سرویس تئاتر هنرآنلاین: احتمالا کسانی که گذرشان کم و بیش به سالنهای تئاتر افتاده و حداقل آشنایی با این هنر را دارند این جمله کلیشهای را درباره اهمیت تئاتر شنیدهاند که برای پی بردن به وضعیت فرهنگ مردم یک جامعه نگاه کنید سالنهای تئاتر در آن جامعه چقدر رونق دارد. از همین رو، کمتر کسی را میتوان پیدا کرد که نسبت به اهمیت و تاثیرگذاری هنر نمایش و ظرفیت بالای آن در ارتقاء سطح فرهنگی مردم تردیدی داشته باشد.
البته نمیتوان منکر این مسئله نیز شد که دنیای هنر به همان اندازه که میتواند سازنده باشد، میتوان از آن در جهت اهداف و مقاصد غیر اخلاقی نیز استفاده کرد که البته پرداختن به آنها و اشاره به نمونههایی از این دست هدف نگارنده این سطور نیست.
به هر روی با آنکه هنر تئاتر در جامعه ما هنوز از نظر سخت افزاری به سطحی که شایسته آن است نرسیده و برغم داشتن ظرفیتهای بالایی که دارد به عقیده بسیاری کماکان مهجور مانده، اما در سالهای اخیر هم از لحاظ تولید آثار نمایشی و هم از لحاظ جذب مخاطب و کشاندن تماشاگران (به عنوان یکی از ارکان اصلی هنر نمایش) به سالنهای تئاتر توانسته تا حدی موفقتر عمل کند که آمار فروش و میزان آثار تولیدی خود دلیلی بر این مدعا است.
اگرچه از یکسو افزایش تولیدات آثار نمایشی باعث خوشنودی است، اما از سویی دیگر همین مسئله باعث شده تا بعضی از موضوعاتی که در بعضی از آثار نمایشی مطرح میشود، شبهات و سوتفاهمهایی را برای عدهای از مخاطبان ایجاد کند که این امر در زمانی که شاهد رشد تولیدات نمایشی هستیم امری طبیعی به نظر میرسد.
با این حال با نگاهی ساده به موضوعات نمایشهایی است که این روزها در سالنهای تئاتر در حال اجرا است میتوان به راحتی متوجه این مسئله شد که پرداختن به مسائل انسانی، اخلاقی و تا حدی نقدهای اجتماعی بیش از دیگر موضوعات انتزاعی و احیانا شبهه برانگیز، دغدغه هنرمندان عرصه تئاتر است. و موارد خاص را نمیتوان به کلیت تئاتر تعمیم داد.
باغ دلگشا؛ روایتی از زندگی شیخ اجل
تالار وحدت به عنوان بزرگترین تالار نمایشی پایتخت این روزها میزبان نمایش "باغ دلگشا" به نویسندگی و کارگردانی پری صابری است. نمایشی که برگرفته از زندگی، احوالات و شعر و شاعری سعدی شیرازی (شیخ اجل) با دو بیت جاودانه - بنی آدم اعضای یک پیکرند/ که در آفرینش ز یک گوهرند / چو عضوی به درد آورد روزگار/ دگر عضوها را نماند قرار - که زینتبخش سر در سازمان ملل است آغاز میشود و در آن بعد از آنکه راوی برای مردم از اتفاقات زمان سعدی میگوید که چهها بر او گذشته، تماشاگر را با این موضوع آگاه میکند که گرچه سالها از درگذشت این بزرگ مرد ادبیات ایران گذشته اما او صدایش از میان کلیات، بوستان و گلستان کماکان شنیده میشود، چراکه که تنها صداست که میماند.
در این نمایش سعدی خود روایتگر داستان زندگیاش است. از دیدار با انیسی که عشق زندگیاش میشود در باغ بهشت میگوید، از نهیبی که به مادرش در جوانی زده و ابراز پشیمانی کرده میگوید، از درد یتیمی پس از مرگ پدر فغان میکند و اشک میریزد، از جور پادشاهان زمانهاش به مردم درمانده حکایت میکند. و از دیدارش با عرفای بزرگ میگوید و در آخر نیز در سماع عارفانه با آنان رهسپار آسمان عشق میگردد.
آرسنیک و تور کهنه؛ روایتی از یک تراژدی انسانی در نیویورک
سالن استاد سمندریان تماشخانه ایرانشهر به عنوان یکی از سالنهایی محبوب مخاطبان تئاتر این روزها میزبان نمایش "آرسنیک و تور کهنه" جدیدترین اثر نمایشی حسین پارسایی است.
پارسایی پس از اجرای سه گانه نمایشی "آب و آینه"، "سردار مهر و ماه" و "خواهرانه به وقت خیزران"، در جدیدترین کار خود به سراغ متنی از جوزف کسلرینگ رفته است. این نمایش که در واقع یکی از معروفترین کمدیهای برادوی است در عین کمدی بودن، یک تراژدی هولناک انسانی را که توسط یک خانواده آمریکایی رقم میخورد و به همین امر مخاطب را وادار به اندیشیدن میکند. در واقع این اثر درباره چیرگی عقل بر جنون است.
ایران - استرالیا؛ حماسهای فراموشنشدنی
نمایش "ایران - استرالیا" به کارگردانی سجاد افشاریان این روزها در فرهنگسرای ارسباران در حال اجرا است. این نمایش که توسط گروهی از نویسندگان به سرپرستی افشاریان نوشته شده، با تمرکز بر یکی از فراموش نشدنی ترین روزهای تاریخ فوتبال کشورمان و تساوی با تیم استرالیا و صعود به جام جهانی را از نگاههای مختلف روایت میکند.
افشاریان در یادداشتی درباره این نمایش نوشته: یادداشت سر مربی قبل از بازی، بین دو نیمه و بعد از سوت پایان، از ایده تا اجرا عنوان ِ دوره ای بود که در دانشگاه هنر برگزار شد.
عنوانی که تا قبل از اینکه بازی شروع شود بینهایت ساده بر زبان جاری میشود و بلافاصله بعد از سوت آغاز بازی مسئولیتی بزرگ شانههایت را سنگین میکند، چرا که تو مسئول ِ شکلگیری عمق نگاه افراد میشوی برای پرواز، پروازی مطمئن بر بلندای زندگی هر روزه، برای تکان تکان دادن بال هایشان در مسیری که انتها ندارد. بین دو نیمه آداب دارد، باید مرور کرد آموختهها را، نویسندگی، بازیگری، طراحی و کارگردانی را با چاشنی آداب، آداب صحنه و پشت صحنه و فصل های بسیاری از این آداب به یادگیری و اجرای احترام میگذرد چه تیم عقب باشد چه گل های بسیاری زده باشد وبارها و بارها یاد آور میشویم گروه بودن را، نیمه دوم آغاز میشود و حالا هوش مهم ترین میشود و جان بازی، هوش برای مدیریت و شکل گیری رویاها و جان بازی برای فدا کردن، جان دادنِ به تمامی برای خلقِ جانداری که از ما متولد میشود، و تمامِ آنچه که باید در تربیت این حضور جاری شود داشتن دغدغه فرهنگ و مردم است و دوری از بی تفاوت شدن، سوت پایان بازی بالاخره زده خواهد شد، اگر باخته باشیم بند کفشهایمان را محکم میکنیم برای تمرین بیشتر و بازی دیگر و اگر برده باشیم بند کفشهایمان را محکمتر میکنیم برای تداوم این مسیر و دعای من سرودیست عاشقانه که بهترین ها را آرزو میکند برای تمامیِ بازیکنانم.
الیور توییست؛ اهمیت حقوق کودکان با نگاهی به گذشته تاریک بریتانیا
نمایش "الیور توییست" به نویسندگی و کارگردانی اصغر خلیلی که بر اساس رمان معروف الیور توییست نوشته چالرز دیکنز این روزها یکی دیگر از نمایشهایی است که این روزها با بیش از 40 بازیگر در تالار حافظ روی صحنه است.
صرفه نظر از ویژگیهای تکنیکهای اجرایی بسیار خوبی که خلیلی در اجرای این نمایش به کار برده، آنچه که "الیور توییست" را به اثری ماندگار در تاریخ ادبیات جهان تبدیل کرده، پرداختن به نکتههای انسانی است که هر انسانی را در هر جای جهان به فکر وامیدارد. تاکید بر حقوق کودکان، اهمیت وجود خانواده به خصوص مادر، فساد سیستمهای حکومتی، اهمیت نقش روشنفکران در جامعه و... از جمله ویژگیهای موضوعی الیور توییست است. ضمن اینکه الیور توییست نمایی از اوضاع کشور انگلستان در حدود صد سال پیش را نیز نشان میدهد و مخاطب از این مسئله میتواند نتایج زیادی بگیرد.
هرکس با تنهاییاش؛ نمایی از وضعیت از هم پاشیده خانوادهها در کشورهای غربی
نمایش "هرکس با تنهاییاش" نوشته دوریس لسینگ با کارگردانی سیدمهدی احمدپناه نیز یکی دیگر از نمایشهای مهمی است که این روزها در تالار حافظ روی صحنه است.
دوریس لسینگ نویسنده برنده جایزه نوبل در این متن زندگی یک خانواده غربی را روایت میکند که مادر خانواده و دوستانش چگونه اسیر بازیهای سیاسی حکامان خود شدهاند و فکر میکنند میتوانند با تجمعهای ساده جلوی تولید بمبهای هیدروژنی را بگیرند. و در واقع بزرگان خانواده انقدر مشغول بازیهای سیاسی هستند که متوجه مشکلات و دغدغهای فرزندانشان نیستند. این نمایش نمایی از اوضاع خانوادهها در کشورهای غربی و فاصلهای که بین اعضا خانوادههادر اثر رفتار سیاستمدارانشان ایجاد شده را به مخاطب ایرانی نشان میدهد.
چند نمایش دیگر
نمایشهای "کابوسهای شکسته خاک" نوشته ناصر حبیبیان و کارگردانی احسان ملکی، "ننه دلاور و فرزندان او" نوشته برتولت برشت با کارگردانی زهرا صبری، "آسید" نوشته زندهیاد محمود استادمحمد با کارگردانی سارا دارو فروش، "نوای اسرارآمیز" نوشته اریک امانوئل اشمیت با کارگردانی محمد جواد حبیبی، "پوزه چرمی" نوشته هلموت کراوزر با ترجمه و کارگردانی علیرضا کوشک جلالی و نمایش تمنا نوشته منیژه داوری با کارگردانی علی یدالهی از دیگر نمایشهایی هستند که با محوریت و تاکید بر اخلاقگرایی و اهمیت رفتارهای انسانی در سالنهای مختلف تئاتر در حال اجرا هستند.
انتهای پیام/