سرویس تئاتر هنرآنلاین: گروه تئاتر "کارگاه بندرعباس" به سرپرستی مجید سرنیزاده پژوهشگر و کارگردان تئاتر از بندرعباس با پروژه "باید تئاتر را به آتش کشید" یکی از گروههای اجرایی مرکز مطالعات قشقایی به شمار میرود. مجید سرنیزاده با بیان توضیحاتی در مورد این پروژه و برنامههای در نظر گرفته شده برای آن به خبرنگار هنرآنلاین گفت: مرکز مطالعات قشقایی فراخوانی را منتشر و محورهای جدیدی را در بحث تولید تئاتر و یافتن راههای جدید در حوزه اجرا مد نظر قرار داد. من در حوزه اجرا، ادبیات نمایشی و ارتباط با مخاطب فعالیت کرده بودم و بر این اساس مجموعهای از تجربیاتمان را برای آنها در قالب اجرا، نشست پژوهشی و کارگاههای آموزشی ارائه دادیم.
او ادامه داد: محور کارمان تئاتر ملی است. در این مسیر تجربههایی را به دست آوردیم که در چند بخش جا میگیرد. یکی از آنها مباحث نظری روی آیینهای منطقه با عنوان "حافظه حرکت جمعی" است که تبدیل به یک اجرا شد. پژوهشی در خصوص تقابل تبلیغات و تئاتر داریم که آن نیز به مباحث نظری تئاتر میپردازد. محور دوم بحث تکنیکهای عملی بود که در این زمینه روشهایی برای تئاتر فیزیکال ایرانی طراحی کردیم، حوزه سوم مدیریت تئاتر و مدیریت پروژه است که در این بخش کارگاههای آموزشی و نشستهایی را داریم. بخش دیگر متن است که روی متون شعر نو و سپید کار کردیم و به عنوان متن نمایش نقالی و روایی از آن بهره بردیم. از فرم اجرای نمایش سنتی استفاده کردیم و این روند به اجراهای جدید منتهی شد که همگی در راستای رسیدن به تئاتر ملی است. بحث دیگر تجهیزات تئاتری و تولید آن در داخل کشور است همکاری با مهندسین داخلی داشتیم و تیم مشترکی را تشکیل دادیم تا آنها ایدههایی را برای کارهای تجهیزات، نورپردازی و صحنه در داخل کشور ارائه دهند.
سرنیزاده عنوان کرد: تمام موارد مطرح شده زیر مجموعه تئاتر ملی قرار میگیرند و در قالب پروژهای به نام "تئاتر را باید به آتش کشید" مطرح میشود. این کار اشاره به آن دارد که تئاتر حال حاضر را کنار بگذاریم و با مسیرهای جدیدی که در این کار مطرح میشود به جایی که شاخصههای تئاتر ایرانی با استانداردهای بینالمللی را دارد برسیم.
این پژوهشگر تئاتر در رابطه با نحوه اجرای این پروزه توضیح داد: پروژه در سالن قشقایی 15 روز کاری از 9 صبح تا 9 شب خواهد بود. صبحها نشستهای پژوهشی و شبها به اجرای نمایشها اختصاص دارد. در این 15 روز چهار نمایش "باغ وحش شیشهای"، "وقتی ما مردهها برخیزیم"، تئاتر فیزیکالی که به مطالعه آیینهای مذهبی جنوب ایران میپردازد و اجرای مطالعه و برداشتی از "عروسی خون" نوشته لورکا که در آن از آیین مردم هرمزگان بهره بردهایم به صحنه خواهند رفت.
او با اشاره به اینکه مباحث مطرح شده در این کار میتواند الگوهای کاربردی را ارائه دهد اظهار کرد: بخشی از این مباحث منجر به تولید شده است و حاصل این نگاه الگو اجرایی را مطرح میکند. بخشی از مباحث بنیادیست و لازم است مطرح شود. ما سئوالاتی را مطرح میکنیم و توجه به این چالشها را ایجاد میکنیم. پاسخ به آنها نیاز به بررسی دارد، البته برای بعضی از آنها الگو ارائه میدهیم اما چون همه آنها جنبه تجربی دارد. در تجربه این مسیری که طی میکنیم مهمتر از نتیجه، آن است که این تجربه ممکن است درست باشه یا نه.
سرنیزاده در پاسخ به این سئوال که بحث تبلیغات و تئاتر که در این پروژه مطرح میشود به عنوان موضوعی که این روزها بسیاری از گروهها با آن درگیر هستند به چه زمینهای میپردازد، گفت: بحث تبلیغات در این پروزه مهم نیست، ما بیشتر به این میپردازیم که تبلیغات به شکل عمومی جامعه را نمایش زده کرده است. تبلیغات از پتانسیل نمایش استفاده میکند تا کالایی را بفروشد، این باعث میشود جامعه نمایشزده شود و زمانی که مخاطب با آن برخورد میکند همان نگاهی را داشته باشد که به تبلیغات دارد. این نمایشزدگی باعث میشود به سمت تئاتر نرود چون از صبح تا شب آنقدر نمایش میبیند اشباع میشود و دیگر نیازی به دیدن تئاتر در خود نمیبیند.
این هنرمند بندرعباس که پیش از این در دو دوره کنفرانس بینالمللی مطالعات اجرا حضور داشته است با اشاره به اینکه امسال نیز با ارائه یک مقاله به دانشگاه سیدنی استرالیا خواهد رفت بیان کرد: کنفرانس امسال بحث طبیعت را محور قرار داده بود، بر این اساس من ویژگیهای نمایشی یک رویداد طبیعی را با عنوان "کشند قرمز" مورد بررسی قرار دادم.
او افزود: "کشند قرمز" رویدادی است که در خلیج فارس اتفاق افتاد. جلبکهای قرمزی که در این منطقه به وجود آمد باعث شد خلیجفارس رنگ قرمز به خود گیرد. من تاثیر این پدیده طبیعی را به لحاظ تاثیری که بر جامعه میگذارد، عکسالعمل جامعه برای این تغییر و ویژگیهای نمایشی را که پیدا میکند را مورد مطالعه قرار دادم. اینکه این مسائل چه ویژگیهای دراماتیکی دارند. کنفرانس بینالمللی مطالعات اجرا نیز تیر ماه 95 در دانشگاه سیدنی برگزار میشود.
سرنیزاده در پایان سخنان خود با تاکید بر تاثیر پژوهش بر وضعیت فعلی تئاتر و تاثیر آن توضیح داد: تحصیلات من تئاتر نیست و آن را به شکل تجربی آموختهام. به نظرم آن چه میتواند ما را به تئاتر ملی و ارتباط موثرتر با مخاطب برساند تحقیق و پزوهش است. زیرا ذاتا در تولید اثر هنری وجود دارد وقتی به عنوان بازیگر میخواهم نقش شخصیتی را ایفا کنم باید رفتارهای آن را مطالعه کنم و... پژوهش در کشور ما در حوزه اجرا بسیار کم است و شکلهای اجرایی برای رسیدن به تئاتر موثر که مخاطب را درگیر کند و تئاتر ایرانی که استاندارد بینالمللی داشته باشد مطالعه نمیشود. تنها راه آن است که از مسیر پژوهش برویم، اسلوب آن را نهادینه کنیم و مراکز تحقیقتاتی داشته باشیم. با این روند میتوانیم در آینده حرفی برای گفتن داشته باشیم. اکنون تئاتر سنتی ما را خارج از ایران در قالب موزهای میبینند و تئاتر مدرنمان هم حرفی برای گفتن ندارد، بیشک زمانی میتوانیم مطرح باشیم که از مسیر علمی برویم.