سرویس تئاتر هنرآنلاین: مراسم بزرگداشت چهارصدمین سالروز درگذشت ویلیام شکسپیر نویسنده شهیر انگلیسی شامگاه شنبه چهارم اردیبهشتماه با حضور هنرمندانی چون اسماعیل خلج، آرش دادگر، رحمت امینی، دکتر محمدرضا خاکی، دکتر فریندخت زاهدی، خسرو احمدی، مریم کاظمی، مهدی قلعه، امیر حسین شفیعی، حامد زحمتکش توسط موسسه فرهنگی هنری تماشاگان در تئاتر مستقل تهران برگزار شد.
در آغاز این مراسم که اجرای آن را اردشیر صالحپور بر عهده داشت میکائیل شهرستانی بخشی از نمایش "هملت" را اجرا کرد. سپس قطب الدین صادقی دبیر برگزاری این مراسم سخنان خود با بیان اینکه مخالف بلیتفروشی برای حضور افراد علاقمند در این مراسم بوده است آغاز کرد. این کارگردان و پژوهشگر تئاتر اظهار کرد: شکسپیر یک استثناست او در دوره درخشان انگستان که اقتصاد و هنر رو به شکوفایی رفت ظهور کرد. شرایطی که دیگر تکرار نمیشود.
صادقی در ادامه با ذکر دلایل الهام بخشی این نویسنده برای تئاتر جهان توضیح داد: اگر به آثار این نویسنده نگاهی داشته باشیم چهار دسته نمایشنامه را میتواینم ببینیم، آثار کمدی، تاریخی، نمایشنامههای رومی و تراژدی.
او افزود: این نویسنده سه نکته به ما آموخت، نخست نگاه خاص او به مذهب بود که برآمده از جهان بینی باروک است. در واقع برگشت دوباره به مذهب با عقلانیت است که باروک به ما میدهد. دیگر نکتهای که از آثار تاریخی او درک میشود آنست که قدرت به هیچ کس وفا نمیکند و ناپایدار است، نکته سوم مربوط به تراژدیهای او و بدبینی عمیقی است که نسبت به سنت و عشق وجود دارد زیرا انسان از آنها توهمی بیش ندارد. این دیدگاه تراژدی تا بینهایت گسترش پیدا میکند و به شکست و مرگ منتهی میشود.
دکتر صادقی خاطرنشان کرد: در جوهره تراژدیهای او همه میآموزند. لیرشاه یاد میگیرد، مکبث می فهمد و... این درسها تا چه اندازه میتواند تاثیرگذار باشد؟ من از شکسپیر آموختم با تئاتر میتوان در برابر تضادهای زمانه ایستاد و همه مشکلات را در دل آن مطرح کرد.
در بخش دیگری از این مراسم، منوچهر انور که به عنوان یکی از میهمانان ویژه حضور داشت بیان کرد: میخواهم در مورد صدای شکسپیر حرف بزنم. این نویسنده در نمایشنامه "هملت" که شاید بتوان آن را تاج آثار شکسپیر دانست، نظرش را در مورد کارگردانی مطرح میکند.
او بخشی از نمایشنامه "هملت" که در آن این شخصیت نمایشی را به همراه تعدادی هنرمندان برای مادر و عموی خود تدارک میبیند به زبان انگلیسی خواند و گفت: اینجا میتوان صدای "هملت" را شنید. تمام نمایشنامههای بزرگ جهان گفتار و دستور موسیقیایی دارند که میتوان آنها را به خوبی شنید.
در بخش دیگری از این مراسم، بیانیه شکسپیر گلوب در تهران توسط اردشیر صالحپور خوانده شد. در این بیانیه آمده بود: "تئاتر یکی از مهمترین پلهای ارتباط بین واقعیت و ایدهآل است و برای همه بشریت پیوند و نزدیکی را به ارمغان میآورد. اجرای "هملت" ما در یکی از تئاترهای زیبای تهران در همین چند هفته پیش تاییدکننده این نظریه است. در آنجا افراد زیادی با هم هماهنگ شدند تا این رویداد اتفاق بیفتد و در طول این اجرا با ما همکاری بسیار کردند و پشتیبان کار ما بودند. ما حمایت طراحان، کارمندان و جامعه تئاتری تهران را داشتیم و مدیریت یونسکو نیز همه جا حامی ما بود. اگر ما برخلاف مشکلاتی که رو در روی خود داشتیم توانستیم نمایش خود را به بهترین شکل در تهران اجرا کنیم تنها برای این بود که همه ما به یک چیز واحد در زمانی واحد باور داشتیم و آن میراث شکسپیر بود. اجرای تهران به ما آموخت تئاتر میتواند مکانی برای درک صمیمیت، همدلی و جایگاهی فراتر از محدودیت زبانها باشد زیرا همه ما یکجا به کشف داستانها، واقعیتها و شرایط مشترک نایل می شدیم و این درست همان اتفاقی بود که با اجرای هملت در بیش از 197 کشور جهان رخ داد. نمایشنامههای شکسپیر قرنهاست الهام بخش کارگردانان مختلف در سراسر جهان بوده است ایران نیز با تاریخ تئاتر کهن و برجستهاش و آثاری که در چند دهه اخیر در سراسر جهان به نمایش درآورده است دیگر جزئی از تقویم جهان تئاتر است. هیچ شگفتی آور نیست که آثار شکسپیر در مرکز تئاتر ایرانیان جایگاهی ارزنده داشته و الهام بخش نسلهای متعدد ایرانی باشد. خرسندیم با اجرای "از این سوی جهان تا آنسوی جهان هملت" نقش خود را ایفا و وظیفه خود را به نیکی به جا آوردیم. امیدواریم در آینده قادر باشیم کارهای بیشتری عرضه کنیم."
در ادامه این مراسم، سودابه فضائلی نیز به ارائه توضیحات کاملی در رابطه با زندگی تفکر، مرگ و تفاسیری مختلفی که سبب نگارش تراژدیها و تردیدی که درمورد آثار این نویسنده وجود داشت صحبت کرد.
دربخش پایانی، یاسر خاسب نمایشی را اجرا کرد.
کشیدن تابلویی نقاشی از چهره ویلیام شکسپیر همزمان با برگزاری بزرگداشت و امضای هنرمندان پاین بخش این مراسم بود.