سرویس تئاتر هنرآنلاین: در ادامه بخش دوم بررسی نمایش "تیستوی سبز انگشتی" با حضور عوامل این نمایش را میخوانید.
من معتقدم این نمایش یک نمایش نوجوانانه است اما ما یک معضلی در تئاتر داریم و آن هم این است که به دلیل نبود زیرساختهایی که وجود دارد ما تا یک دهه پیش اساسا سنین بین ۹ تا ۱۲ سال را نادیده میگرفتیم و این رده سنی اساسا در حوزه هنر ما وجود نداشتند ولی میبینیم که در حال حاضر واقعا این رده سنی مورد توجه قرار میگیرد و ادبیات تئاتر آنها به ادبیات و تئاتر جدی تبدیل میشود ولی این کار برای تئاتر نوجوان صورت نگرفته است. فکر میکنید چه راهکار ی میتوان اندیشید برای اینکه ما به صورت جدی وارد نمایش نوجوان شویم و بتوانیم مخاطب نوجوان را به سالن تئاتر بکشانیم.
رامین کهن: البته نکتهای که وجود دارد این است که یک چیزایی هم وظیفه من هنرمند نیست بلکه بستر آن باید به وسیله دولت و مرکز هنرهای نمایشی فراهم شود تا من به عنوان هنرمند بیایم و در این حوزه کار کنم. اما ما متاسفانه ناچاریم به همه چیز فکر کنیم به جز آنچه که در حوزه کاری خودمان وجود دارد. به عنوان مثال در حال حاضر بضاعت تئاتر آیا در حدی هست که من بروم و برای نمایش خود یک بیلبورد بزنم؟ در این میان بخشی از تقصیر هم به گردن خود ما است. اما وزارت ارشاد چه کمکی به ما میکند و چه تفاهم نامه را تهیه کرده و آیا تا کنون با آموزش و پرورش وارد صحبت شده است؟ شهرداری چه امکاناتی در اختیار ما میگذارد؟ ما در یک سالن دولتی نمایش اجرا میکنیم و از ما درصدی بابت این قضیه دریافت میکنند یعنی دولت بودجهای سالانه به فرهنگ و هنر ارائه میکند که نه تنها آنچنان که باید و حق ما است به ما تزریق نمیشود بلکه سالن به لحاظ سخت افزاری حتی امکانات لازم را ندارد و از سوی دگر هم با مشکل روابط عمومی مواجه هستیم چون روابط عمومی مرکز هنرهای نمایشی واقعا ضعیف عمل میکنند.
نوجوان میخواهد تئاتر نوجوان ببیند و دوست ندارد لوس بازی ببیند چون بزرگ شده است چون نوجوانی دورهای است که فرد میخواهد از این مرحله گذر کند و وارد دوره جوانی شود بنابراین احترام میخواهد و نوعی که برای او تبلیغ میشود متفاوت است با گونهای که باید برای کودک تبلیغ شود، پس نوجوان باید بیلبورد ببیند اما متاسفانه ما فاقد چنین امکاناتی هستیم.
سعید ابک: مهمترین مسئلهای که برای تئاتر نوجوان ما اتفاق افتاده است و همچنان نیز ادامه دارد متاسفانه ضعف مدیریت تئاتر کودک و نوجوان و به خصوص تئاتر نوجوان ما است. شما در تئاتر نوجوان اجازه ندارید از عشق صحبت کنید و یا از مرگ حرف بزنید در صورتی که اینها چیزهایی است که نوجوان به آنها احتیاج دارد و نوجوان ما احتیاج ندارد به اینکه چند موسیقی بشنود و دست بزند و بعد بنیشد مثلا درباره کتاب خوانی صحبت کند چون نوجوان این مراحل را گذرانده است و وارد یک عرصهای شده که پیشتر آنچه را که باید ببیند را دیده و اطراف خود را کشف کرده است و حالا میخواهد که ذهن خود را باز کند. او در مرحلهای قرا دارد که با احساس و آناتومی بدن و تغییراتی که در او در حال رخ دادن است مواجه میشود اما چگونه نباید برای او مثلا از عشق بگوییم، بلکه اینها چیزهایی است که اتفاقا نوجوان به آنها احتیاج دارد اما کافی است که یک نمایشنامهای در مورد عشق بنویسید، قطعا آن نمایشنامه رد خواهد شد. همچنین مرگ هم حقیقتی است که وجود دارد و باید در مورد آن صحبت کرد. اگر ما به کودکی خود برگردیم به یاد میآوریم که ما در دوران کودکی خود انیمیشننهایی را میدیدیم که یک سری شخصیتهایی را برای ما نمایش میگذاشتند که پدر نداشتند و یا مادر خود را از دست داده بودند و مدام موسیقیهای غمگین میشنیدیم اما یک تاثیر خیلی خوبی بر ما میگذاشتند و احساس ما را بر میآشفت و گوش ما موسیقی خوب میشنید اما الان ما دائم مراقب این هستیم که کودک و نوجوان را در یک چارچوب مشخص پرورش دهیم که نتیجه آن این خواهد بود که اینها در آینده به افراد دگمی تبدیل خواهند شد. در این میان تلویزیون مهمترین ضربه را به کودکان و نوجوانان ما میزند چرا که بچه را مانند دکور در صحنهای که چیده مینشاند و چند خاله و عمو او را احاطه کردهاند و بعد این نوجوان وقتی میرود که تئاتر ببیند چیزی را میبیند که خوراکش نیست چون خوراک او را مدام تلویزیون به او تزریق میکند بعد حالا که ما در مورد مفهمومی مثل جنگ حرف میزنیم که در قسمتی از آن یک صحنه احساسی دارد حوصله آن کودک و یا نوجوان سر میرود چرا که ذهن و گوش او عادت نکرده است که مثلا یک نوای آرام بشنود.
رامین کهن: در حال حاضر معضلی که وجود دارد این است که الآن ماهوار وجود دارد و الآن کودک و نوجوان ما عشقی را که درست پرورانده شود را نمیبیند و بعد سریالهای ماهواره را میبیند و در نتیجه با یک بیبندوباری مواجه میشوند و بعد فکر میکند که عشق همین است.
روشنک کریمی: یک نکته خیلی مهمی که در رابطه با تئاتر کودک وجود دارد موازی کاری سازمانها با یکدیگر است ما تعداد زیادی سازمان داریم که بودجه دارند مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری، وزارت آموزش و پرورش و وزارت ورزش و جوانان که اینها وزارتخانههایی هستند که مخاطبانشان را از ردههای سنی پایین تا ردههای سنی بالاتر را شامل میشود. اتفاقی که برای تئاتر کودک و نوجوان افتاده این است که کمیت بر کیفیت ارجحیت میابد و متاسفانه کیفیت را فدای کمیت میکنند. به عنوان مثال آموزش و پرورش کتاب درسی خود را تدوین میکند اما این را در نظر نمیگیرد معلمی که در نهایت تخصصش تکنولوژی آموزشی است آیا واحد نمایش خلاق و واحد نمایش را گذرانده است که بیاید با بچهها نمایش کار کند و از همینجا نمایش کودک سرسری گرفته میشود. از سوی دیگر در تفریحاتی که آموزش و پرورش برای کودکان در نظر میگیرد تئاتر را در اولویتهای آخر قرار میدهند و دلیل آن این است که مربیان آموزش و پرورش به این قضیه واقف نیستند که تئاتر چقدر میتواند تاثیرگذار باشد. و وزارتخانهای مثل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که بودجهای برای تئاتر دارد مثل جشنوارههایی که رشدی عجیب و غریب دارند قرار نیست ۳۰ تا جشنواره داشته باشیم و هر کدام هم شامل یک بخش شود، چرا که چنین چیزی به عقیده من معضل است برای اینکه من میتوانم یک تئاتر خیلی خوب کودک یا نوجوان بسازم که شاید مثلا در رابطه با مذهب باشد و حتما لزومی ندارد که در جشنواره ایثار و یا جشنوارهای با عنوان دیگر شرکت کند وقتی که جشنوارهها را تفکیک میکنند خود این یک نوع آسیب است چون یک سری افراد هم وجود دارند که دغدغهشان نیست و وارد تئاتر کودک و نوجوان میشوند. چون کسی که احساس مسئولیت داشته باشد و وارد تئاتر کودک و نوجوان میشود هیچگاه حاضر نمیشود که در هر کاری بازی کند و یا هر کاری را روی صحنه ببرد و یا مثلا هر کاری را به دیگران پیشنهاد دهد که بروند و ببینند بلکه تنها برای اینکه یک کار جشنوارهای بکنند و یک بودجهای بگیرند و مدارس بیاند و نمایششان را ببینند و یک پولی دربیاورند کار کودک و نوجوان میکنند و متاسفانه یک سری همکارهای ما هستند که اتفاقا متخصص هم نیستند و در این جشنوارهها شرکت میکنند و یک سری از کسانی که به عنوان مدیر بر این جشنوارهها نظارت دارند و به قولی بالا دستی هستند آمار میدهند که ما چندین کار کودک را در جشنواره به نمایش گذاشتهایم. یعنی همه آنها هدفشان از برگزاری این جشنوارهها صرفا ارائه یک بیلان کاری است و تنها به کمیت فکر میکنند اما هیچ کس به این کاری ندارد که به عنوان مثال اگر در طول سال ۳۰ نمایش کودک تولید شد چند کار از این تعداد کارهای با کیفیتی بوده است.
متاسفانه در خود فرهنگسراها هم تئاتر برایشان یک چیز علی الصویه است برای اینکه بگویند ما تئاتر هم داریم. من فکر میکنم اول از همه باید یک تعریفی ارائه شود. اینکه ما مثل تالار هنر که به اسم کودک و نوجوان شناخته شده است یک تالاری مثل تالار حافظ را تبدیل به تالار کودک کنیم. همان کاری که انجمن کودک و نوجوان خیلی اصرار داشت که بتوانیم مدیران تالار حافظ را مجاب کنیم که تالار حافظ به عنوان یک جای ثابت، تنها تئاتر گروه نوجوان را به اجرا درآورد چون بچههایی که از دوره کودکی پا به دوره نوجوانی گذاشتهاند با این تصور که تالار هنر مخصوص تئاتر کودکان است به تئاترهایی که در این تالار به اجرا درآید، نمیآید چون به هر حال نوجوان احترام میخواهد و استقلال فکری حتی در قالب مکان هم برای او مهم است و دوست دارد در جایی تئاتر ببیند که حتما برای نوجوانان باشد.
پرویز حاجیزاده: جا دارد این آخر سال به این نکته تاکید کنیم که فرهنگ از اقتصاد مهمتر است یعنی همان چیزی که اول انقلاب هم مطرح شد که پرورش از آموزش مهمتر است، اما همواره در ادبیات رایج که تفکر جامعه را می سازد آموزش قبل از پرورش میآید. ما باید توجه داشته باشیم که امروز همه نگاه ها به سمت اقتصاد است در حالی که کار فرهنگی کردن می تواند بسیاری از مشکلات جامعه را مرتفع کند.
انتهای پیام/