سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: بعضی از مترجمان فارسی زبان بر این باورند، ترجمه رمانهای بکت ( به خصوص سهگانه او) کاری است عبث، نافرجام؛ و اتلاف وقت. اما به حتم سختتر از این (یا بیهودهتر از آن) خواندن مکتوبات بکت در زبان مقصد و ترجمه است. خواندن ترجمه بکت، شباهت ناچیزی با خواندن بکت در زبان اصلی خواهد داشت، اگر کتابی که از او در دست داریم جزو همین سه گانهها باشد، مخصوصا اگر "نام ناپذیر" باشد.
"نامناپذیر" آخرین کتاب از این سه مجموعه است که مترجم فارسی آن بعد از ترجمه "مالوی" و "مالون میمیرد"، سال گذشته ترجمه فارسی آن را به دست ناشر سپرد.
در "نام ناپذیر" بحران، ویرانی و جنون قرار است به حد اعلای خود برسد. جنون و ویرانی که با "مالون میمیرد" و "مالوی" آغاز شده بود، در این کتاب در هم ادغام شده و غولی بی شاخ و دم میسازد. به شکلی که "نام ناپذیر" را میتوان جمع حاصلی از آن دو کتاب دانست؛ در عین حال این رابطه قرار نیست به استقلال کتاب سوم آسیب یا خدشهای وارد کند.
شاید آنچه در "نام ناپذیر" آشنا به نظر برسد، همان وراجیها و لحنی باشد که از روایان دو کتاب قبلی به یاد داریم و اما در این اثر قرار است هذیان گویی تا آنسوی انفجار پیش رفته و از ویرانی پیشین گذر، و بسط پیدا کند.
در این کتاب راوی بکت دیگر سعی ندارد با هذیان و وراجی از گفتن یک قصه، طفره برود بلکه جسارت راوی این کتاب تا آنجا پیش میرود که منجر به انهدام آشکار هر سطری میشود که مشکوک به داستان یا شبیه قصه باشد. راوی "نام ناپذیر" جز حرف زدن کار و نیاز دیگری ندارد. برای او به هیچ وجه مطرح نیست که درباره چه حرف میزند، بلکه تمام مسئله برای او ادامه دادن کلمات و جملات، و حرف زدن است. به طوری که در پایان کتاب او کماکان میخواهد با همین روند حرف بزند و ادامه دهد، اما گویا نویسنده است که از این بیشتر اجازه حرافی به او نمیدهد.
همین میل به ادامه دادن و ناتوانی جهت ادامه دادن جملات، پایان کتاب "نام ناپذیر" را به آغاز کتاب متصل می کند، به صورت همان تصوری که در ابتدای کار راوی آرزو دارد تحقق پیدا کند؛ میل به امکان اینکه یک روز داخل بماند و یک روز به عقب ادامه بدهد یا ادامه پیدا کند.
او گذاشته را نه برای آنچه در گذشته اثری از خود بهجای گذاشته؛ بلکه برای حرکت از حال و رسیدن به هر نقطهای از گذشته میخواهد. همان طور که حرکت به سوی آینده، مدام زمان حال را از او سلب میکرده و ثانیه به ثانیه آن را میبلعد. او طالب بلعیدن گذشته است.
زمان حال در این وضعیت، برای او، جز به خاطر آوردن پیاپی این حزن، ترس و اندوه نیست. حزنی که آنقدر ادامه مییابد تا افسردگی راوی اشباع میشود. افسردگی که دیگر نوعی عرفان نیست. چیزیست طبیعی و همسو با ناشناختگیِ هر آنچه که قرار است آینده نامیده شود.
"نامناپذیر" قادر نیست برای خود نام پیدا کند. او در ساختن استعاره به شدت ناموفق و شکست خورده است. همین فقدان، دلیل مضاعفی است بر وراجیهای راوی او. دلیلی برای سر باز زدن از سکوت و تن ندادن به آن.
گویندگان بکت تماما محکومند که در برزخ بکت جمودی ابدی را تاب بیاورند؛ برزخی که از طریق زبان فرم اعجاز آور آثار بکت را ترسیم کرده و برمیسازد.
انتهای پیام/
آرش رضایی