سرویس تئاتر هنرآنلاین: مدتی قبل از پایان سال۹۴ تکلیف بیشتر نمایشهای سال 95 مشخص شد و تعدادی از استانهای کشور فهرستی از فعالیتها و نمایشهای خود را که هم زمان با آغاز سال نو و روز جهانی تئاتر را اعلام کردند. گرچه همچنان گزینه بسیاری از تالارهای نمایشی در آغاز بهار تعطیلی است اما اجرای تئاتر در کنار اکران فیلم میتواند نوروزی متفاوت برای دوستداران هنر رقم بزند.
طبق گفته اتابک نادری مدیر امور هماهنگی استانها آنچه برای مرکز هنرهای نمایشی و امور استانها اهمیت دارد اجراهای عمومی و مستمر و گریز از جشنواره محوری در تئاتر استانهاست. این مسئله دورنمای کلی است که بر اساس آن دیگر حمایتی از اتفاقات موقت رخ نخواهد داد. چراکه جشنوارههای موضوعی، بودجه و توان تئاتر استانها را میبلعد و در شکل شعاری و ظاهری نیز برای استعدادیابی زمینهای را ایجاد نمیکند. بنابراین دایر شدن تماشاخانهها، اجراهای عمومی و گروه محوری برای این اهداف ضروری است. بر این اساس آغاز اجراهای عمومی بهخصوص در روزهای نوروز که مسافران بسیاری در استانهای مختلف در سفر هستند میتواند زمینه مناسبی برای گردشگری فرهنگی، آشنایی با فرهنگ و آیینهای مختلف مناطق کشور و رونق تئاتر در آنها را رقم بزند. در این میان تعدادی از استانها نقش بیشتری را به خود اختصاص دادهاند از جمله آنها میتوان به این استانها اشاره کرد:
تهران: آغاز اجراهای تئاتر همزمان با روز جهانی تئاتر
تهران به عنوان پایتخت فرهنگی ایران و به واسطه حضور تماشاخانههای بیشتری در آن نیز سهم خود را در سال 95 پررنگتر از گذشته ایفا میکند و همزمان با آغاز روز جهانی تئاتر از امروز 7 فروردینماه اجراهای عمومی خود را آغاز میکند. در این میان مجموعه تئاترشهر میزبان نمایش امیر دژاکام با عنوان "ننهدلاور و فرزندانش" در سالن چهارسو خواهد بود. خوانش تازه "ننهدلاور و فرزندانش" تازهترین کار دژاکام پس از 4 سال دوری از صحنه است که با بازی امیر کربلاییزاده، تینو صالحی، حسین محباهری و... اجرا میشود. همچنین نمایش "چمدان" که از 20 بهمن در تئاتر شهر اجرا شده و قرار است در سال 95 هم با هنرنمایی شقایق فراهانی، مائده طهماسبی، رامین ناصرنصیر، شبنم فرشادجو، حمیدرضا نعیمی و... تا اوایل اردیبهشت روی صحنه بماند.
تالار وحدت هم از هفته دوم تعطیلات نوروز نمایش "بازار عاشقان" را براساس متنی از محمد ابراهیمیان به کارگردانی هادی مرزبان میزبانی میکند. این نمایش 120 دقیقهای که تا نیمه دوم اردیبهشت روی صحنه خواهد بود، هر روز ساعت 18 اجرا میشود و قرار است محمد حاتمی در آن جایگزین ایوب آقاخانی در نقش مولانا شود. فرهاد قائمیان در بازار عاشقان نقش شمس را ایفا میکند. این نمایش در جشنواره تئاتر فجر امسال یک اجرا داشت.
تماشاخانه سنگلج سال 95 را با اجرای نمایش عروسکی "اندر حکایت ناکامی ببریخان در ولایت عهدی شاهی که سرخپوش بود اما کسی نمیدانست!" به نویسندگی نوشین تبریزی و کارگردانی مشترک سینا ییلاقبیگی و سلما محسنی اردهالی از 8 فروردین ساعت 20:30 در سنگلج روی صحنه میرود. این نمایش پیشتر در پانزدهمین جشنواره عروسکی تهران مبارک اجرا شده بود.
تالار هنر از هفته دوم فروردین تا نیمه دوم اردیبهشت میزبان نمایش "شاهزاده خانم بدترکیب" به کارگردانی مریم کاظمی است. حسین محباهری و 10 بازیگر دیگر در این نمایش ایفای نقش میکنند که هر روز ساعت 18 روی صحنه میرود. خانه نمایش هم نمایش "فصل بهار نارنج" را در برنامه خود دارد. این نمایش به کارگردانی غلامرضا عربی تا پایان هفته اول اردیبهشت هر روز ساعت 18:30 اجرا میشود.
نام چند تماشاخانه خصوصی هم در فهرست اجراهای نوروزی قرار دارد که از آن جمله میتوان به "ارغنون" اشاره کرد. اجرای نمایش "انگشتری ژنرال ماسیاس" به کارگردانی مهدی پاشایی از 8 فروردین در این تماشاخانه اجرا میشود و تا 20 اردیبهشت هر روز جز شنبهها ساعت 21 ادامه مییابد. در تماشاخانه هامون هم "زندگی پوستهای شکلاتی" به کارگردانی نازنین والاجم روی صحنه میرود. این نمایش تا هفته سوم اردیبهشت هر روز ساعت 19 اجرا میشود. تماشاخانه باران کار خود را از 5 فروردینماه با نمایش "لیلی نام تمام دختران ایران زمین است" به کارگردانی امیر مهندسیان آغاز کرده. کاوه ابراهیم، علیرضا جعفری، فردین شاهحسینی و هادی احمدی بازیگران این نمایشاند. همچنین نمایش "مضحکه شبیه قتل" به کارگردانی حسین کیانی نیز از 10 فروردینماه به اجراهای خود در این سالن ادامه میدهد.
بوشهر: مسافران نوروز روی لنج تئاتر میبینند
جهانشیر یاراحمدی، نویسنده و کارگردان تئاتر که ریاست انجمن نمایش استان بوشهر را نیز بر عهده دارد، گفت: چند سالی است که یک گونه تئاتری را تجربه میکنیم که اسمش را "سطحه" گذاشتهایم. این عنوان از کلمه محلی به معنی عرشه گرفته شده است و در گویش "سطه" شنیده میشود. در واقع تئاتری است که بر عرشه لنج و روی دریا به اجرا در میآید.
او ادامه داد: امسال از 25 اسفند و همزمان با ششمین دوره جشن فرهنگ گناوه این جریان را آغاز میکنیم و در تمام ایام نوروز روی لنج میزبان گردشگران و مردم گناوه خواهیم بود.
یاراحمدی ویژهبرنامههایی که برای نوروز تدارک دیده شده را شامل اجرای موسیقی و تئاتر معرفی کرد و افزود: بر اساس شکلی که برای تئاتر "سطحه" تعریف کردهایم موضوعات نمایشها باید به دریا، دریانوردی، دغدغه ملوانان و خاطرات ناخدایان ارتباط داشته باشد. در واقع یک تجربه خاص نمایشی دریایی است که به یادگار در خاطر مسافران نوروزی خواهد ماند.
او تاکید کرد: سال 95 تئاتر در بوشهر از 5 فروردین و با اجرای 3 نمایش صحنهای آغاز خواهد شد.
یاراحمدی با اشاره به اینکه اگر در ایام نوروز نگاه کارشناسانه به مقوله تئاتر وجود داشته باشد میتواند موجب جذب گردشگر شود، گفت: خیلی طبیعی است که نمایشهای این ایام به دلیل فضای کلی جامعه شاد باشد اما تأکید دارم که جریانات اقلیمی میتواند به این اتفاق، ویژگی گردشگری بدهد.
او افزود: برای منطقه ما اولویت گردشگران دریا است، به همین دلیل ما این ظرفیت را در تئاترمان به کار گرفتهایم. مخاطب نیز خود به خود جذب آن میشود. در سراسر کشور بزرگ ما اقلیم و شکلهای متفاوت طبیعت وجود دارد. اگر هر اقلیم فقط بر اساس ویژگی خاص جغرافیایی خود مثلاً کوهستان، جنگل، بیابان و... برنامهریزی نمایشی داشته باشد، قطعاً مورد توجه سیستم گردشگری نیز قرار میگیرد.
این مدرس تئاتر در پایان گفت: یکی از کارهایی که با همکاری میراث فرهنگی بوشهر انجام دادهایم درج مکانهای تئاتری روی بروشورهای تبلیغاتی است که گردشگران فضاهای تئاتری را راحت پیدا کنند. به نظرم همین کار کوچک میتواند دیدن نمایش را در برنامه گردشگران قرار دهد.
خراسان جنوبی: آیینهای نوروزی نویدگر بهار تئاتر
حسین عباسزاده رئیس انجمن هنرهای نمایشی خراسان جنوبی از اجرای آیینهای نوروزی و میدانی از ابتدای فروردین ماه 95 در شهرهای بیرجند، قائن، نهبندان و فردوس خبر داد.
عباسزاده نویسنده و کارگردان تئاتر بیرجند و رئیس انجمن نمایش استان خراسان جنوبی با اعلام این خبر عنوان کرد: اجرای نمایشهای شادیآور و برنامههای نمایشی در روزهای تعطیلات نوروز یکی از آیینهای کهن منطقه ماست و همه ساله در شهرهای استان، این آیینهای نمایشی و رقصهای محلی نوید بهار و نوروز را به کوچهها و خیابانها میآورند. امسال بنا داریم تا روز جهانی تئاتر در استان با ویژه برنامههای تئاتری برگزار شود.
او آیینهای نوروز را در سرزمین کهن ایران دارای ریشهای استوار دانست که در نمونههای اجرایی چون کوسه برنشین، میرنوروزی و ... نمود یافتهاند و افزود: توجه به آیینهای نوروزی از دیدگاه مردمشناسی و گردشگری نیز یک ضرورت است. گذشته از این که جشن رستن دوباره بهار روحیه نشاط در مردم ایجاد میکند، حضور مسافران نوروزی و افزایش جمعیت گردشگران در این ایام فرصت خوبی برای معرفی فرهنگ و هنر استان خواهد بود.
عباسزاده تاکید کرد: امسال که نوروز با ایام سوگواری همزمان نیست فرصت خوبی داریم تا از پتانسیل تئاتر برای پیوند روزجهانی تئاتر و نوروز استفاده کنیم.
او روحیه با نشاط و شاد مردم خراسانجنوبی را یکی از عوامل برنامهریزی برای اجراهای آیینی در استان عنوان کرده و افزود: هرساله آیینهای بارانخواهی، نوروزی، آیینهای کاشت و داشت و برداشت و ... را در استان میبینیم که همراه با آیینهای پایکوبی سنتی و محلی خاص این استان برگزار میشود. انواع نمایش وارهها همچون "شوبزی" در جشنها اجرا میشده است و ما سعی داریم این فرهنگ را همچنان زنده نگاه داریم.
عباسزاده درخصوص برنامههای نوروزی در این استان گفت: با همکاری شهرداریها و ادارات میراث فرهنگی در شهر های بیرجند، قائن، نهبندان و فردوس اجراهای میدانی، خیابانی و شادی بخش را در اماکن تاریخی، مراکز تفریحی و پرتردد شهر اجرا خواهیم کرد.
او ادامه داد: از چند هفته قبل فراخوان این برنامهها به هنرمندان استان اعلام شده و طرحهای ایشان را دریافت کردهایم.
این پژوهشگر تئاتر با اشاره به اجرای نمایشهای "دمنوش"، "شبهای طنز بیرجند"، "لبخند زعفرانی " و ... که در بهمنماه 94 روی صحنه رفتهاند گفت: این نمایشها به عنوان تئاتر غیر دولتی و با درآمد گیشه روی صحنه رفتند و با استقبال بسیار خوبی هم روبرو شدند اما تاکنون سالنهای تئاتر در تعطیلات نوروز اجرایی نداشتهاند و این نکته قدرت ریسکپذیری سالنها را کم کرده است. اجراهای نوروزی اقدامی جدید در استان محسوب میشود از این رو بیشترین برنامهریزی ما نیز روی کار محیطی خواهد بود.
گیلان: تئاتر دائم اجراهای صحنهای خود را آغاز میکند
محمدعلی صادق حسنی رییس انجمن هنرهای نمایشی گیلان نیز گفت: شهرهای لاهیجان، لنگرود، منطقه آزاد انزلی و موزه روستایی در پنج روز اول فروردینماه 95 میزبان چهار نمایش آیینی بود که به صورت گردشی در شهرهای مختلف اجرا شدند.
او با اشاره به برنامههای تئاتر دائم رشت گفت: از هفت فروردین تئاتر دائم اجراهای صحنهای خود را آغاز میکند. تئاتر دائم در طول 365 روز سال اجرای صحنهای دارد و همان طور که در حال حاضر سه نمایش در این سالن اجرا میشوند، حداقل با اجرای سه نمایش، همزمان با روز جهانی تئاتر، کار خود را در سال 95 آغاز میکند.
صادق حسنی برپایی ویژه برنامههای تقدیر از هنرمندان استان گیلان و پاسداشت یاد و خاطره هنرمندان جوانی که سال گذشته در ایام نوروز صحنه زندگی را ترک کردهاند را از جمله برنامههای دیگر استان به مناسبت روز جهانی تئاتر عنوان کرد و افزود: هنرمندان تئاتر از خدا میخواهند که در ایام نوروز کارهایشان را روی صحنه ببرند چون ایام فراغت از کار، تحصیل و افزایش مسافرتهای نوروزی به سمت استان است، اما همه سالنها در ادارات قرار دارند و ادارات نیز در ایام نوروز تعطیل هستند.
او ادامه داد: تا زمانی که انجمنهای نمایش پلاتو اختصاصی نداشته باشند، برنامهریزی اجراهای صحنهای به برنامههای سالنهای دولتی و ادارت وابسته است و نمیتوان برنامهها را به یک سیستم ثابت اجرایی و طولانیمدت تبدیل کرد.
این هنرمند تئاتر در پایان تأکید کرد: این یک واقعیت است که قشر تحصیلکرده تئاتر ما بسیار زیاد شده است و باید بتوانیم به هر شکل برایشان فضای کار و فرصت کسب درآمد ایجاد کنیم.
یزد: دور شدن از بحث رقابت و حرکت به سمت اجرای عمومی
دکتر محمود دهقان هراتی، رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان یزد با اعلام خبر اجراهای نوروزی این استان گفت: تعطیلات سال جدید در شهر یزد، با اجرای سه نمایش صحنهای و 5 نمایش خیابانی همراه میشود. این نمایشها به کارگردانی سه هنرمند تئاتر استان برای اجرا آماده میشوند. آقایان سعید شهریار، علی جابر و محسن جابر نمایشهایشان را در نوروز 95 روی صحنه خواهند برد.
این بازیگر و کارگردان تئاتر آغاز اجراهای صحنه ای را از 27 اسفند اعلام کرده و افزود: یکی از نمایشهای صحنهای از 27 اسفند اجرای عمومی خود را آغاز کرد و دو نمایش دیگر نیز از 2 فروردین روی صحنه رفتند و 5 نمایش خیابانی نیز از همین تاریخ مهمان مردم و مسافران نوروزی هستند.
دهقان درباره اجرای تئاتر در دیگر شهرهای استان یزد گفت: تا این لحظه برنامه اجراهای شهر یزد قطعی شده است و احتمالا در برخی از شهرستانها مانند اردکان نیز اجرای خیابانی داشته باشیم.
او اجرای تئاتر در ایام تعطیلات سال نو را خواست همیشگی هنرمندان استان عنوان کرده و افزود: رویکرد انجمن نمایش در سال جاری دور شدن از بحث رقابت و حرکت به سمت اجرای عمومی و کارگاههای آموزشی بوده است. در این خصوص همراهی و رویکرد مثبت مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ما را یاری کرده است. برپایی هفته تئاتر یزد و برگزاری سه کارگاه آموزشی قدم موثری در این راه بوده که بنا داریم همین مسیر را ادامه بدهیم.
او با اشاره به روز جهانی تئاتر و مراسم هر ساله اردیبهشت تئاتر در استانهای کشور گفت: بنا داریم اردیبهشت تئاتر در سال 95 را نیز با رویکرد آموزشی طراحی کنیم. در حال برنامهریزی برای آن هستیم که به وقت خود اعلام خواهیم کرد.
دکتر محمود دهقان هراتی درباره استقبال تماشاگران از اجراهای نوروزی نیز گفت: نمایشهای خیابانی همیشه با استقبال خوب تماشاگران همراه بودهاند. اجراهای صحنهای که برای این ایام در نظر گرفتهایم نیز مناسب حال و هوای آغاز سال نو است و میتوان استقبال خوب تماشاگران را برای آن پیشبینی کرد.
او در پایان یادآور شد که در استان یزد ساز و کاری را طراحی کردهایم تا مسافران نوروزی نیز بتوانند به دیدن تئاتر بیایند. در بدو ورود به این شهر از برنامههای اجرای نمایش مطلع خواهند شد .