سرویس تئاتر هنرآنلاین: محمدرضا خاکی به عنوان یکی از کارگردانان، مترجمان و استاتید باسابقه و حرفه‌ای تئاتر برای علاقه‌مندان این رشته چهره‌ای کاملا شناخته شده است، کارگردانی که پس از مدت‌ها بالاخره شرایط اجرای یکی از نمایش‌هایی که خودش ترجمه کرده در تالار چهارسو مجموعه تئاتر شهر هموار شده و قرار است از روز چهارشنبه 12 آذرماه برای عموم اجرا کند.

در این اثر نمایشی که یک کمدی دو پرده‌ای با محوریت جنگ است، وحید نفر در نقش فیلوم اسکابر، محمد روشنی در نقش آنامون وادالور، علیرضا ناصحی در نقش رادک، بهنام شرفی در نقش پروکال، بیژن محرمی در نقش رئیس جمهور کالون، علیرضا مدنی در نقش نکاز و سارا افشار در نقش ملکه آزالین ایفای نقش می‌کنند.

داستان نمایش "دیده‌بانان" بر اساس دو کشور خیالی به نام "روم" و "مور" شکل گرفته و به دعوای میان ملکه کشور روم با رئیس جمهور کشور مور بر سر ماهی‌های خال خالی سیاه رنگ شکل می‌گیرد و با این بهانه ساده به آرامی جنگی بین این دو کشور آغاز می‌شود که...

به بهانه اجرای نمایش "دیده‌بانان" نوشته پیر روبر لوکلرک با ترجمه و کارگردانی محمدرضا خاکی، در یک بعداز ظهر پاییزی به همراه عکاس خبرگزاری به محل تمرین این نمایش، یعنی پلاتوی تئاتر دانشگاه تربیت مدرس، رفتیم در خلال تمرین پروه اجرایی درباره این اثر نمایشی با این کارگردان برجسته گفت‌وگویی انجام دادیم. آنچه می‌خوانید ماحصل گپ‌وگفت ما با محمدرضا خاکی درباره نمایش دیده‌بانان و بعضی مسائل دیگر است که در پی می‌آید:

محمدرضا خاکی درباره موضوع این نمایشنامه، علت انتخاب آن برای اجرا در این مقطع زمانی و اینکه آیا این متن اصولا جزو الویت‌های او برای اجرا محسوب می‌شده یا نه؟؛ با بیان اینکه اجرای این نمایش به هیچ عنوان جزو الویت‌های من برای اجرا نبود، گفت: این نمایش چیزی که من دوست داشتم نبود. متاسفانه چهار سال است که تقاضای من برای اجرا در تئاتر شهر رد می‌شود و البته این وضع را باید یک مقدار به حساب اوضاع کلی تئاتر گذاشت؛ چون تئاتر یک رابطه مستقیمی دارد با امکانات و امکانات هم رابطه مستقیمی دارد با بودجه. در واقع یک اثر ساده و جمع‌وجور است و من هم در فرصتی که بین ترجمه‌هایم داشتم، بد ندیدم که این اثر را با این بچه‌ها که واقعا زحمت کشیدند برای اجرا آماده کنم.

کارگردانی نمایش‌های "مرغ دریایی‌" و "پرتره" در ادامه چگونگی انتخاب این نمایشنامه و نویسنده این متن توضیح داد: راستش من پیش از این شناختی از پی‌یر روبر لوکلرک نداشتم البته او در فرانسه تجربیاتی داشته و به عنوان یک نویسنده نمایشنامه‌های رادیویی شهرت دارد ولی در کنار کارهای رادیویی‌اش یکی دو تا نمایشنامه صحنه‌ای هم دارد که یکی از این‌‌ها همین نمایش است که یک بار هم در سال 1998 در تئاتر لو لوسرنر پاریس روی صحنه رفته است. ضمن اینکه خود متن بر حسب اتفاق به دست من رسید و یکی از دوستانم که سفر کرده بود به فرانسه من از او تقاضا کردم که یک نمایشنامه برای من بیاورد او هم به عنوان یک کادو یا یک سوغاتی این نمایش را به من داد که من در بین ترجمه‌هایم آن را نیز ترجمه کردم.

این استاد دانشگاه درباره سوژه نمایشنامه "دیده‌بانان" نیز توضیح داد: سوژه نمایش در واقع به مقوله قدیمی جنگ می‌پردازد و جنگ هم یک سوژه خیلی قدیمی است که از زمان یونان باستان تا امروز به آن پرداخته شده و نه تنها برای من، بلکه برای مخاطب هم یک سوژه جدید به حساب نمی‌آید، اما به هر روی بخشی از واقعیت دردناک زندگی بشر بوده و هست و می‌شود در هر زمان به شکل‌های مختلف به آن پرداخت. درباره نمایشنامه "دیده‌بانان" نیز این اثر یک نمایشنامه بسیار ساده با زبانی طنزآمیز درباره موضوعی جدی که همان جنپگ باشد، است. به عبارتی این موضوع چیزی است که ما هر شبانه ‌روز به محض روشن کردن تلویزیون با آن روبه‌رو می‌شویم و اتفاقی که شاید این روز‌ها برایمان عادی شده باشد. با این حال این نمایش اشاره مستقیمی به این مسئله ندارد و استعاره‌ای طنزآمیز است که هدف اصلی آن و موضوعی که می‌خواهد در اصل به آن برسد صلح است.

این مدرس و استاد دانشگاه درباره نمایش "دیده‌بانان" اضافه کرد: یکی از ویژگی‌های این نمایش بازیگرمحور بودن آن است. به عبارتی دیگر این نمایش اصلا شخصیت‌پردازی پیچیده‌ای ندارد، مضمون پیچیده‌ و فلسفه‌ای سنگینی ندارد و تنها ویژگی خاص‌اش اینست که پیش از هر چیز نمایشِ بازیگر است؛ و بازیگر‌های کار، قابلیت آن‌ها و این‌که بتوانند چه چیزی را بسازند، نقش مهمی در شکل‌گیری کار دارد. یعنی باید بازیگر‌ها به تعریف درست و دقیقی درباره ویژگی‌های شخصیتی نقش‌هایشان برسند تا طنز کار که حاصل موقعیت دو کاراکتر و گفت‌و‌گوی آنهاست به بهترین شکل به وجود بیاید.

کارگردان مجموعه تئاتر تلویزیونی "کسب و کار آقای فابریزی" در ادامه درباره روند شکل‌گیری گروه اجرایی این اثر به ویژه بازیگران این نمایش نیز اظهار داشت: من نمی‌خواهم گله‌مند چیزی باشم چون این اوضاع عمومی تئاتر است و به محض اینکه در تئاتر کاری را شروع کنیم، خود به خود یک تعهد اخلاقی برای‌تان ایجاد می‌شود و در قبال کسانی‌که دعوت به کار شدند مسئولیت دارید. همانطور که عرض کردم این نمایش در مقایسه با دیگر پیشنهادهای من از لحاظ کیفیت قابل مقایسه نیست ولی به هر روی امیدوارم این وضعیت تغییر کند و یک درایت به وجود و اطمینانی بوجود بیاید تا تئاتر و تئاتری‌ها حداقل‌هایشان روشن بشود.

او درباره حضور نداشتن بازیگران شناخته شده در این اثر نمایشی عنوان کرد: متاسفانه مفومی در تئاتر ما بن نام چهره به وجود آمده که من با این مفهوم جدید در مورد تئا‌تر اصلا موافق نیستم، چون به نظرم عوارض زیادی دارد. من مخالف حضور هیچ کس در تئا‌تر نیستم ولی تاکید می‌کنم که وقتی از واژه "چهره" استفاده می‌شود، همین مسئله بر انتخاب مخاطب تاثیر می‌گذارد. چون چهره محصول مدیوم تلویزیون است یعنی ممکن است که این چهره بازیگری تئاتر بلد باشد یا نباشد ولی این چهره بودنش بر بازیگر بودنش غلبه می‌کند. در واقع می‌خواهم بگویم اگر شما بخواهید یک ظرف را در تلویزیون نشان بدهید، می‌بایست ثانیه‌ای هزاران تومان هزینه کنید. آدم‌هایی که ساعت‌ها در سریال‌ها و برنامه‌های تلویزیونی‌ هستند، تبلیغ‌شان را آنجا دارند، وقتی به صحنه تئا‌تر می‌آیند، جای بچه‌های درس خوانده را، که تئا‌تر را به عنوان رشته تحصیلی‌شان انتخاب کرده‌اند، می‌گیرند. البته مجددا تاکید می‌کنم که من مخالف تنوع در تئاتر و حضور علاقه‌مندان به این رشته نیستم، اما تاکید من بر آنست که این اتفاق باید در میدان‌های برابر رخ دهد. به نظرم چهره‌های تئا‌تر باید در تئا‌تر شناخته شوند و شکل بگیرند. این چیزی است که در جامعه تئاتری به آن احتیاج داریم. جامعه تئاتری باید تربیت شود و مخاطب آن نسبت به تئا‌تر آگاه باشد. اگر اشخاص تنها به این دلیل تئا‌تر بروند که چهره مورد علاقه‌شان را ببینند، درست نیست.

انتهای پیام/