به گزارش خبرنگارتجسمی هنرآنلاین؛ بیژن الهی یکی ازشاعران و متفکران مهم ادبیات ایران واز نقاشان تاثیرگذارمعاصراست. با این که او در30 سال اخیرسکوت و خلوت اختیارکرده بود؛ اما محفل ادبی و هنری خود را داشت و تاثیرات بسزایی هم برجامعه ادبی وهنری کشور گذاشته است.

درسال های اخیرفصل جدیدی برای بازخوانی اشعار و آثاربوجود آمده است و آثار او با اقبال ویژه ای روبروشده است و با توجه به موجود نبودن آثار او دربازار کتاب؛ بسیاری ازآثاراو به صورت کتاب های الکترونیکی و کپی درمیان علاقمندان آثارش دست به دست می شوند.

درآستانه 69 سالگی بیژن الهی برای نخستین بار 3 عنوان کتاب از او منتشر شده است و درنمایشگاه کتاب ارائه شده است.

"کتاب شاعران نقاش" نخستین کتاب از مجموعه شاعران نقاش است که توسط داریوش اسدی تالیف و گردآوری می شود و توسط نشر پیکره منتشر می شود.

دراین کتاب مجموعه ای از نقاشی ها و چند شعر بیژن الهی به همراه زندگینامه او منتشر شده است همچنین دراین کتاب برای نخستین بار آلبومی ازعکس های بیژن الهی با شمیم بهار، بهمن محصص، منوچهر یکتایی وعلیمراد فدایی نیا و...منتشر شده است.

این کتاب نخستین مجلد ازاین مجموعه است و بزودی مجلدهای دیگری ازاین مجموعه منتشر خواهد شد. هرجلد از کتاب های این مجموعه درحدود 100 صفحه خواهد بود و دربخش نخست زندگی نامه هنرمند متشر می شود و بخش پایانی کتاب نیزشامل مجموعه ای از نقاشی ها و اشعاراین نقاشان شاعراست.

کتاب دیدن" شامل 4 دفترازشعرهای بیژن الهی است که جز چند تایی، همگی ظرف 4 سال در فاصله سال های 50،49،48،47 سروده شده است و دوره میانی از زندگی شعری او را دربر می گیرد. البته الهی پس و پیش این سال ها شعرهای دیگری دارد که در دفترهای دیگری هستند.

آماده سازی این کتاب به سال 1351 بازمی گردد. شاعر؛ این دفاتر چهارگانه را جهت چاپ در نشر "پنجاه ویک" کتاب می کند و نام "دیدن" را بر روی آن می گذارد.

نشر"پنجاه و یک" ولی از ادامه فعالیت درهمین سال بازمی ماند و سرنوشت دیدن می ماند تا 6 سال بعد.

در مقدمه ای برای چاپش در سال 1357 الهی می نویسد: "حال، پس ازتاخیری 6 ساله ازبد روزگار، این قطعات به خاطره هایی باد خورده و غمگین می مانند که بیشترآزار دهنده اند برای شخص تا رضایت بخش. با این همه در نهایت دل به چاپ می دهد." دیدن صفحه بندی و سپس زینگ وفیلم می شود، اما سرانجام نشرنمی یابد.

این کتاب بازیابی وبازچینی نسخه 1357 است که این کتاب توسط داریوش اسدی کیارس و با اجازه سلمی الهی منتشر شده است.

دراین کتاب پاره ای ازشعرها به محسن صبا، فیروزناجی، شمیم بهار، غزاله علیزاده، علی مولانا، فرانک هشترودی، علی رضا پودات، علی مراد فدایی نیا، محمود شجاعی، عزیزه عضدی، به سلمی الهی، سرناد و ماریا کنچیتااستره لاس تقدیم شده است. کتاب دیدن در212 صفحه وبا قیمت 15هزار تومان ازسوی نشربیدگل منتشرشده است.

کتاب؛" اسرارالحلاج"؛ شامل اخبارواشعارحلاج است که توسط بیژن الهی به فارسی برگردانده شده است و برای نخستین باردرنمایشگاه کتاب ازسوی نشربیدگل و پیکره عرضه می شود.

پیشترنسخه الکترونیکی این کتاب که سال ها پیش منتشر شده بود، بر روی اینترنت قرار گرفته بود و بیش از هزاران بار دانلود شده است. کتاب اسرار حلاج در 230 صفحه و با اجازه رسمی سلمی الهی و شمیم بهار منتشر شده است.

داریوش اسدی کیارس در مجله تندیس درباره الهی می نویسد: "بیژن الهی در تیرماه ۱۳۲۴ زاده شد. چهارده‌ساله بود که صحنهٔ گِل‌گرفتن و پاره‌کردن آثار نقاشانی را که مدرنیست و پیرو پیکاسو خطاب می‌شدند - در خیابان لاله‌زار، نمایشگاه مهرگان - دید.[۱] الهی در نوجوانی به کلاس‌های جواد حمیدی می‌رفت و از همان سال‌ها به واسطهٔ حرف‌های حمیدی از زندگی و هنر نقاشان فرنگی، نقاشی را نه هنری تفننی، بلکه مقوله‌ای حرفه‌ای می‌پنداشت. در این دهه به واسطهٔ حضور صادق هدایت، حسن شهیدنورایی و مصطفی فرزانه در پاریس و حضور چند نقاش برجستهٔ دیگر در مدرسهٔ هنری بوزار علاقهٔ جوانان روشنفکر تهران به پاریس بی‌اندازه‌است.

بیژن نوجوان نیز می‌خواست به مدرسهٔ بوزار برود، اما خانواده او را تشویق به نقاشی و هنر نمی‌کردند؛ چون می‌پنداشتند نقاشان و هنرمندان پیوسته انسان‌هایی فقیر و تهی‌دست بوده‌اند. این نگرش خانوادگی - که ریشه در دریافت‌های خانواده‌های اعیانی در آن دوره بود - برای او که خوش داشت به دانشکدهٔ هنرهای زیبا برود و هنر بیاموزد، مانعی شد تا در عنفوان جوانی و در بیست‌سالگی، بیژن الهی نقاش در نطفه خفه شود.

الهی در ابتدای دههٔ ۴۰، با حضور در محافل شعری و چاپ اشعاری در مجلهٔ جزوهٔ شعر، که اسماعیل نوری‌علاء در قطع دفتر مشق مدرسه درمی‌آورد و پیشتازترین صحنه شعر آن دوره بود، به تبیین فضاهای شعری خود دست یازید. تأثیر شعر الهی بر شاعران این جزوه، همان تأثیر غیرمحسوسی بود که ازرا پاوند بر جُنگ سوررئالیست‌ها داشت.

الهی به دلایل نامعلوم، پس از بازگشت از سفر، دایرهٔ رفاقت‌های گروهی و حضور در مجامع ادبی را ترک کرد. اما هرگز سایهٔ او از سر شاعران شعر دیگر و شعر حجم کم نشد. آن‌چنان که با ترجمه‌هایی که در تنهایی و به یاری همفکران خود می‌کرد، سایه‌ای بر شعر مدرن ایران انداخته که تأثیر آن انکارنشدنی است. او در ترجمه‌ها و بازسرایی‌های خود از کاوافی، اوسیپ ماندلشتام، آرتور رمبو، هانری میشو، هولدرلین، جیمز جویس، فراتز کافکا، گوستاو فلوبر، مارسل پروست و چند دگراندیش دیگر تلاش داشته تا راهی برای دیگری اندیشیدن در شعر فارسی باز کند.

او از شاعران نحلهٔ شعر موج نو و شعر دیگر - مثل پرویز اسلامپور، بهرام اردبیلی، هوشنگ چالنگی، محمود شجاعی، فیروز ناجی، هوشنگ آزادی‌ور، ایرج کیانی، هوتن نجات و... بود. او "شعر حجم" را جریانی رادیکال و متأثر از "شعر دیگر" می‌داند که بیژن الهی سرچشمهٔ اصلی آن بوده‌است.

بیژن الهی سی سال بود که چهره‌اش را از نسل من دریغ کرده‌است، اما دائماً در متونی از این نسل، چهره‌ای از او را می‌یابیم. نخستین شعرش را در مجله طرفه و برخی از ترجمه‌هایش را در مجلهٔ اندیشه و هنر منتشر کرد.

بیژن الهی مدتی همسر غزاله علیزاده، نویسنده، و مدتی همسر ژاله کاظمی بود. به گفتهٔ اسماعیل خویی، "بیژن الهی و غزاله علیزاده در مدتی که با هم زندگی کردند، از یکدیگر بسیار آموختند."

او درعصر سه‌شنبه ۱۰ آذر ۱۳۸۹ در ۶۵ سالگی در تهران بر اثر عارضه قلبی درگذشت و در مرزن آباد آرام گرفت.

کتاب های بیژن الهی در نمایشگاه کتاب درنشر پیکره و بیدگل عرضه می شود.

انتهای پیام/

مریم آموسا