سرویس تئاتر هنرآنلاین : افتتاحیه پنجمین سمینار بینالمللی نمایشهای آیینی و سنتی بعداظهر روز یکشنبه اول شهریورماه به عنوان بخشی از هفدهمین دوره جشنواره نمایشهای آیینی و سنتی، با حضور علی مرادخانی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، داوود فتحعلی بیگی دبیر جشنواره و حمیدرضا اردلان دبیر علمی جشنواره و عدهای از میهمانان خارجی و داخلی در سالن کنفرانس تئاتر شهر برگزار شد.
حمیدرضا اردلان به عنوان دبیر پنجمین سمینار بین المللی نمایش های آیینی و سنتی در ابتدای این مراسم ضمن تاکید بر جریان زنده آداب و آیین های مختلف در کشور، گفت: همانطور که دیدیم در ابتدای این مراسم نیز ابتدا آیاتی از قرآن مجید پخش شد بعد از آن سرود جمهوری اسلامی و سپس دانشجویی که در رشته ادبیات تطبیقی در دانشگاه کلمبیا تحصیل میکند سمینار را معرفی کرد و بعد از آن نیز بنده برای خوش آمد گویی خدمتتان هستم. این همیشه در برپایی آیینها و مراسم مختلف رواج داشته است. حتی تا چند دهه پیش هیچ مراسم آیینی اتفاق نمیافتاد مگر اینکه در پس آن یک تعریف جمعی وجود داشته است.
او در ادامه خاطرنشان کرد: ما در ایران خلاصه ای از تمام آیین های جهان را داریم و تقریبا تا چند دهه پیش هیچ عمل جمعی در ایران اتفاق نمی افتاد مگر اینکه تعریف آیینی داشته باشد. در حال حاضر نیز مدرنیته وارد دنیا شده و زمان دیگر تعریف گذشته خودش را ندارد و ما هم نمی توانیم با دنیا تعامل نداشته باشیم. اما اندیشمندان کشور ما در تلاش هستند نسبت دوره معاصر با آئین های گذشته گم نشود گرچه که دوره معاصر و آیین های گذشته را نمی توانیم مجزا از هم بدانیم چرا که این دو در تداوم یکدیگر هستند.
بدون داشتن مکتب، مدرسه و کارگاه نمیتوانیم نمایشهای آئینی و سنتی مان را حفظ کنیم
داوود فتحعلی بیگی دبیر هفدهمین جشنواره نمایش های آیینی سنتی نیز در ادامه طی ارائه گزارشی در خصوص نمایش های آئینی و سنتی، اظهار کرد: در فروردین سال ۶۸ در شرایطی جشنواره برگزار شد که هنوز تنی چند از پیشکسوتان هنرمند نمایشهای آئینی و سنتی بین ما حضور داشتند. اگر چه بی توجهی و بی مهری ها، تعدادی از آنان را به گونه ای خانه نشین کرده بود که حتی علاقه ای به گفتوگو هم نداشتند اما برپایی این جشنواره باعث شد انگیزه ای در آنها برای حضور مجدد اجرای نمایش های آئینی بوجود آید.
این هنرمند پیشکسوت همچنین تاکید کرد: هفدهمین دوره این جشنواره را در شرایطی برگزار می کنیم که در رشته های مختلف پیشکسوتان زیادی را از دست داده ایم و در مواردی حتی نتوانستیم جایگزینی برای آنها پیدا کنیم.
فتحعلی بیگی با یادآوری اینکه در گذشته آئین ها و مراسم شادی آوری در قهوه خانه ها و حیاط خانه ها وتکیه ها به معرض تماشا در می آمد، افزود: حال که به دلیل تغییر و تحولات دیگر قهوه خانهای برای نقالی نیست و اغلب تکایا هم تعطیل شدند چه باید کرد؟ آیا زمان آن نرسیده که سازمانهای مربوط راهکاری برای اجرا و ارائه نمایشهای آیینی و سنتی بیابند؟ آیا وقت آن نرسیده که آموزش سینه به سینه جای خود را به آموزش مدون بدهد؟ او باتاکید بر ضرورت آموزش سینه به سینه و روش های مدون و امروزی برای زنده نگاه داشتن سنت ها و آیین های کشور، عنوان کرد: در گذشته هنرمندان ما انگیزه زیادی داشتند تا آثارشان را اجرا کنند اما حالا که دیگر قهوه خانهای وجود ندارد و دیگر در تکیه ها هم، مراسم های آئینی برگزار نمی شود معتقدم که سازمانها و نهادها باید راهکاری برای اجرا و تولید این آثار بیابند. متاسفانه هنرستان و دانشکده هایی به صورت متمرکز وجود ندارد که علاقه مندان این رشته را آموزش دهد. ما بدون داشتن مکتب، مدرسه و کارگاه نمی توانیم نمایشهای آئینی و سنتی مان را حفظ کنیم.
نمایشهای آیینی و سنتی را باید تقویت کنیم تا هر شب یکی از آنها روی صحنه باشد
علی مرادخانی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در پایان این افتتاحیه طی سخنانی، اظهار کرد: سنت و آئین یکی از مباحث اساسی در حوزه مشرق زمین است و در کشور ما نیز مصداق این سنت ها و آئین ها بسیار دیده می شود. درغرب شاید کمتر به این موضوع پرداخته شود، در حالی که مواردی را داریم که آموزههای دینی توسط بزرگان از طریق یک نمایش مطرح میشد.در بسیاری از موارد اگر به تاریخ مراجعه کنید متوجه می شوید که به صورت غیر مستقیم بیانی از واقعیت آورده شده است و ما شاهد حضور آثا روحوضی، سیاوش خوانی و نقالی در همه جای ادبیاتمان هستیم.
مرادخانی ادامه داد: من در ژاپن نمایش های کابوکی را دیده ام که این آثار رفتارشناسی فرهنگ ژاپن را به نمایش می گذارد. در ایران نیز می توان گفت برگزاری جشنواره نمایش های آئینی و سنتی می تواند این آثار را زنده نگهدارد.
او همچنین خاطرنشان کرد: وقتی جشنواره نمایشهای آیینی و سنتی را نگاه میکنیم، میبینیم چقدر خوب است بعضی از چیزها را به یاد ما میآورد، چیزهایی که در گذشته داشتیم مثل فتوتنامههایی که در زمان میرفندرسکی وجود داشت.
مرادخانی با نوید اینکه فضا کم کم در حال باز شدن است، افزود: احتمالا در دورههای آینده افراد زیادی به ایران خواهند آمد و تصورم این است که نمایشهای آیینی و سنتی را باید تقویت کنیم تا هر شب یکی از آنها روی صحنه باشد. چون بارها پیش آمده که مهمانان خارجی تمایل داشتند یک تئاتر ایرانی ببینند و خوب است سالنی برای این نوع نمایشها اختصاص یابد تا نمایش ایرانی اجرا شود.
او بابیان این مطلب، خاطرنشان کرد: به دنبال یک مکان دائمی برای اجرای نمایش های آئینی سنتی هستیم چون این آثار نگاهی مشخص به مسائل هویتی ما دارند پس باید گردشگران خارجی بتوانند به دیدن این آثار بنشینند. همچنین امیدوارم دوستانمان در تئوریزه کردن نمایش های آئینی و سنتی تلاش کنند تا در آینده بتوانیم این آثار را به نسل های بعد معرفی کنیم.
بعد از این مراسم افتتاحیه، داوود فتحعلی بیگی درباره بدل پوشی، دکتر آتول تیواری از هندوستان درباره فعالیت های روایی-نمایشی در هندوستان و گرایش های آیینی، سم ازارت از بلژیک درباره انسان،شهر و معماری آیینی روی کاغذ، ابوطالب مظفری از افغانستان درباره "مخته" و "یو" (سنت سوگواری زنان و مردان)، رامتین شهبازی از ایران در باره مطالعه رابطه فرهنگ و طبیعت از منظر نشانه شناسی فرهنگی در اجرای شاهنامه خوانی،صدیقه جمشیدی ازایران درباره بررسی مفهوم زمان در متون و اجرای شبیه خوانی، الهام ذوالفقاریان از ایران درباره بررسی ساختارهای موجود در شبیه نامه ها با نگاهی برساختارهای چهارگانه متداول و پروفسور حجت اسدیان در باره ذات تئاتر و نسبت آن با آیین به ارائه مقالات و پژوهشهای خود پرداختند.
گفتنی است در این سمینار که تا روز سهشنبه ۳ شهریور ماه در سالن کنفرانس تئاتر شهر ادامه خواهد داشت، مقالههای مختلفی ارائه خواهد شد.
انتهای پیام/