به گزارش خبرنگار تئاتر هنرآنلاین نخستین نشست پژوهشی سومین جشنواره تئاتر صاحبدلان روز گذشته 30 مهر با حضور اسماعیل بنی اردلان، محمود فرهنگ دبر اجرایی جشنواره و علی موذنی دبیر جشنواره برگزار شد.
در ابتدای نشست والا زاده هدف از برگزاری جشنواره تئاتر صاحبدلان را ارتقا سطح فکری، رشد دینی جامعه، درک و دریافت مضامین دینی در خلق نمایشهای مذهبی بیان کرد و گفت: توجه بیشتر جشنواره به مسائل حوزه فرهنگ اسلامی معطوف بوده و فعالیتهای جشنواره بیشتر در سه بخش چاپ و تالیف کتب پژوهشی، چاپ و انتشار آثار برتر نمایشی و اجرای عمومی آثار برگزیده است، این جشنواره تئاتر دینی است اما پرهیز از شعارزدگی و نگاهی سطحی دارد.
در ادامه برنامه سخنران نشست دکتر اسماعیل بنی اردلان به سخنرانی با موضوع نمایش دینی پرداخت، بنی اردلان صحبتهای خود را با مقدمهای کوتاه از جایگاه انسان در جهان آفرینش آغاز کرد و گفت: انسانها محتاج قصه گویی و شنیدن آن هستند این نکته قبل از کتابت آثار مورد توجه ایرانیان قرار گرفته و حکایت گویی در ایران رواج داشته است.
داستانگویی معرفت و فرهنگی را منتقل میکرد
وی با اشاره به سابقه ایرانیان در ادبیات شفاهی پیش از ادبیات مکتوب عنوان کرد: بنابراین فردی که حکایت تعریف میکرد فردی با معرفت و تکنیک بالا در قصه گویی بود و از طریق داستان گویی معرفت، خردمندی، شیوه صحیح زندگی و فرهنگی را منتقل میکرد که اساس زندگی مردم شده و مردم با این پندها، حکایات و آیینها صاحب معرفتی میشدند که در زندگی به کار بسته و حاصل آن ایجاد فرهنگی استثنایی برای ایرانیان بود.
بنی اردلان در ادامه با اشاره به نگاه متفاوت مردم ایران و یونان به زندگی و فرهنگ بیان کرد: مبنا و اساس هنر یونانی طبیعت است در حالی که ایرانیان از طبیعت تقلید نکردند، طبیعت برای ما مظهر و جلوهای از حقیقت بود. ایرانیان از همان زمان میدانستند قصد بیان چه مطلبی را دارند و از طرز بیان آن آگاهی داشتند و این از اولین کتابهای داستان گویی از جمله "کارنامه اردشیر بکان" مشخص است.
وی عنوان کرد: در آثار هنری قوم ایران هر دو جنبه معرفتی در نظر گرفته شده و به طور طبیعی در مواجه با معارف ایرانی متوجه فاصله آن از ابتدا به علت تفاوت در نوع نگاه با سایر نقاط هستیم بنابراین تئاتر به معنای یونانی در سنت ما شکل نگرفت. بنی اردلان با اشاره به وجود پیش آگاهی در حکایتهای ایرانی گفت: پیش آگاهی که در ادبیات داستانی ایرانیان وجود دارد نشات گرفته از نگاه ایرانیان به عالم است نگاه به خیر و شر که اگر انسان در مسیر خیر قرار گیریم حتما نفعی شامل حال او میشود.
ورود تئاتر به ایران از زمان مشروطه
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران شروع تئاتر در ایران را از زمان مشروطه از طریق "اپرتها" و "واله" از مسکو دانست و گفت: از اواخر صفویه گسست فرهنگی در ایران به وجود آمد به همین دلیل نتوانستیم به درستی با فرهنگ غرب ارتباط برقرار کنیم و بعد از مشروطه تئاتر به ایران آمد. آیینهای ایرانی، تذکرهها و مقامها همه جنبههای نمایشی داشتند و متاسفانه آنچه امروز از این آیینها مانده تنها ظاهر است و بخش معرفت شناسی آیینها را از دست دادهایم و دچار گسست با فرهنگمان شدهایم.
بنی اردلان تصریح کرد: در گذشته با اجرای آیینها بخشی از زندگی، باورها و اعتقادات خود را به نمایش میگذاشتند و با این آیینها افراد ارتباط با حقیقت پیدا میکردند، نمایش در آن زمان بازی نبود بلکه زندگی و باور و معرفت آن بازیگر بود. نمایشهای ما که بخش اعظم آن آیین است تکرار نیست بلکه جنبههای جدید حقیقت در زمان خود را عرضه میکند و معرفتشناسی این آیینها را از دست دادهایم و فکر و تکنیک اجرایی آن را نمیبینیم پس در نتیجه آثار ضعیف میشود.
رئیس گروه فلسفه هنر فرهنگستان هنر بیان کرد: ادبیات مدرن باید محسوس و ملموس باشد و مفاهیم تجسم مادی و عینی پیدا کنند این اتفاق در ادبیات ایرانی افتاده و این توانایی در ادبیات ایران میبینیم که آن را ملموس، دیدنی و شنیدنی کرده است. نمایش یعنی چطور باورها، اعتقادات ادبیات را به طور مادی جلوه دهیم و این چیزی است که ایرانیان در ادبیات نمایش و آیینها انجام میدانند. جشنواره تئاتر صاحبدلان بهانهای برای تذکار به هویت، فرهنگ ایرانی و ورود جدی به حوزه معارف دینی است.
انتهای پیام/54/53