سرویس تئاتر هنرآنلاین: نمایش "عروسی خان مظفر" به نویسندگی محمد حسین ناصربخت و کارگردانی غلامعلی رضائی ظاهرأ سیاه‌بازی یا "تخت حوضی" است، اما در کل نمایشی ترکیبی به شمار می‌رود که در آن از داشته‌های موضوعی نمایش "لاله زاری" و نیز به گونه‌ای بسیار کوتاه از نمایش عروسکی استفاده شده است. در بخش‌های لاله زاری نمایش فوق، پرسوناژ سیاه یا‌‌ همان "مبارک" اساسأ جنبی و حاشیه‌ای است؛ البته این خصوصیت شامل بخش مربوط به سیاه بازی نمایش هم می‌شود، زیرا "مبارک" در روند حوادث کارکرد نمایشی تعیین‌کننده‌ای ندارد و بیشتر به عنوان "مزه" یا "چاشنی" نمایش حضور دارد و دیالوگ‌ها و حرکات او در کل نشانگر چنین موردی است.

شروع نمایش با حرکت دهی عروسک سیاه (مبارک) آغاز می‌گردد. در این صحنه "صندوق بازی" به آن گونه‌ای که در نمایش خیمه شب بازی مرسوم است، وجود ندارد؛ عروسک "مبارک" هم "نخی" است و توسط عروسک‌گردانی که در صحنه حضور دارد و یکی از بازیگران نمایش به شمار می‌رود، حرکت داده می‌شود. این صحنه صرفأ نشانه و "لوگو"یی برای تأکید بر پرسوناژ شناخته شده‌ای مثل "مبارک" و پیش آگاهی عامدانه‌ای در رابط با نشانه‌مندی نمایش سیاه بازی و همزمان تبلیغی برای اجرای آن است.

نمایش به تدریج موضوعش را آشکار می‌کند: مبارک عاشق "طیاره خانم" است و این خانم هم ظاهرأ خواستگارانی دارد که به بهانه‌ها یا علت‌های گوناگون با او روبه رو می‌شوند و حوادثی شکل می‌گیرد که بیشترخاص نمایش‌های لاله‌زاری است، اما برخلاف عنوان نمایش در صحنه‌های عینی و مهم نشانی از خان مظفر نیست. نمایش "عروسی‌خان مظفر" به علت تعدد بازیگرانش و شلوغی اجرا، عملأ به کارناوالی شباهت دارد که صرفأ برای سرگرمی تماشاگران تدارک دیده شده باشد. در آن فقط روی موضوع تأکید شده و آدم‌های نمایش هم اساسأ پرسوناژ نیستند؛ نام‌ها و عناوینی‌اند که بازیگران را به شغل یا مقام خاصی منتسب می‌کنند.

مخاطب در این اجرا به جز مخفی کردن نوبتی تعدادی از آدم‌های نمایش در صندوق، با حادثه یا موضوع شادی‌آور مهمی روبه رو نمی‌شود. ناگفته نماند گاهی یک دیالوگ یا گفتار نسبتأ جذاب و نمایشی در اجرا وجود دارد، مثل دیالوگی که خواستگار به طیاره خانم می‌گوید: "یک دیوار بکشیم به ضخامت دیوار چین دور من و تو." در صحنه‌ای کوتاه از نمایش ترکیبی سیاه‌بازی - لاله زاری و عروسکی "عروسی خان مظفر" به کارگردانی غلامعلی رضائی، عروسک مبارک ظاهرأ با عروسک طیاره خانم که عروس شده و روبندی برسر و رو دارد، رو به رو می‌شود. دریک لحظه روبند از سر و روی عروس برداشته می‌شود و ناگهان عروسک یک دیو شاخدار نمایان می‌گردد و همزمان دیالوگی مبنی بر اینکه "این سزای دروغ گوئی است" خطاب به عروسک مبارک گفته می‌شود؛ کلیت این صحنه نوعی قرینه‌سازی عروسکی برای پرسوناژ مبارک و نیز خود اجرا محسوب می‌شود.

در این نمایش نازی پوررشید، محمد رضا صمیمی و داوود سعیدی بازی‌های خوبی ارائه می‌دهند. مخصوصأ نازی پوررشید در نقش "طیاره خانم" یک بازی گیرا و تماشائی دارد که با نوع نمایش کاملأ جور درآمده است. بازیگر نقش "مبارک"، یعنی عطاالله صفرپور، نیز به تناسب سن و سالش نسبتأ خوب بازی می‌کند. او تاحدی یک سیاه شوخ و شنگ است. این اجرا از لحاظ کارگردانی و انتخاب میزانسن‌ها، الگو‌ها و میزانسن‌های مرسوم نمایش سیاه بازی را به نمایش می‌گذارد و از نظر موضوعی و ساختاری، جز استفاده کوتاه از نمایش عروسکی چیز تازه و بدیعی ندارد، اما نمایش درکل به طور نسبی تماشاگر را سرگرم می‌کند.

انتهای پیام/

حسن پارسائی