سرویس سینمایی هنرآنلاین: پیتر فاندا بازیگر آمریکایی که به خاطر نوشتن فیلمنامه و بازی در فیلم جریان‌ساز "ایزی‌ رایدر" (1969، دنیس هاپر) شهرت داشت، جمعه صبح بر اثر نارسایی تنفسی ناشی از پیشرفت سرطان ریه در خانه خود در لس آنجلس از دنیا رفت. او 79 ساله بود.

خانواده فاندا جمعه عصر در بیانیه‌ای خبر درگذشت او را تائید کرد.

پیتر فاندا پسر هنری فاندا بازیگر افسانه‌ای هالیوود و برادر کوچک جین فاندا بود که هر دو برنده جایزه اسکار بازیگری شدند. بریجیت فاندا دختر او هم یک بازیگر است.

جین فاندا برادر پیتر در بیانیه‌ای که در هالیوود ریپورتر منتشر شد در واکنش به درگذشت او گفت: من خیلی غمگین هستم. او برادر کوچک عزیز من و فرد سر و زبان‌دار خانواده ما بود. روزهای آخر لحظه‌های شیرینی را به‌تنهایی در کنار او گذراندم. او در حالی که می‌خندید از این دنیا رفت.

پیتر فاندا متولد 23 فوریه 1939 در نیویورک بود و در پنج دهه حضور در دنیای سینما در بیش از 100 فیلم بازی کرد. او برای "ایزی رایدر" به همراه هاپر و تری ساترن نامزد جایزه اسکار بهترین فیلمنامه غیراقتباسی شد و در 1998 نیز برای فیلم "طلای یولی" نامزد اسکار بهترین بازیگر مرد بود.

فیلم کم‌هزینه "ایزی رایدر" داستان دو جوان با بازی فاندا و هاپر را به تصویر می‌کشد که در "جستجوی آمریکا" با موتورسیکلت از لس آنجلس تا نیو اورلئان سفر می‌کنند و در راه با حوادثی روبرو می‌شوند، سفری که مظهر روح آن زمان آمریکا و مکاشفه‌ای درباره شورش، مواد مخدر و راک اند رول است. "ایزی رایدر" با بازی جک نیکلسن در نقش یک وکیل دائم‌الخمر که در بخشی از سفر با آن‌ها همراه می‌شود، به موفقیت قابل ملاحظه‌ دست یافت و مقلدان بی‌شمار به همراه داشت. این فیلم به‌نوعی بازار فیلم‌های درباره جوانان را تعریف کرد.

Peter Fonda and Dennis Hopper in Easy Rider

پیتر فاندا و دنیس هاپر در صحنه‌ای از فیلم "ایزی رایدر"

فاندا "ایزی رایدر" را با بودجه‌ای حدود 384 هزار دلار تهیه کرد و شرکت کلمبیا پیکچرز حق پخش آن را به خود اختصاص داد.

فاندا در مصاحبه‌ای با هالیوود ریپورتر که ژوئیه امسال به مناسبت پنجاهمین سال اکران "ایزی رایدر" انجام شد، توضیح داد: من "ایزی رایدر" را همان مقدار پولی ساختم که راجر کورمن فیلم "فرشتگان وحشی" را ساخت، و می‌دانستم فیلم ما تماشاگر را به وجد می‌آورد.

فاندا برای نسلی از جوانان نقش "کاپیتان آمریکا" را داشت و در کنار میک جگر، جیمی هندریکس، محمد علی و جان لنون، نمادی از جوانان شورشی و یکی از محترم‌ترین پسران خوش بر و رو بود که نماد "پاد فرهنگ" یا همان تضاد با ارزش‌ها و هنجارهای فرهنگی به‌حساب می‌آمدند.

او حدود 30 سال بعد از "ایزی رایدر" در "طلای یولی" نقش یک زنبور‌دار و یک سرباز کهنه‌کار و عبوس جنگ ویتنام را بازی کرد که خانواده‌اش در حال فروپاشی هستند. کار فاندا در این فیلم نامزدی اسکار بهترین بازیگر مرد را برای او به همراه داشت.

فاندا در کودکی در چند مدرسه شبانه‌روزی در شمال شرقی آمریکا تحصیل کرد. او بعد از یک سال اقامت در نیویورک اولین بار در برادوی  روی صحنه رفت. مادرش فرانسس در 1950 در سالروز تولد 42 سالگی‌اش خودکشی کرد. به جین و پیتر گفتند که مادرشان بر اثر حمله قلبی درگذشت. پیتر بعدها به‌دفعات به ارتباط سخت خود با پدرش – که در اوت 1982 از دنیا رفت - اشاره کرد.

From left Peter Fonda_ Henry Fonda and Jane Fonda_ circa 1963

از چپ به راست، پیتر فاندا، هنری فاندا و جین فاندا

فاندا در سال 1961 وارد برادوی شد و دو سال بعد با فیلم "تامی و دکتر" برای اولین بار مقابل دوربین رفت. "لیلیت" (1964)، "فرشتگان وحشی" (1966)، "آخرین فیلم" (1971)، "دو نفر" (1972)، "مبارزه دیوانه‌وار" (1976)، "مسیر کانن‌بال" (1981)، "تصویر شکسته" (1982)، "رقص کوتوله‌ها" (1983)، "فرار از لس آنجلس" (1996) و "لایمی" (1999) از دیگر فیلم‌های اوست.

او در 1979 فیلم "واندا نوادا" را کارگردانی کرد و خودش مقابل بروک شیلدز مقابل دوربین رفت. پدر پیتر هم در این فیلم نقشی کوتاه داشت.

فاندا در سال‌های پیش از بازی در "طلای یولی" به یک چهره سینمایی گوشه‌نشین تبدیل شده بود. او در لیوینگستن زندگی می‌کرد، جایی که دو مزرعه داشت و از تنهایی خود لذت می‌برد. او در 1997 در مصاحبه‌ای گفت: بیشتر مردم نمی‌توانند با من کنار بیایند. من بیشتر دوست دارم از راه فرعی حرکت کنم.

فاندا در یک دهه اخیر نیز فعال بود و در بیش از 10 فیلم سینمایی و مجموعه تلویزیونی مقابل دوربین رفت. آخرین فیلم او " The Last Full Measure" به کارگردانی تاد رابینسن نوامبر امسال اکران می‌شود.

علی افتخاری