سرویس تئاتر هنرآنلاین: بسیاری معتقدند همه آدمها انرژی خاصی دارند، انرژی که در بعضی از افراد به راحتی قابل تشخص است و تنها با یک بار دیدن و یا چند جمله حرف زدن به راحتی میتوان آن را درک کرد. اگر به اطراف خودمان نگاه کنیم اشخاص بسیاری را میتوان با این خصوصیات پیدا کرد. جامعه هنری نیز از این قضیه مستثنی نیست و هستند افرادی که از چنین ویژگیهایی برخوردارند، از جمله این افراد فرهاد آئیش و مائده طهماسبی هستند، هنرمندانی که نیازی به معرفی ندارند. زوج هنرمندی که بازیگری، نویسندگی و کارگردانی میکنند. آنها دقایقی به مناسبت ایام نوروز در کنار ما بودند و از دغدغههای این روزهایشان در تئاتر و نوروز برایمان گفتند. نوروزی که برایشان به واسطه اجرای نمایش "چمدان" در سالن اصلی مجموعه تئاترشهر حال و هوای خاصی دارد.
امسال شما تعطیلات متفاوتی را به دلیل اجرای نمایشتان پشت سر میگذارید. به نظرتان اجرای نمایش در ایام تعطیلات اتفاق خوبی است؟
فرهاد آئیش: خوشحالم برای دومینبار چنین کاری را تجربه میکنم و آن اجرای نمایش در تعطیلات سال نو است. به ویژه آنکه 7 فروردین ماه به عنوان روز جهانی تئاتر نامگذاری شده است. سال گذشته با نمایش "سقراط" به کارگردانی حمیدرضا نعیمی این اتفاق را تجربه کردم. کاری که امسال خودم آن را با اجرای نمایش "چمدان" تجربه میکنم. از این بابت خوشحال و در عین حال ترس دارم، چراکه هر چیزی بخواهد تبدیل به عادت شود زمان میبرد. ما عادت داشتیم فکر کنیم 13 روز عید باید همه چیز تعطیل باشد و طبیعتا تئاتر هم نداشته باشیم. این در حالیست که افراد بسیاری به تهران میآیند و زمان خوبی برای گردشگری فرهنگی است. با توجه به اینکه شلوغی و ترافیک در این روزها وجود ندارد و همه وقت کافی برای گشتوگذار و انجام فعالیتهای فرهنگی دارند. خیلی از دوستان مختلف میشنویم که میگویند حیف ما نمیتوانیم تئاترهای تهران را ببینیم، تجربهای که میتواند در این ایام امکانپذیر شود.
در سال جدید آرزوی شما برای تئاتر چیست؟
فرهاد آئیش: از دو سال قبل روندی در تئاتر ما شکل گرفته و آن ایجاد و گسترش تئاترهای خصوصی است. به این واسطه افراد بسیاری توانستهاند فعالیت کنند. به نظرم این رویدادی فرخنده در تئاتر است که باعث تبدیل کمیت به کیفیت به مرور زمان میشود. ما جوانان علاقمند و فارغالتحصیلان بسیاری در تهران و شهرستانها داریم که پشت درهای تئاتر ماندهاند. افراد بااستعدادی که دیده نشدهاند. متاسفانه پیش از این تئاتر تنها به مرکز شهر محدود شده بود اما کمکم با ایجاد سالنهای مختلف در نقاط مختلف شهر این روند تغییر پیدا کرد. اکنون با ایجاد تماشاخانههای متعدد جوانها میتوانند ریسک و کار کنند و این مسئله بیشک باعث رشد آنها می شود، زیرا رقابت بیشتری را هم ایجاد خواهد کرد. نسل جدید با نگاه متفاوت و منحصر به فرد خود مخاطب خاص خود را خواهد داشت و میتواند نگاه دیگری را به هنر تئاتر به وجود آورد. آرزو میکنم این روند ادامه پیدا کند و ما شاهد روزهای بهتری در تئاتر باشیم. آرزو میکنم تئاتر ایران جایگاهی پیدا کند که استحقاق آن را دارد و هنرمندان جوان و با استعداد ما بتوانند در سطح بینالملل حرفی برای گفتن داشته باشند.
نوروز به عنوان یک آئین ایرانی کهن برای شما از چه جایگاهی برخوردار است؟
فرهاد آئیش: نوروز را دوست دارم، به این دلیل که مادرم آن را دوست داشت و جدی میگرفت. او از یک ماه قبل از فرا رسیدن ایام عید کارهای مختلفی را مانند خانه تکانی، خرید کردن، گل و سبزه کاشتن و ... را آغاز میکرد. انجام این کارها و لحظه تحویل سال برای او بسیار مهم و مقدس بود. این مسئله به من هم انتقال یافت. اکنون چهار سال از فوت او میگذرد و امسال هم مادر دیگرم یعنی (مادر مائده) در میان نیست و ما دیگر آنگونه عید نخواهیم داشت. البته سفره هفت سین میچینم. از کودکی سفره هفت سین، پول نو و تعطیلات نوروز را دوست دارم. من مراسمها را دوست دارم و فکر میکنم اینگونه میتوانیم به وجود و طبیعت انسان آگاه شویم. تفاوت عید ما با بسیاری دیگر از جاهای دنیا این است که اولین روز بهار است. چون طبیعت دور جدید میزند. به نظرم این بهترین انتخاب برای آغاز سال است زیرا همه چیز تازه میشود. فکر میکنم برای درک زمان نیاز به تفکر و گاهی مراسم داریم. مراسم نوروز از جمله مراسمهایی است که زمان و طبیعت را نشان میدهد.
عیدی گرفتن را دوست دارید؟ بهترین عیدی که امسال دوست دارید بگیرید چیست؟
فرهاد آئیش: من از همه بزرگترم و باید به همه عیدی بدهم. فکر میکنم بهترین عیدی که میتوانم امسال دریافت کنم از سوی تماشاگرانی است که به تماشای نمایش "چمدان" مینشینند. در واقع ارتباط کیفی که میتوانند با این نمایش برقرار کنند چون ظریف است. تاکنون مخاطبان و منتقدان بسیاری به تماشای آن نشستهاند و نظرات بسیار متنوع و خوبی در مورد آن دادهاند که باعث افتخار است. این دیدگاهها به من نکتههای جدیدی نشان داده که پویا و فراتر از ذهن من است. نکتههایی که من خالق آنها نیستم در واقع یک کاتالیزورم که تجربهای را به دیگران انتقال دادهام و این بینظیر بوده است. برخورد منحصر به فرد دیگر میان تماشاچیان این نمایش آن بود که تکلیف مخاطبان با کار معلوم نیست. من تماشاگرانی در این کار دیدم که در تمام لحظات سحر شده به نمایش نگاه میکردند. کار در خلاء تمام میشود و جوابش را به طور مشخص نمیداند. این کار نمیخواهد حرف خاصی بزند میخواهد سئوال ایجاد کند. همه چیز یک راز است مثل یک چمدان درش بسته است. ما نمیدانیم در آن چیست. ما مانند یک مسافر هر کدام چمدانی با خود داریم. زندگی مثل سفر میماند. ما یک روز به دنیا میآیم و بعد به جای دیگری میرویم. این سفر است. چمدان همه ما با هم فرق میکند. مال یک نفر حامل خاطرات و آروزهای آینده او، مال دیگری ضعف، مادیات، ضمیر ناخودآگاه بشری و .... است. هر کس باید چمدان خودش را پیدا کند، اگر بخواهد از زبان من بشنود سخت به نتیجه دست پیدا میکند. ما مسافرهایی با چمدانهای مختلفی هستیم.
نوروز تهرانگردی میکنم
خانم طهماسبی شما هم اجرای نمایش در روزهای تعطیل فروردین را اتفاقی مناسب میدانید؟
مائده طهماسبی: مرکز هنرهای نمایشی علاقمند بود اجرای نمایشها مانند سالهای گذشته تعطیل نباشد بر این اساس مهدی شفیعی مدیرکل مرکز هنرهای نمایشی اعلام کردند تعدادی از سالنها به اجراهایشان ادامه دهند. ما هم از این پیشنهاد استقبال کردیم و فکر کردیم چه اتفاق خوبی است که همزمان با روز جهانی تئاتر به صحنه برویم. از این بابت هیجان زدهام.
این اتفاق به لحاظ فرهنگی هم بسیار تاثیرگذار است؟
مائده طهماسبی: دوستانی آلمانی دارم که موسسه فرهنگیاند و توریست به تهران میآورند. من از برلین آنها را میشناسم. به یاد دارم با من تماس گرفتند و گفتند میخواهند به تئاتر بروند و آثار ایرانی را ببیند. هر سال دو گروه در ابعاد کوچک به تهران میآمدند. اکنون این اتفاق تبدیل به سالی دوبار شده است. نمایشی را انتخاب و برای آنها ترجمه میکنم. به نطرم این اتفاق میتواند در ابعاد بزرگ رخ دهد و توریستهای داخلی و خارجی ما به خصوص در چنین روزهایی به تماشای نمایش و فیلمهای ما بنشینند. این اتفاقی است که ما میتوانیم برای آن برنامهریزی داشته باشیم.
آرزوی شما برای تئاتر ایران چیست؟
مائده طهماسبی: ما شاهد باز شدن سالنهای زیادی هستیم. تا دو سال پیش، داد اصلی ما این بود که سالن برای اجرا نداریم. اجازه تاسیس سالنهای خصوصی بسیار خوب و هوشمندانه است. همه نمیتوانند وارد تئاترشهر شوند، نمیتوانند از فضای دولتی استفاده کنند چون محدود است. در تمام شهرهای بزرگ دنیا تعدادی صحنه رسمی و دولتی وجود دارد، باقی سالنهای خصوصیاند. این اتفاق خوبی است که کیفیت را بالا میبرد و مردم هم میتوانند به دیدن تئاتر عادت کنند. اینکه شما هر شب حق انتخاب داشته باشید و بتوانید به راحتی به تماشای یک نمایش بنشینید بسیار مهم است. من هم امیدوارم شرایط فعلی بهتر شود و هنرمندان بتوانند به راحتی و با آرامش بیشتری فعالیت کنند.
نوروز امسال چه کار میکنید؟
مائده طهماسبی: همیشه عید تهرانام. در گذشته بیشتر به خاطر مادر فرهاد و مادر خودم بود اما امسال هیچ کدام در کنار ما نیستند. با این وجود تهران خواهم ماند و میتوانم تهرانگردی کنم. تهران شهر زیبایی است به خصوص در ایام تعطیلات نوروز که بسیار خلوت است و جاهای دیدنی زیادی دارد. به همرام دوستانم سفری به شیراز هم خواهم داشت و بعد آن هم از هشتم فروردین ماه به صحنه میرویم.
عیدی شما به دوستانتان چیست؟
مائده طهماسبی: دیدن نمایش "چمدان". البته دوستان تئاتری انجمنهای نمایش استانهای مختلف که در روزهای نوروز به تهران سفر خواهند داشت اگر به شکل گروهی باشند میتوانند برای دیدن نمایش با تخفیف ویژه میهمان ما باشند. همچنین میتوانیم در صورت علاقمندی آنها جلسات گفت و گو و نقد و بررسی هم داشته باشیم.
سخن آخر؟
مائده طهماسبی: آرزوی سلامتی و خوشحالی برای همه مردم ایران زمین دارم و امیدوارم در سال جدید اتفاقات شیرینی برایشان بیفتد.