به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی این نمایش؛ در یادداشت پروفسور والنتی آمده: "نویسنده مرده است"ِ آرش عباسی، در ظاهر، کلاسیکترین فرم دراماتیک را نشان میدهد: روی صحنه، دو شخصیت کشمکشی را زندگی میکنند که از طریق دیالوگ بیان میشود؛ و از صحبتهایشان رفته رفته خلق و خو، زندگی شخصی، اشتیاق و تنش هایشان بروز مییابد. اما از این تعبیر نخست، نکات دیگری نیز برمیآید که فرم درام و عناصر سازندهاش را با بحران مواجه میکند. دیالوگ، موضوع نمایش، خود شخصیتها و فضایی که در آن بازی میکنند، الگوهای عرف نمایشی را درهم میشکنند و مرز میان خیال و واقعیت را به بحث میگذارند.
کشمکش میان شخصیتها به طور مداوم، بریده و چند پاره میشود و نه به شیوه ای خطی به سوی نقطه اوج پیش میرود و نه در یک فاجعه فرود میآید (گرچه چندباری اینگونه به نظر میرسد). به خاطر روایات گوناگون بسیاری که شخصیتها نقل میکنند، یا نمایشهای بسیار مختلفی که از خود و از احساسات و برنامه هایشان برای هم بازی میکنند، داستانِ وقایع دستخوش تناقضاتی میشود. و صحنه به جای آنکه به فضایی نمادین تبدیل شود به تدریج به عنوان میدانی از عملی واقعی نمایان میشود.
و در اینجاست که تعبیر دوم، بروز مییابد: خیال در عرف نمایش متجلی نیست بلکه خود، همان موضوع درام است. فرم نیست بلکه جوهره است. و کشمکشی که شخصیتها به صحنه میآورند عشق نیست (آنگونه که از عنوان فیلمی که درباره آن بحث میکنند بر میآید) حتی مرگ هم نیست (آنگونه که از نمایشنامه ای که آنها را در میان گرفته است بر میآید)، بلکه ناممکنیِ شخصیتهایی است که درون واقعیت یا خیالی مشترک مانده اند. یا همان ناممکنیِ تئاتر به عنوان فرم.
کشمکش لیلی و فرهاد میان عشق ورزیدن و عشق نورزیدن نیست، بلکه میان عشق ورزیدن و تظاهر به عشق نورزیدن است، میان عشق نورزدیدن و تظاهر به عشق ورزیدن، میان عشقی خیالی و عشقی پنهان است. و به همین شیوه، مرگ پایان نویسنده نیست بلکه تکمله اثرش است و بنابراین، آن نیز نادیده انگاشته شده، به تعویق افتاده و رانده شده باقی میماند.
آرش عباسی با نمایشنامه اش نه تنها به یک حزن انگیزیِ ناممکن بلکه به مفهوم ناممکنی از درام حکم میدهد. و بنابراین با این عمل، کاملاً میتوانیم بگوییم که در برابر مسیر کاملاً شخصی نویسنده برای نوشتن نمایشی در عصر پسا- دراماتیک قرار میگیریم. "نویسنده مرده است" متنی رئال و همزمان نا مانوس است که مکانیزم نمایشیِ تمام عیاری را معرفی میکند که نه تنها محبوس نمانده بلکه از معاصر بودن و تناقضاتش عبور کرده و از این چهار دیواری به بیرون تابیده است اما تنها به این دلیل ساده که این چهار دیواری دیگر وجود ندارد: و به این ترتیب از منتهای درام و عرفیاتش فراتر میرود.
و سرانجام، سطح وقایع است که بهر رو، همانگونه که از نمایشنامه ای مطلوب انتظار میرود، جایگاه خود را دارند و تنها و منحصراً از طریق دیالوگ پیش میروند. بازی در حد کشتاری بیرحمانه و همزمان کم بنیه، در عمل، تماشاگران را که از روی صحنه به آنها چشم دوخته شده و به عنوان شاهدانی در لباس همسایگان خانه فراخوانده میشوند درگیر میکند. این تماشاگران در ابتدا باور میکنند و سپس به همه چیز، حتی به نقش و موقعیت خودشان نیز به دیده تردید مینگرند.
آیا آنهایی که روی صحنهاند و به جای فریب دادن ما با جوهره تئاترشان، بخشهای مختلفِ هر از چندگاهی باورپذیر و به طور مرتب واژگونه ای را بازی میکنند و یکی پس از دیگری خود را معرفی میکنند بازیگرانند؟
و اگر خیال به جای اینکه به عنوان قانونی تئاترال به تائید برسد برملا شود، نقش ما تماشاگران چه خواهد بود؟ نمایشی که باور نشدن را تقاضا میکند، درامی مجبور به خود انکاری که از مرگ نویسنده رنج میبرد، رساله ای درباب فنون بازیگری که در پایان، بازتاب خردمندانه ولو ظالمانه ای را درباره فنون زندگی هویدا میکند."
نمایش "نویسنده مرده است" همه روزه به جز شنبهها ساعت 21 در تالار شمس موسسه فارسی زبانان به روی صحنه است.
انتهای پیام/32/