظار است؛ من نمایش را در راستای عشق، امید و انتظار نوشتم. این دیدگاه باعث شد تا هر کدام از کاراکترها یک رفتار داشته باشند فیروز شخصیتی بیهویت است او به سمت گیاهخواری و کتاب خواندن رفته است در واقع شخصیت گمگشته نمایش است. کامران فردی ورشکسته است، او احساس میکند به آخر خط رسیده است و تلاش میکند همه چیز را به نفع خودش عوض کند؛ سیما فردی سردرگم است. او زندگی واقعیاش را پنهان میکند و ما به نکتهای در خصوص او پی نمیبریم. رحیم بازتاب شخصیت غایب کمال است که در صحنه نمیبینیم؛ اتابک، حرفهای نگفته پدر است؛ هیچ وقت نمیبینیم پدر در مورد خودش و دیگران صحبت کند؛ مهری بازتاب عشق در درام است و با تمام شخصیتها فرق میکند. او فردی مهربان و سرزنده است حتی زمانی که پدر خانه را ترک میکند او به آنجا مراجعه میکند. در واقع نباید هیچکدام از این شخصیتها را سطحی دانست، هر کدام آنها مفهومی مستقل دارند و در پیوند با یکدیگر معنا پیدا میکنند.
او در پاسخ به این سئوال که آیا این روند در کار هم وجود دارد و میتوان مشاهده کرد و آنها را به شخصیتهای داستان تعمیم داد عنوان کرد: بله دقیقا، این روند وجود دارد مانند فرش خانه که چند تکه شده است و نشان از خانوادهای از هم پاشیده است مانند تکههای پازل که از یکدیگر جدا افتادهاند.
این کارگردان تئاتر در مورد حضور سروش طاهری به عنوان بازیگری که نقش پیرمردی سالخورده را در این کار بازی میکند بیان کرد: سروش طاهری بازیگری با استعداد و خوش ذوق است. این دومین همکاری ماست و از کار با این هنرمند لذت میبرم. سادهترین راه آن بود تا پیرمردی را برای ایفای این نقش انتخاب کنم؛ در تجربه قبلی که داشتم نقش کوتاه را یکی از بازیگران ایفا میکرد؛ به دلیل اینکه نقش کوتاه بود چندان برایش اهمیت نداشت. کوتاه و بلند بودن نقش اهمیت ندارد بازیگر خوب به نقش بُعد و معنا میدهد. طاهری در این کار به همان اندازه که کاراکتر در نمایشنامه نمود داشت در اجرا هم به خوبی شکل گرفت. از حضور او بسیار رضایت دارم و بدون شک در آینده بیشتر او را خواهیم دید.
کرمی در رابطه با اینکه این نمایش با توجه به داستان آشنای آن، میتواند برای مخاطبان جذاب باشد یا نه خاطرنشان کرد: به تئاتر با اصالت و اندیشه محور اعتقاد دارم؛ باید به مخاطبانمان فکر بدهیم نه آنکه تنها او را سرگرم کنیم. برخی تنها جنبه سرگرمکنندگی را دنبال می کنند، ما در تئاتر قدرت فکر و اندیشه مخاطب را دنبال میکنیم. البته ما با سلیقههای متفاوتی در تئاتر روبهرو هستیم؛ در نمایش "خروس میخواند" مخاطبمان را آگاهانه دچار هیجان کاذب نمیکنیم به همین دلیل واکنشها بسیار متفاوت بوده است.
او افزود: هیچگاه سعی نکردم با سلیقه مرسوم این روزها تئاتر کار کنم. همانگونه که گفتم اندیشه مخاطب برایم اولویت دارد و تاکنون استقبال خوبی از سوی مخاطبانمان داشتهایم. تئاتر هنر اندیشه محور است و باید این آگاهی را به تماشاگرانش بدهد.
کرمی در پاسخ به این سئوال که دغدغه گروههای نمایشی اکنون بیشتر تامین هزینهها و گیشه است توضیح داد: با وجود استقبال، ما هم هزینههایمان بسیار بالاست و تنها نیمی از هزینههایمان تامین میشود. آنچه به ما قوت میدهد کار گروهی است؛ 20 سال از همکاری ما در گروه تئاتر "شایا" میگذرد در طی این سالها هم کار پرفروش داشتهایم و هم نمایشهایی که فروش نداشتهاند. این مساله برای ما هم دغدغه است اما سعی کردیم برنامهریزیهای لازم را برای آن انجام دهیم و خوشبختانه موفق عمل کردهایم وگرنه نمیتوانستیم بیش از 20 سال به کارمان ادامه دهیم.
او خاطرنشان کرد: مخاطبان ما به چند دسته تقسیم میشوند عدهای تماشاگران دائمی تئاتر هستند و تماشای نمایش بخشی از برنامه زندگیشان به شمار میرود. عدهای از مردم هم با این هنر آشنا نیستند و باید به شکلی آنها را به سالنها جذب کرد. ما به همه آنها فکر میکنیم.
لازم به یادآوری است، نمایش "خروس میخواند" با بازی رویا افشار، یعقوب صباحی، سیروس همتی، مه لقا باقری، سروش طاهری، بهنام شرفی و فرامرز قلیچخانی همه روز ساعت 19 در تماشاخانه ایرانشهر به صحنه میرود.