به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی صدای صحنه، در دومین نشست صدای صحنه، ابتدا نمایشنامه "عروس" از مجموعه نمایشنامه "تاجماه" نمایشنامهخوانی شد و سپس مورد نقد و بررسی قرارگرفت.
بهزاد صدیقی در آغاز این نشست با اشاره به این که فریده فرجام نخستین زن نمایشنامهنویس ایرانی است که در دهه 1330 شمسی به شیوه اروپایی نمایشنامه نوشته است، یادآورشد: نمایشنامه "عروس" روایت و تصویری از اوضاع اجتماعی ایران در دهه 1330 ایران است؛ روایتی که در واقع برشی از روزگار زنان این سرزمین است. این اثر نشان میدهد نمایشنامهنویس کوشیده تا بخشی جامعهی دوران خود باشد. این نمایشنامه البته چنان زنده و پویا و شاداب است که گویی نمایشنامه تازه نوشتهشدهاست و این نشان میدهد نویسنده آن به عنوان یک زن نمایشنامهنویس در زمان خود، از جامعهاش چهقدر جلوتر حرکت کرده و چهقدر جلوتر بودهاست.
صدیقی در ادامه افزود: خانم فرجام با ریزبینی و تیزبینی در شخصیتپردازی، دیالوگنویسی و انتخاب موقعیت دراماتیک چنان خلاقیت هنری خود را به کارگرفته که منجر به باز آفرینی زندگی اجتماعی آدمهای زمانه خود شدهاست. ترسیم چنین فضایی با رنگآمیزی شخصیتها و زبان متنوع آنها همراه با دیالوگهای روان و باورپذیر بهدستآمدهاست. به همین دلیل ما به عنوان مخاطبان این اثر، آنها را باور میکنیم و میپذیریم.
این نمایشنامهنویس در ادامه اضافهکرد: خواننده و مخاطب با روبهروشدن آدمهای این نمایشنامه چنان رنگ و بوی زندهای را احساس میکند که گویی اینها در کنار او حضور دارند و زندگی میکنند. به نظر میرسد نمایشنامهنویس برای خلق چنین فضایی و چنین آمهایی، به روانشناسی آدمها و جامعهشناسی آنها و مردمش دست زدهاست.
در بخش دیگری از این نشست فریده فرجام ضمن تشکر از برگزارکنندگان نشست صدای صحنه و تشکر ویژه از همه نقشخوانان نمایشنامهاش گفت: اینکه من نخستین زننمایشنامهنویس ایرانی هستم را نمیدانم و اگر زنان دیگری قبل از من نمایشنامه نوشتهاند، پس حتما من زیر سایه آنها رشد کردهام. اما برای نوشتن این نمایشنامه و دیگر نمایشنامههایم از جامعه و آدمهای محیط و اطرف زندگیام، چنان که آقای صدیقی به آن اشاره کرد، الهام میگرفتم. من زنان بسیاری از جامعهام را که در این نمایشنامهام وجوددارند، دیدهام؛ زنانی که همسرانشان بیش از یک یا دو زن اختیار میکردند و آنها از همسران خود مینالیدند. من سعی میکردم درد زندگی آنها را در این نمایشنامهام نشان دهم و به نوعی با آنها اظهار همدردی کنم.
پس از سخنان کوتاه فریدهفرجام، فاطمه گودرزی بازیگر سینما و تلویزیون که در این نمایشنامه نقش شخصیت بتول خانم را نقشخوانی میکرد، گفت: تجربه حضور در این نمایشنامه خوانی در کنار خانم فرجام و بازیگران توانمند تئاتر و رادیو و سینما تجربه زیبا و شیرین و دلچسبی بود و من این توفیق را داشتم که در کنار این نمایشنامهنویس چنین تجربه نمایشنامهخوانی را داشتهباشم و باید بگویم اولین بار بود که تجربهی نمایشنامهخوانی را انجام میدادم.
این بازیگر سینما در ادامه تصریحکرد: نمایشنامه "عروس" معضلی را تصویر میکند که در جامعهی ما همچنان وجود دارد. اینکه همیشه مسائلی در زندگی زنان ما وجود داشته و سبب دلشکستگی آنان میشده. هدف ما از این نمایشنامهخوانی کار خیر بود.امیدوارم شما تماشاگران نیز این کار رادوست داشتهباشید.
او در پایان سخنان کوتاه خود اضافهکرد: تجربه همکاری با خانم فرجام تجربه لذتبخشی بود. ایشان خیلی دقیق، جدی و موشکافانه تمرین میکردند و با تحلیل درست از موقعیت و شخصیتهای نمایشنامه در تمرینات حضور داشتند.
پونه عبدالکریمزاده یکی دیگر از نقشخوانان این نمایشنامهخوانی در نقش شخصیت عذرا در این نشست با اشاره به اینکه تجربهی همکاری با خانم فریده فرجام و خانم فاطمه گودرزی تجربهی عالیای بود، گفت: بهنظرم همه آدمهای این نمایشنامه به خصوص زنها عمیق فکر میکنند و همهی آنها در حال گذار ازیک دنیای سنتی به دنیای مدرن اند؛ اتفاقیکه در هر جامعهای میافتد و همیشه در جوامع پیشرفته این گذار و تغییر و تحول دیده میشود.
این بازیگر و مدرس تئاتر همچنین افزود: بهنظرم نمایشنامه عروس نمایشنامه پرمغزی است و در آن دردهای جامعه به خوبی تصویر شدهاست.
رفیق نصرتی، منتقد و مدرس تئاتر، در ابتدای سخنانخود با اشاره به اینکه نمایشنامه "عروس" در آغاز، این پرسش را به ذهن متبادر میکند که چرا با گذشت 50 سال از نگارش و حیات آن همچنان زنده و تازه است و جان دارد؟گفت: برای پاسخ به این پرسش از چند زاویه میتوان بهآن نگاه کرد؛ ما در جامعه فرهنگ مرگ زندگی میکنیم یا فرهنگ عدم تحول یا به صورت درستتر در عدم تاریخ. به نظرم کشوری که مدام دچار تحول و تغییر شده تاریخ دارد و این اثر با چنین حیات و زندگیاش، از دید فوقالعاده و عمیق نویسنده آن نشات میگیرد.
نصرتی همچنین اضافهکرد: در این نمایشنامه میبینیم که نویسنده چهقدر جامعه خودش را دقیق و زنده تصویر میکند و مخاطب با درامی روبهروست که حرفمیزند و اثر هم حرفهای زیادی برای گفتن دارد و به همین دلیل مخاطب را با خود درگیر میکند.
این مدرس تئاتر در ادامه سخنان خود گفت: در این اثر نه قهرمان وجود دارد و نهضد قهرمان اما آدمها در درون خود هم قهرمان دارند و هم ضد قهرمان زیرا که آنان مدام با خود درگیرند و روبروی شخصیت خود قرارمیگیرند. درواقع جدال در خود آدمها وجود دارد و خشونتی الماسگون در وجودشان دیده میشود.شخصیتها همه از بتول خانم و عذرا خانم گرفته تا آقامعمار و یداللهخان و ... همگی چهرههای دوگانهای دارند؛ هم وقاحت در آنان دیدهمیشود و هم دردمندی، هم خوشحالی و هم ناراحتی در آنها مشاهده میشود. برخی از آنان در عین وقیح بودن نیز انسانند.
این منتقد ضمن بیان این که در تهران آن زمان (دهه 1330) آدمها خشونت کمتری بهخرج میدادند، اضافهکرد: به نظرم به دوشکل آیرونیک زنان این اثر وقیح و درنده میشوند: یکی وضعیت زندگی آدمها وقاحتباراست و دیگر اینکه ساختار جامعه و حکومت، این وقاحت را به آنان میبخشد.
رفیق نصرتی در پایان سخنان خود درباره این نمایشنامه گفت: نمایشنامه عروس، نمایشنامه گروتسک و ابزورد ایرانی است؛ چون در جوامعی که آدمها نمیتوانند با یکدیگر ارتباط برقرارکنند وضعیت گروتسگگونه یا ابزوردگونه اتفاق میافتد؛ در بعد از کودتای 28 مرداد، مردم ایران نیز بسیاری از امیدهای زندگیشان را ازدستدادند و نمیتوانستند به درستی با همارتباط برقرارکنند. به نظرم این نمایشنامه یک رئالیسم دقیق از جامعه ایران گذشته در دههی 30 است و نمایشنامهای بیش از رئالیسم است.
یادآور میشود در این نشست صدای صحنه، فریده فرجام کارگردانی این نمایشنامه خوانی را برعهده داشت و در آن فاطمه گودرزی، پونه عبدالکریمزاده، فرزان بهنام، سیامک ادیب، محمد رضا رجبی،علیرضا قنبرزاده فرید، مهدخت مولایی، شبنم عبداللهی و سحر کاوه نقشخوانی کردند و درآمد حاصل از فروش بلیت این نمایشنامهخوانی به انجمن حمایت از بیماران هموفیلی اختصاص یافت.
نمایشنامه "عروس" در مجموعه نمایشنامه "تاجماه" نوشته فریده فرجام در 166 صفحه قطع رقعی و به قیمت 9500 تومان با شمارگان 1650 نسخه به تازگی توسط انتشارات مروارید در دسترس علاقهمندان قرارگرفتهاست.
انتهای پیام/