به گزارش هنرآنلاین ، سعید فلاح فر؛ کارشناس هنری نیز در این نشست گفت: هنر با این همه پیچیدگیهای زیبائی شناختی، فرهنگی و تاریخی هم به مراتب با شدت بیشتری از این معنای واحد جهانی فاصله دارد. بدون ضریب دخالت این گذشتهها و تجربههای تاریخی و فردی قابل تحلیل و فهم نیست. نمیشود آن را به یک معیار استاندارد ـ مثل دماسنج ساده آزمایشگاهی ـ ترجمه کرد و نتیجه ای کامل و از هرجهت درست گرفت.
فلاح فر با اشاره به شرایط خلق اثر هنری گفت: اثر هنری در یک فضای تاریخی و جغرافیایی خاص و در معرض عوامل و شرایطی از خودآگاهی و ناخودآگاهی هنرمند خلق میشود. از طرفی همین اثر هنری در ارائه به مخاطب مصون از دخالت باقی نمیماند. نحوه نمایش و نوع عرضه اثر هنری، حالات مخاطب و مواجهه منتقد، همزمانی اخبار و اطلاعات، تلاقی احساسات و... همه و همه میتواند محتوا و تأثیر اثر هنری را تا اندازه ای محسوس، تغییر دهد. به همین مناسبت یک اثر هنری ثابت، در بستر زمان و مکان و... تغییر ماهیت میدهد. به تبعیت از این تغییرات، "نقد هنری" هم ملزم به تغییر رویکرد و شکل میشود.
فلاح فر ادامه داد: "نقد هنری" مفهوم سیالی است و بنابراین نمیتوان برای آن تعریفی دقیق و بدون تاریخ و مکان ارائه داد. "نقد هنری" تکه ای تمام کننده از پازل اثر هنری است و شکل و فرم آن تابعی از اثر میتواند باشد. به اعتبار همین تأثیر از یک مفهوم غیرثابت، گزیری از شکلی به شکلی ندارد. این کارشناس هنری افزود: "نقد هنری" شکل ثابتی ندارد و به همین اعتبار نمیتواند معیار و خط کش های دائمی داشته باشد. "نقد هنری" با مکاشفههای تازه، هر اثر را بر اساس معیارهای درونی خود اثر بررسی میکند. بنابراین همانطور که با ترازو نمیشود فاصلهها را اندازه گرفت، با معیارهای نقاشی ناتورالیستی هم نمیشود مانیفیست امپرسیونیستها و خوب و بد نقاشیهای این شیوه را اندازه گرفت.
فلاح فر درباره مشخصه نقد گفت: "نقد" فرصت است، نه تحدید اثر به "منتقد". "نقد" پاسخ به چیستی و چرایی اثر نیست. منظری است رو به اثر هنری. نقد توصیف ابعاد و ویژگیهای فیل و یا مستند علمی و کاریکاتوری از فیل نیست. بلیت سفری است به جنگلهای آفریقایی و هند برای دیدار از زندگی دسته فیلهای وحشی. این نوع "نقد" پیش از هر چیزی در پی ارتقاء خیال و تصور و لذت بیشتر مخاطب است. (هر جا از مخاطب نام میبرم، شامل خود هنرمند پس از خلق هنری هم میشود.)
مجید فروغی؛ کارشناس ارتباطات و روزنامه نگاری در نشست "اقتصاد هنر و روزنامه نگاری هنری" که در نگارخانه کوچه باغ در بندر انزلی برگزار شد، گفت: اقتصاد هنر و بازار هنر در هنر معاصر محوریت پیدا کرده و در جامعه ایران هم موضوع بازار هنر و اقتصاد هنر در سالهای اخیر جدی تر شده است، بنابراین لازم است که نحوه برخورد رسانهها و پرداختن به این موضوع نیز بررسی شود.
فروغی در ادامه گفت: وظیفه روزنامه نگاری و رسانه آگاهی دادن و شفاف ساختن رخدادها و فرایندهاست و در زمینه اقتصاد و بازار هنر که تا اندازه ای تمایل به عدم شفافیت دارد و پنهان ماندن برخی اطلاعات از مشخصههای آن است، نقش روزنامه نگاری هنری حساس تر و مهم تر میشود. اما واقعیت این است که رسانههای ما از نظر ساختار سازمان، مدیریت رسانه، نیروی حرفه ای و استقلال و اخلاق حرفه ای بر اساس مسوولیت آگاهی بخشی در شرایط فعلی در مواجهه با اقتصاد هنر نقش فعالانه ندارد و بیشتر مشاهده گر اتفاقات و تحولات بازار هنر است. در واقع جست و جوگری و تحقیق درباره اتفاقات بازار هنر از سوی روزنامه نگاران هنری چندان انجام نمیشود. به عنوان مثال تاکنون در چند دوره حراج کریستیز دوبی و یا حراج تهران مواردی مبنی بر جعلی و کپی بودن آثار مطرح شده است اما هیچ رسانه ای و روزنامه نگاری پیگیری و جست و جو نکرد که این گفتهها درست یا نادرست بوده و جنبههای آن را بررسی نکردند.
فروغی افزود: امروزه بازار هنر و فروش آثار هنری اهمیت بیشتری پیدا کردهاند و افرادی مانند مجموعه داران، نگارخانهها، حراجیها و ... نقش و تأثیر فعال تری دارند و به بازیگران اصلی این عرصه تبدیل شدهاند و دیگر رسانهها و منتقدان تاثیرگذار جدی جریان بازار هنر نیستند. در بسیاری از نمایشگاهها و حراجیها در روز نخست نمایشگاه یا چند ساعت برپایی حراجی وقتی هنوز نقد و تحلیلی درباره آثار نمایشگاه و حراج در رسانهها منتشر نشده، آثار به فروش میرسد و این نشان میدهد که در بازار هنر و فروش آثار منتقدان یا رسانهها نقش ناچیزی دارند و افراد یا گروهها و مشخصههای دیگری هستند که میتوانند قیمت یک هنرمند را بالا و پایین کنند.. در حالی که در گذشته وقتی بازار هنر در وضعیت فعلی نبود و تبیین ارزشهای فرهنگی، هنری و تکنیکی اثر توسط منتقدان برای مخاطبان و هنردوستان انجام میشد، رسانهها و منتقدان قادر بودند در رساندن یک هنرمند یا جریان هنری به اوج یا افول کمک کنند و تأثیر بگذارند. در واقع میتوان گفت در جریان هنر معاصر و اولویت بازار هنر رسانه و منتقدان و روزنامه نگاران هنری چندان تاثیرگذار نیستند و نمیتوانند بازیگر اصلی برای فروش آثار یک هنرمند باشند اما در مواردی که جنبههای فرهنگی و هنری آثار نسبت به اقتصاد اولویت دارد، رسانهها و منتقدان کارکرد بیشتری دارند.