سرویس تئاتر هنرآنلاین // سالهاست بازیگران بیشماری در عرصههای مختلف تئاتر، سینما و تلویزیون در مقاطعی بخاطر نقشآفرینیهایشان مطرح شده و با گذشت زمان به مرور چهرههای جدیدتر جای آنها را میگیرند و کم کم از یادها میروند، اما در این میان هستند بازیگرانی که گذشت زمان هم از اهمیت کارشان نمیکاهد و نقشآفرینیهایشان همیشه در خاطرهها و تاریخ میماند.
در همین راستا بیشک بازیهای فخری خوروش، بازیگر پیشکسوت و شناخته شده تئاتر، سینما و تلویزیون ایران نیز در طول بیش از 5 دهه فعالیت هنری از آن دست نقشآفرینیهایی است که کمتر کسی میتواند آنها را فراموش کند.
فخری خوروش (فخری اسودی) متولد ۱۳۰۸ در کرمانشاه، بازیگر مطرح و شناخته شده تئاتر، سینما و تلویزیون که چند سالی است در کنار فرزندانش در آمریکا زندگی میکند و از آخرین حضورش در ایران حدود 5 سال میگذرد. بازیگری که تواناییهایی منحصربفردش را در سه مدیوم تئاتر، سینما و تلویزیون بارها اثبات کرد و نقشآفرینیهایش در نمایشهایی همچون؛ "دستهای آلوده"، "محاکمه ماری دوگان" و "تاتی یانا"، فیلمهایی همچون؛ "شازده احتجاب"، "سوته دلان"، "نفرین" و "یه بوس کوچولو" و سریالهایی همچون؛ "امیر کبیر" (مادر ناصرالدین شاه)، "پهلوانان نمیمیرند" و "امام علی" هیچ وقت از یاد نخواهد رفت.
خوروش که در 6 دهه فعالیت هنری در کنار نامدارانی همچون؛ جمشید مشایخی، عزتالله انتظامی، رکنالدین خسروی، جمیله شیخی، جعفر والی، عباس جوانمرد و مهین شهابی کارهایی ارزنده خلق کرد، در آستانه نوروز از آمریکا میهمان سفره هفتسین هنرآنلاین بود. آنچه در ادامه میخوانید مشروح گفتوگوی ما با این هنرمند پیشکسوت به بهانه فرا رسیدن سال نو است.
- آنطور که در بیوگرافی شما به نقل از خودتان آمده در دوران جوانی دوست داشتید پزشک بشوید، چگونه و به چه طریقی وارد عرصه بازیگری شدید؟
فخری خوروش: من از 5 سالگی مدرسه رفتم و 16 سالم بود که دیپلم گرفتم. من قبل از بازیگری دوست داشتم پزشک بشوم و به همین خاطر هم وارد دانشسرا شدم اما مدتی هم معلم شدم. حدود دو سال بود که معلم بودم که یک انجمنی برای جامعه لیسانسها تئاتر اجرا میکردند. در این نمایشها فقط از معلمها استقاده میکردند و همه آماتور بودند. یک روز دکتر والا برای انتخاب بازیگر از بین معلمها به مدرسه ما آمده بود که من را انتخاب کرد و اینطوری بود که من برای اولین بار وارد عرصه بازیگری شدم. من از دکتر والا که خدا رحمتش کند خیلی چیزها یاد گرفتم یعنی هر چه دارم از اوست، چون من در آن زمان هیچ چیزی از بازیگری نمیدانستم و واقعا از صحنه میترسیدم اما دکتر والا حدود چهار ماه با من تمرین کرد و در این مدت خیلی چیزها به من آموخت و در نهایت هم نمایش "دستهای آلوده" ژان پل سارتر را اجرا کردیم که خیلی در آن زمان خیلی هم موفق بود.
- پس بعد از بازی در نمایش "دستهای آلوده" وارد جریان حرفهای بازیگری شدید؟
فخری خوروش: بعد از "دستهای آلوده" حدود 6 ماه طول کشید تا بالاخره دکتر والا من را وادار کرد که بازیگر بشوم چون میگفت که من استعداد فوقالعادهای دارم.
- وقتی تصمیم گرفتید بازیگری را به صورت جدی دنیال کنید از سوی خانوادهتان با مخالفتی مواجه نشدید؟
فخری خوروش: در آن موقع با اینکه تئاتر سعدی بود و افرادی مثل خانم لرتا و خانم ایرن و... هنرپیشه بودند و یک مقداری برای خانمها راه باز شده بود اما باز وقتی من به صورت حرفهای وارد عرصه بازیگری شدم 9 سال رنگ پدر و مادرم را ندیدم. بعد از 9 سال پدرم بخاطر بیماری سختی که داشت در بیمارستان بستری شد و یکی از دوستانم که پزشک بود پدرم را جراحی کرد. بعد از آن پدرم به مادرم گفته بود که شنیدم فخری حال من را خوب کرده، پس بگو بیاید اینجا تا من ببینمش. وقتی به دیدن پدرم رفتم گفت، شنیدم تو من را خوب کردی، که من گفتم پدر جان من وسیلهی خدا بودم و این خدا بود که میخواست شما خوب بشوید من کارهای نبودم. پدرم برگشت به من گفت مگه تو خدا را هم میشناسی؟! گفتم که البته که میشناسم، اصلا مگر کسی هم هست که خدا را نشناسد و اینطوری بود که ما بعد از 9 سال با پدرم آشتی کردیم.
- اگر مجددا به سالهای قبل بازگردید بین تئاتر، سینما و تلویزیون کدام را انتخاب میکنید؟
فخری خوروش: من صددرصد باز هم تئاتر کار میکنم، چون تئاتر زندگی است، چون تئاتر هنر ارزندهتری است و همه دنیا هم این را میدانند. یک بازیگر در تئاتر اختیارات بیشتری دارد در تئاتر وقتی من به عنوان یک بازیگر زن پا روی سن میگذارم دیگر ملکه صحنهام و وقتی هم یک بازیگر مرد پا روی سن میگذارد او پادشاه صحنه است. در تئاتر هنر نمایان است اما در سینما هنر دست دوربین و کارگردان است. در سینما همیشه یکسری دستهبندیها وجود دارد، اختلافهایی که بر سر رُل اول و مدت زمان بازی میشود و یا اینکه نقش یکی را در تدوین کم یا زیاد میکنند و این مسائل در سینما هست که زیاد جالب نیست.
- شما با خیلی از کارگردانها چه در سینما و چه در تئاتر کار کردید، اگر فرصتی فراهم بشود که مجدد بخواهید با یکی از آنها کار کنید کدامیک را ترجیح میدهید؟
فخری خوروش: من در تئاتر با آقای جوانمرد خاطرات زیادی دارم اما هیچ وقت نمایشهای "بادسام" و "شهر طلایی" را فراموش نمیکنم. شاید برایتان جالب باشم که در نمایش "شهر طلایی" نقش مقابل من محمود دولتآبادی بود. در آن زمان حمید سمندریان کارش فوقالعاده و درجه یک بود، رکنالدین خسروی کارگردانی بود که همه کارهایش سطح بالا بود، عباس جوانمرد هم که یکه تاز بود و کارش بی نظیر. البته اسکوییها هم کارشان خوب بود اما من با آنها کار نکردم ولی کار خانم اسکویی را دوست داشتم و نمایش "اتللو" آنها را هم دیدم که واقعا عالی بود. اتفاقا چه خوب شد که یادم افتاد من برای یک فستیوال به مسکو رفته بودم در مسکو من را بردند تا دانشگاه تئاتر آنجا را ببینم وقتی رسیدیم به دانشگاه من از مترجم پرسیدم که آیا دانشجوی ایرانی هم از این داشنگاه فارغالتحصیل شده که گفتند بله دو نفر به نام آقا و خانم اسکویی در این دانشگاه درس خواندند و فارغالتحصیل شدند و جالب اینکه گفتند خانم اسکویی یکی از شاگردان ممتاز دانشگاه مسکو بوده و وقتی هم که برگشتم این موضوع را به خیلیها گفتم و این باعث افتخار من بود. در بین کارگردانهای سریال کارهای سعید سلطانی و حسن فتحی را خیلی دوست دارم. در سینما هم با خیلی کارگردانها کار کردم اما به نظر من ناصر تقوایی با همه آنها فرق دارد. تقوایی مستقلترین کارگردانی است که من دیدم در کارش تحت تاثیر هیچ بازیگر مردی یا فشاری از بیرون قرار نمیگیرد. واقعا اگر این فرصت فراهم بشود که حتی یک رُل خیلی کوچک و یک خطی در فیلمی بازی کنم واقعا با کمال میل دوست دارم در فیلم ناصر تقوایی باشد.
- بین بازیگرانی که با آنها کار کردید هم میتوانید از کسی به عنوان بازیگری که از نظر شما بهترینها هستند، نام ببرید؟
فخری خوروش: راستش بازیگر خوب خیلی داریم و من هم با خیلیها کار کردم اما اگر بخواهم جواب سوال شما را بدهم به نظر من هنوز مانند علی نصیریان، عزتالله انتظامی، داوود رشیدی، جمشید مشایخی نداریم. در واقع اصلا نمیتوانم بگویم که کدامیک بهتر هستند چون همه آنها فوقالعاده هستند.
- آخرین بار کی به ایران آمدید؟
فخری خوروش: راستش من همیشه بخاطر دیدن فرزندانم سالی یک بار به آمریکا میآمدم و بعد به ایران برمیگشتم. آخرین بار پنج سال پیش ایران بودم اما بعد که به آمریکا برگشتم پایم شکست و به همین خاطر در این سالها سه بار جراحی کردم. بعد از اینکه پایم شکست در اولین جراحی در پایم پلاتین گذاشتند که بعد از مدتی پلاتینها شل شد و مجدد عمل کردند اما بخاطر آمپولی که من به آن حساسیت داشتم 48 ساعت در کما بودم. بعد از دو سال وقتی پلاتینها را باز کردند همان جا باز پایم شکست و من هم گفتم اما کسی گوش نمیداد و باور نمیکردند که زمانیکه پلاتینها را درآوردند پایم شکسته. بالاخره بعد از 15 روز که با همان پای شکسته مرا به خانه فرستاده بودند مجددا بستری شدم و برای سومین بار تحت عمل جراحی قرار گرفتم. در مجموع این اتفاقها خیلی من را از نظر روحی ناراحت و افسرده کرد. البته این را هم بگویم آخرین بار که از ایران برگشتم شناسنامه و پاسپورتم گم شده بود و الان شش ماه است برای تمدید پاسپورت و صدور شناسنامه جدید اقدام کردم و هر وقت پاسپورتم را بگیرم اولین کاری که خواهم کرد سفر به ایران است.
- پس قصد دارید به ایران بیایید؟
فخری خوروش: منتظر تمدید پاسپورتم هستم و الان شش ماه است که درخواست دادم اما نمیدانم چرا باید اینقدر کارهای اداری طول بکشد. آنقدر دلم برای ایران تنگ شده که از خدا میخواهم به من عمر بدهد تا بتوانم بیایم و خاک ایران را از نزدیک بو کنم و ببینم.
- این روزها اوقات را چگونه سپری میکنید؟
فخری خوروش: اول اینکه بعد از گذراندن آن عملهای جراحی خدا را شکر می کنم که زندهام و این روزها هم که بعد از مدتها ویلچر و واکر را کنار گذاشتم و کم کم میخواهم عصا را هم کنار بگذارم. روزی 20 دقیقه پیاده روی میکنم، کتاب میخوانم، توربافی میکنم و خاطراتم را مینویسم.
- قصد ندارید خاطراتتان را در کتابی منتشر کنید؟
فخری خوروش: اتفاقا تا به حال چند نفر از دوستانم که نویسنده هم هستند از من خواستند که خاطراتم را بنویسم و من هم شروع کردم و تا الان دوران کودکیام تا نوجوانی تمام شده است. اما چون خاطراتم پراکنده هستند خاطراتی که من مینویسم را یکی از دوستانم کمک میکند و آنها را تایپ میکند، بعد از نظر زمانی آنها را کنار هم میگذاریم و امیدوارم اگر زنده باشم خاطراتم را در سال آینده چاپ کنم.
- در دوران بازیگریتان چندبار در نوروز سر صحنه فیلمبرداری یا در حال بازی در نمایش بودید؟
فخری خوروش: دقیقا یادم نمیآید ولی شاید بارها این اتفاق افتاده باشد. ما تقریبا ده سال با آقای جوانمرد در یک تلویزیون خصوصی که آن زمان بود هر هفته یک تئاتر جدید را به طور زنده در تلویزیون اجرا میکردیم. یک سال عید بود که وقتی بعد از اجرا من آمدم خانه بچهها با پدرشان سفره هفت سین را چیده بودند و سال هم تحویل شده بود همین که من وارد شدم شوهرم به من گفت آخه الان هم موقع خانه آمدن است. اما چون او خودش هم اهل هنر بود میدانست و در این زمینه همدیگر را درک میکدریم.
- در آستانه فرا رسیدن سال نو هستیم، نوروز را در آمریکا چگونه میگذرانید؟
فخری خوروش: در وهله اول فرا رسیدن عید نوروز را به تمام هموطنان عزیزم از صمیم قبل تبریک میگویم و امیدوارم سال پربرکت و پر از شادی را پیشرو داشته باشند و من هم سال آینده در کنار آنها باشم. اینجا هم بالاخره ایرانیها زیاد هستند و برای نوروز هر سال دور هم جمع میشوند و جشن میگیرند. اتفاقا چند سال پیش یکی از آقایانی که در اینجا هر سال جشن نوروز میگیرد از من دعوت کردند و و با اهدا رز طلایی از من قدردانی کردند. امسال هم در همین لسآنجلس از من دعوت کردند که به جشن نوروز بروم و با اینکه هنوز کاملا خوب نشدم اما چون خیلی اصرار کردند و به من لطف دارند جشن نوروز را با هموطنانم در اینجا جشن خواهیم گرفت.
- و سوال آخر، به عنوان یکی از بازیگرانی که در هر سه مدیوم تئاتر، سینما و تلویزیون بازیهای درخشانی انجام دادید، توصیه شما به بازیگران جوان برای بهتر شدن کارشان چیست؟
فخری خوروش: راستش اگر من در کار خودم موفقیتی داشتم به نظرم بخاطر تمرکز زیادی بوده که همیشه در کارم داشتم. من در تمام کاریهایم، نه تنها در بازیگری بلکه از دوران نوجوانی، هر کاری را که میخواهم انجام بدهم آنقدر در آن کارم تمرکز میکنم که اصلا دور و برم را فراموش میکنم. پس اولین مورد داشتن تمرکز است. بعد اینکه سعی کنند بازی نکنند، بلکه سعی کنند حس کنند و کاراکتر را بیافرینند و با آن زندگی کنند. زندگی کردن با تقلید کردن خیلی فرق دارد و تقلید کردن هر چقدر هم که ماهرانه باشد باز زندگی کردن یک چیز دیگری است و تاثیر آنها بر تماشاگر اصلا قابل مقایسه نیست. باور کنید زمانیکه ما با آقای جوانمرد کار میکردیم گروه ما طوری بود که اگر وسط کار یک کسی اسم طرف را صدا میزد او متوجه نمیشد اما اگر اسم شخصیتاش در تئاتر را میآورد فورا جواب میداد.
انتهای پیام/32/
گفت و گو: حسین سینجلی