سرویس تئاتر هنرآنلاین: نشست آسیب‌شناسی فرم و محتوا در آثار دینی و دفاع مقدس شامگاه سه‌شنبه سوم آدرماه، به عنوان یکی از نشست‌های اختصاصی این دوره از جشنواره، با حضور حسین مسافرآستانه، دکتر مهدی حامد سقائیان و دکتر رحمت امینی در سالن مشاهیر مجموعه تئاترشهر برگزار شد.

در این نشست رسانه‌ای که مسافرآستانه هدایت آن را عهده‌دار بود، دکتر رحمت امینی میهمان حاضر در این نشست نیز با ارائه دیدگاه‌های خود در این رابطه بیان کرد: تئا‌تر مقاومت مثال نمایشنامه‌نویسانی است که به مقوله جنگ می‌پردازد. برای بررسی آن باید به سمت تحلیل آثاری برویم که دو مبحث جنگ و دین را در خود جا داده‌اند. بسیاری مواقع زمانی که به عنوان مخاطب به تماشای چنین آثاری می‌نشینیم نمی‌توانیم فرم و محتوا را از یکدیگر تشخیص دهیم.

او ادامه داد: در مقاله‌ای که به بررسی نمایشنامه‌های جنگ پرداختم به سه دوره رسیدیم. نخست نمایش‌هایی که در زمان جنگ و سال‌های آخر آن بود و بیشتر جنبه تبلیغی داشت. سپس سال‌های بعد از جنگ بود که آثار جنبه فرمالیستی یافتند که نمونه آن نمایشنامه علیرضا نادری است. مرحله بعد نمایشنامه‌نویسانی بودند که در دوران جنگ نبودند اما در رابطه با آن فضا نوشتند و فرم را در اولویت قرار دادند. ما درام‌نویسان خوبی داریم که در عرصه مقاومت کار می‌کنند آن‌ها با دو آسیب روبه‌رو هستند یکی برچسب زدن روی آثار است که مخاطبان را فراری می‌دهد. بعد از آن نهاد‌ها هم متاسفانه حمایت جدی ندارند، که آن هم به دلیل وضعیت اقتصادی و نادیده انگاشتن تئا‌تر است. به عنوان یک مسئول حمایت از تئا‌تر را خوب نمی‌دانم. چرا اکنون دیگر نمی‌توانیم شاهد آثاری از کارگردانان خوبی چون امیر دژاکام، حسین مسافرآستانه و... باشیم؟ دانشجویان بااستعداد و پرتوان دانشگاه و حوزه تجربی باید حمایت شوند.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: هنرمند در زمان خلق اثر باید تئوری را کنار گذارد. در حوزه دفاع مقدس هنرمندانی چون حمیدرضا آذرنگ، نیما دهقان و... را داریم که ما را با مقوله‌هایی در فرم آشنا کردند که به نظر بسیاری از مخاطبان شاهکار بود. آن‌ها خارج از عادت حرکت کردند. منتقدان و صاحب نظران باید تمام مسائل را بررسی کنند. ما در حوزه نقد تئا‌تر با فقدان منتقد روبه رو هستیم. افرادی که موشکافانه به بررسی جنبه‌های مختلف بپردازنند.

در ادامه، مهدی سقائیان با بیان توضیحات و مثال‌هایی از نظریه پردازان مختلف در رابطه با مفهوم فرم و محتوا گفت: فرم و محتوا در هنر نمایش قابل بررسی‌اند. به اعتقاد برخی قابل تفکیک نیستند، فرم یعنی عناصر دیداری شنیداری که در متن قابل بررسی است. محتوا بخش فکری و فرم بدنه بیرونی آن است. به اعتقاد برخی نظریه پردازان فرم یعنی حیات احساسات و همه چیز یعنی فرم. تئا‌تر مقاومت به دلیل ارزش‌های درونی آن، فرم و محتوا را از زاویه جدیدی بررسی می‌کند، بنابراین باید دید هنر مقاومت محتوای ارزشی را به خوبی جلوه بدهد. اگر فرم خوب تعریف شود می‌تواند معنا را خلق کند.

سقائیان در بخش دیگری از سخنان خود عنوان کرد: محتوا و فرم از یکدیگر جدا نیستند و نمی‌توانیم آن‌ها را بدون هم بررسی کنیم. محتواگرایی بیش از حد می‌تواند به تبلیغ ختم شود. بحران‌ها و آسیب‌هایی که به این واسطه برای تئا‌تر دفاع مقدس به وجود می‌آید آنست که ارزش‌ها آنگونه که نیستند به تصویر کشیده می‌شود، اتفاقت قابل پیش بینی می‌شوند و همه می‌توانند تمام اتفاقات را حدس بزنند، اهمیت موضوع از میان می‌رود، در نمایش‌ها انرژی مثبت نمی‌بینیم، عدم توجه به روح زمانه، ایستایی در نمایش، عدم مطالعه نسبت به سبک‌شناسی، نداشتن اسطور و ایجاد تصویر غیر واقعی از انسان انقلابی و... از جمله مسائلی است که در این حوزه با آن روبه رو می‌شویم. نیازمند ایجاد روابط تئاتری هستیم که کنش و دانش را به وجود آورد، روندی که می‌تواند به اجرایی خوب منتهی شود.

انتهای پیام/