سرویس موسیقی هنرآنلاین : نیم ساعت از موعد اجرا گذشته است. سن متحرک ارکستر را آرام آرام پایین میبرد و نور سالن گرفته میشود. پرده بالا میرود. تماشاگر با حیرت به صحنه نگاه میکند. صحنه کاملا تهی است. نه دکوری، نه آکسسواری! ناگهان از سمت راست صحنه کارگردان وارد میشود و روبروی تماشاگران بر کف سالن چهار زانو مینشیند. تماشاگر که از پیش با داستان موزیکال "بانوی زیبای من" آشناست و چه بسا بارها فیلمش را تماشا کرده، گرچه انتظار دیدن چنین صحنهای را ندارد، اما خوشبینانه میپندارد این صحنه دور از انتظار حاصل دراماتورژی کارگردان است، که قصد دارد با شروعی متفاوت مخاطب را غافلگیر کند؛ هرچند چنین عملی را در اجرای تئاتر موزیکال معمول نمیداند!
کارگردان شروع میکند به قرائت متنی که در دست دارد: امشب دکور نداریم، آکسسوار نداریم، نور نداریم. دکور ما دیشب تا پشت درهای تالار آمد ولی وارد تالار نشد. قصد نداریم تقصیرها را به گردن دیگران بیندازیم. امشب گرچه بازیگر خسته و درام شکسته است ولی نمایش داریم و بازیگران بر همین صحنه خالی برای شما بازی میکنند.
و تماشاگر که ته دلش با این حرفها خالی شده، کم کم متوجه میشود نمایش هنوز شروع نشده است! اما هنوز امیدوار است که شاهد کاری متفاوت باشد. بازیگران به صحنه میآیند و نمایش تازه آغاز میشود. گفتوگوها واضح نیست. اما تماشاگر هنوز امیدش را از دست نداده. کمی بعد ارکستر شروع به نواختن میکند و اولین قطعه آوازی آغاز میشود. حال دیگر صدای خواننده در هیاهوی صدای ارکستر گم شده و اصلا شنیده نمیشود. تقریبا چیزی به نام نورپردازی هم در صحنه وجود ندارد. اینجاست که دیگر امید مخاطب از دست میرود. اجرا سرد، سالن سرد. تماشاگر احساس لرز میکند... شاید تا به حال مفهوم "اجرای دور از انتظار" را به این شکل تجربه نکرده است!
آنچه وصف شد، تنها نیم ساعت ابتدایی اجرای نمایش موزیکال "بانوی زیبای من" از دیدگاه تماشاگری است که با خرید بلیت 65 هزار تومانی به تالار وحدت آمده تا بعد از مدتها شاهد اجرای یک نمایش موزیکال باشد. موزیکالی که یکی از پربینندهترین و پراجراترین موزیکالهای دنیا است و منتقدان لقب "موزیکال ایدهآل" را به آن دادهاند. در سال 1964 فیلم موزیکال زیبایی به کارگردانی جرج کیوکر و بازی آدری هپبورن و رکس هریسون از روی این موزیکال ساخته شده که در تمام دنیا مورد استقبال قرار گرفت. در ایران نیز این فیلم به علت دوبله زیبایش با صداپیشگی مهینکسمایی و ابوالحسن تهامینژاد تبدیل به یکی از محبوب ترین فیلم های موزیکال برای فارسی زبان ها شد. شاید بسیاری از افرادی که دیشب به دیدن نمایش موزیکال بانوی زیبای من آمده بودند، می خواستند با تماشای اجرای زنده این کار نقبی به ایام گذشته بزنند و خاطره بازی کنند.
اما سوال اصلی اینجاست که آیا آنچه دیشب بر صحنه تالار وحدت به اجرا درآمد نمایش موزیکال بود؟ یا فقط نمایشی بود که چند بخش موزیکال داشت؟ تبدیل بسیاری از صحنههای آوازی به دیالوگهای معمولی به چه قصد و انگیزهای صورت گرفته است؟ جالب اینجاست که مجید گرامیان سرپرست آنسامبل در پایان اجرا به خاطر این کار (تبدیل بخشهای موزیکال به بخشهای تئاتری) از کارگردان (آرش ابسالان) تشکر کرده است!
تا جایی که حافظه نگارنده یاری میکند در نمایشهای موزیکال اساس و بنیان کار بر موسیقی قرار دارد. یعنی اهمیت موسیقی و آواز بیش از دیالوگها صحنههای نمایشی است. به همین دلیل است که از خوانندگان در ایفای نقشها استفاده میشود نه از بازیگران! اما در اجرای دیشب "بانوی زیبای من" تماشاگر در واقع شاهد اجرای نمایشی معمولی بود که به جای بازیگر، خواننده داشت! خوانندگانی که بعضیهاشان فاقد هرگونه توانایی بازیگری هستند. یعنی در نهایت یک نمایش بدون بازیگر، بدون دکور، بدون نور، بدون اکسسوار و بدون صدابرداری مناسب!
اگر "بانوی زیبای من" نمایش موزیکال است، پس "سقراط" و "فاوست" حمیدرضا نعیمی هم نمایش موزیکال هستند؛ با این تفاوت که عناوین پرطمطراقی چون آنسامبل اپرا، سرپرست آنسامبل، سرپرست موسیقی، رهبر ارکستر، کنسرت مایستر و خوانندگان اپرا را روی بروشور خود درج نکرده است. علاوه بر این بازیگرش بازی میکند و آوازخوانش آواز میخواند!
آیا اجرای نمایش موزیکال با وجود نقصان های عمدهای مثل نبود دکور و آکسسوار، عدم نورپردازی، صدای در حد فاجعه، خستگی خواننده و بازیگر و بسیاری کاستیهای دیگر که حاصل آن درنهایت اجرای کاری ضعیف است. آیا بهتر نبود اجرای کار به زمان دیگری موکول میشد؟ زمانی که گروه به آمادگی کامل رسیده و دکور و اکسسوار هم پشت درهای تالار جا نمانده باشد!!؟
اصرار ورزیدن بر اجرای کار به هر قیمت چه حاصلی داشت جز نمرهای منفی بر کارنامه سازندگان اثر؟ مشکل از کجاست؟ چرا به علت برخی ناهماهنگیهای دقیقه نود، حاصل 9 ماه زحمات یک گروه بزرگ، به همراه وقت و انرژی و هزینههایی که صرف کار شده است، به هدر می رود؟
به هر حال، مشکل از هرکجا که هست و قصور از هر طرف که صورت گرفته، میزبان وظیفه دارد به میهمانش احترام بگذارد و از او به بهترین شکل ممکن پذیرایی کند. در غیر این صورت بهتر است میهمانی را برگزار نکند، یا آن را به زمانی دیگر موکول کند. چون زیان های یک پذیرایی ناقص و سرسری بسیار بیشتر از برگزارنشدن میهمانی است.
انتهای پیام عاطفه بزرگ نیا